İtalya’nın ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaş kapsamında üs ve askeri kullanım taleplerini reddettiği, kararın Washington ile ilişkilerde gerilim ihtimalini gündeme getirdiği bildirildi.
YDH- İtalyan gazetesi Corriere della Sera’nın aktardığına göre, İtalya birkaç gün önce ABD’nin Sigonella üssünü kullanma talebini reddetti.
Haberde, söz konusu bilginin başlangıçta gizli tutulduğu, ancak daha sonra İtalya Savunma Bakanlığı tarafından doğrulandığı belirtildi.
İtalya Genelkurmay Başkanı Luciano Portolano’nun, Savunma Bakanı Guido Crosetto’yu bilgilendirdiği ve alınan kararın İtalya-ABD ilişkilerini “etkileyebilecek” nitelikte olduğu ifade edildi.
“İtalya uluslararası anlaşmalara göre hareket ediyor”
Başbakanlık, yaptığı açıklamada, “İtalya yürürlükteki uluslararası anlaşmalara ve hükümetin parlamentoya ilettiği yönlendirmelere uygun hareket etmektedir.” ifadelerini kullandı.
Açıklamada ayrıca, “Hükümetin çizgisi açık, tutarlı ve Parlamento ile tamamen uyumludur, herhangi bir değişiklik söz konusu değildir. Her talep dikkatle, vaka bazında değerlendirilmektedir.” denildi.
Hükümet, kararların “uluslararası güvenilirliği korurken ulusal çıkarları da tam olarak güvence altına aldığını” belirtti.
Diplomatik ilişkilere dair ise “uluslararası ortaklarla herhangi bir sorun ya da gerilim yoktur” denildi ve ABD ile ilişkilerin “güçlü ve tam iş birliğine dayalı” olduğu vurgulandı.
Crosetto: “İddialar yanlış”
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Bazıları İtalya’nın ABD varlıkları için üs kullanımını askıya aldığı yönünde bir mesaj yaymaya çalışıyor. Bu tamamen yanlıştır, çünkü üsler aktif, kullanımda ve hiçbir şey değişmedi.” dedi.
Crosetto ayrıca, “ABD ile herhangi bir soğuma ya da gerilim yoktur. 1954’ten bu yana uygulanan kuralları onlar da bizim kadar iyi biliyor.” ifadelerini kullandı.
Bakan, uluslararası anlaşmaların hangi durumlarda hükümet onayı gerektiğini açıkça belirlediğini, bu tür durumlarda parlamentonun sürece dahil edilmesinin zorunlu olduğunu belirterek, “Bir bakan yalnızca bu kuralların uygulanmasını sağlar. Üçüncü bir ihtimal yoktur.” dedi.
Onay verilmedi, plan değişti
Genelkurmay Başkanı Portolano’nun, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’ndan aldığı bilgiye göre, bazı ABD bombardıman uçaklarının Sigonella’ya inip ardından Ortadoğu’ya geçmesi planlanıyordu.
Ancak bu uçuşlar için İtalyan makamlarından herhangi bir izin talep edilmediği ve askeri yetkililerle önceden bir danışma yapılmadığı ifade edildi.
Uçuş planının, uçaklar zaten havadayken bildirildiği belirtildi.
İlk incelemelerde, bu uçuşların “normal veya lojistik uçuşlar olmadığı” ve mevcut anlaşmalar kapsamında değerlendirilmediği kaydedildi.
“Parlamento onayı olmadan izin yok”
Crosetto’nun daha önce parlamentoda yaptığı açıklamada, “Anlaşmaların dışında kalan ve dolayısıyla izin gerektiren her operasyonu parlamentoya götürme taahhüdünde bulunuyoruz” dediği hatırlatıldı.
Ayrıca, İtalyan askerlerinin risk altında olduğu durumlarda da muhalefetin bilgilendirildiği belirtildi.
Bu nedenle, uçuşlar için izin talebi olmadığı için kararın net olduğu ifade edildi.
Ayrıca, söz konusu uçakların “caveat statüsü”nde olduğu ve yalnızca acil durumlarda iniş yapabileceği aktarıldı.
ABD’ye resmi ret bildirildi
Portolano’nun, Savunma Bakanı’nın talimatıyla ABD komutanlığına kararı ilettiği ve uçakların Sigonella’ya inişine “izin verilmediği” bildirildi.
Kararın, olası bir diplomatik krizi de göze alarak alındığı ve bunun 1985’teki Craxi-Reagan krizini hatırlattığı ifade edildi.
Siyasi tepkiler
Karar İtalya içinde siyasi tartışma yarattı.
Demokrat Parti milletvekili Anthony Barbagallo, kararın “önemli ve doğru” olduğunu ancak “şeffaf olmayan ve endişe verici bir tablo” bulunduğunu belirterek hükümetin parlamentoya bilgi vermesi gerektiğini söyledi.
M5S lideri Giuseppe Conte, kararın “anayasa gereği bir zorunluluk” olduğunu ifade etti ve “hükümet bir adım daha atarak üslerden lojistik desteği de reddetmeli” dedi.
Avs lideri Angelo Bonelli ise ABD Başkanı Donald Trump’a atıf yaparak, “bu gezegenin zorbası” ifadesini kullandı ve İtalya’nın daha “net bir tutum alması” gerektiğini savundu.
Carlo Calenda ise hükümetin Trump’a yakınlığını eleştirerek “Avrupa’nın daha güçlü olması gerektiğini” belirtti.
Farklı siyasi değerlendirmeler
Futuro Nazionale lideri Roberto Vannacci, kararı desteklediğini ifade etti.
Forza Italia sözcüsü Raffaele Nevi ise anlaşmalara göre bombardıman uçaklarının iniş-kalkışının izin kapsamında olmadığını belirterek, “Bu tür kararlar sorumluluk gerektirir.” dedi.
Noi Moderati lideri Maurizio Lupi de İtalya’nın İran ile savaş halinde olmadığını ve parlamentonun onayı olmadan anlaşmaların dışında karar alınamayacağını vurguladı.
