ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaş, Tahran’ın “imha edildiği” iddia edilen savunma hatları nedeniyle stratejik bir çıkmaza girdi; hava üstünlüğü dengesi yeniden sorgulanıyor.
YDH- İran hava sahası ve çevresinde tırmanan askeri gerilim, ABD Hava Kuvvetleri’ne ait çok sayıda hava aracının düşürülmesiyle yeni bir boyuta evrildi.
New York Times ve yerel kaynakların aktardığına göre, 24 saatten kısa bir sürede ABD’ye ait F-15E, A-10, F-16CJ ve Black Hawk tipi araçlar hedef alındı.
Qeşm adasına saldıran bir uçağın düşürülmesinin ardından, ABD’nin düşürülen F-15 mürettebatını kurtarma girişimi de başarısızlıkla sonuçlandı.
Mürettebatı tahliye için bölgeye sevk edilen Black Hawk helikopterleri ve bir Hercules nakliye uçağı, İran hava savunma hatlarının yoğun ateşiyle karşılaştı; ağır hasar alan bir Black Hawk Irak’ın güneyine çekilmek zorunda kaldı.
Fars Körfezi ve Hürmüz Boğazı hattında ise ABD’nin yakın hava destek uçağı A-10 Warthog’lar ağır kayıp verdi; bir günde üç adet A-10 kaybedildi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, durumu şu sözlerle eleştirdi:
"Bu stratejisiz savaş, ‘rejim değişikliği’ hedefinden ‘Pilotlarımızı bulabilen var mı? Lütfen?’ noktasına düştü."
'İran'ın hava savunması imha edildi'
Savaşın sevk ve idaresinden sorumlu Hatemü’l-Enbiya Merkez Karargâhı Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari, ABD’nin “İran hava savunması imha edildi” iddiasını sahada yalanladıklarını açıkladı.
Zülfikari, DMO Hava-Uzay Kuvvetleri’nin Yemenli savaşçılarla omuz omuza, “Ya Eba Abdullah el-Hüseyin (as)” parolasıyla “Gerçek Vaat 4” operasyonunun 91. aşamasını başlattığını duyurdu.
Bu kapsamda Tel Aviv’in batısı, Eylat Limanı ve Siyonist rejimi destekleyen savunma sanayii şirketleri uzun menzilli füzelerle vuruldu.
Operasyonun devamında BAE’deki düşman üsleri, pilotların gizli toplanma noktaları ve Amazon ile Oracle şirketlerinin bulut/BT altyapıları hedef alındı.
Operasyonun 92. aşaması ise “Ya Sahibe’z-Zaman Edrikni” parolasıyla gerçekleştirildi; Eş-Şuveyh Limanı’ndaki amfibi araçlar, Bahreyn’deki AR-327 tipi radar sahası ve Ramat David Hava Üssü yerle bir edildi.
Ayrıca Ürdün, Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki ABD mühimmat depoları ile zırhlı birlik mevzileri İHA saldırılarıyla hedef alındı.
Kara gün
Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), hava savunma güçlerinin ülke semalarında “tarihi bir operasyon” gerçekleştirerek ABD ve İsrail unsurları için "kara bir gün" yarattığını ilan etti.
Entegre ulusal hava savunma ağı aracılığıyla; Humeyn ve Zencan üzerinde iki seyir füzesi, İsfahan üzerinde iki MQ-9 saldırı İHA’sı ve Buşehr üzerinde bir Hermes İHA imha edildi.
═══════════════════════════════
İran durmuyor
İkinci bir A-10 Warthog uçağı daha düşürüldü
═══════════════════════════════
ABD’li yetkililerin Reuters ve CNN’e doğruladığı üzere, düşürülen F-15E Strike Eagle uçağı savaşın başlangıcından bu yana İran üzerinde düşürülen ilk doğrulanmış ABD uçağı olarak "dönüm noktası" kabul edildi.
İranlı yetkililer, Trump’ın "İran'ın kapasitesi zayıflatıldı" iddialarına karşılık sivil altyapı, hastaneler ve enerji hatlarına yönelik saldırılara rağmen kontrolün sürdüğünü vurguladı.
'Gözlerinizden uykuyu alacağız'
.png)
Albay Zülfikari, İranlı genç mühendisler tarafından yerli imkanlarla geliştirilen modern sistemlerin üstün performans sergilediğini belirterek, hasım güçlerin bu kapasiteyi kabullenmek zorunda kaldığını ifade etti.
DMO Havacılık-Uzay Kuvvetleri’nin genç kuşağı ise yayımladıkları mesajda kararlılıklarını şu sözlerle dile getirdi:
"Biz havacılık-uzay kuvvetlerinin genç nesliyiz; henüz savaşmayı yeni öğrendik... Kendi kuşağımızın hızıyla gözlerinizden uykuyu alacağız."
Bu süreçte Hürmüz Boğazı yakınlarında bir A-10 uçağının daha düşürüldüğü teyit edilirken, İran semalarının saldırgan güçler için tam bir güvensizlik alanına dönüştüğü özellikle vurgulandı.
Analist bakış
Jeopolitika analisti Shaiel Ben-Ephraim, eski bir İsrail Hava Kuvvetleri komutanına dayanarak İran’ın savunma stratejisindeki radikal dönüşümü açıkladı.
Yeni sistemde 31 bölgenin her biri, merkezi komuta ile bağlantı kesilse dahi bağımsız hareket etme yetkisine sahip.
"Füze şehirleri" ve yeraltı tünelleri mobil lançerler için doğal koruma sağlarken, geleneksel radarların yerini pasif kızılötesi sensörler ve sinyal yaymayan algoritmalar aldı.
Analizdeki en kritik nokta ise İran’ın Çin menşeli HQ-9B sistemini kullandığının doğrulanması oldu; hem aktif radar hem pasif kızılötesi arayıcı başlık içeren bu sistem, elektronik karşı tedbirleri etkisiz kılıyor.
Ben-Ephraim’in kaynağı şu çarpıcı uyarıyı yaptı:
“İran üzerinde uçmanın çocuk oyuncağı olduğu günler sona erdi.”
Teknik inceleme
Emekli Steve Ganyard, ABC News’e yaptığı değerlendirmede, radarlar kapalı olsa dahi İran’ın "pasif kızılötesi" yöntemiyle ısı farklarını algılayarak uçakları hedef alabildiğini belirtti.
Ganyard, F-15’in düşmesinin temel sebebinin yüksek olasılıkla bu pasif sistemler olduğunu vurguladı.
Bu alanda seri üretim kapasitesine sahip olan İran’ın envanterinde; Mecid AD-08 kısa menzilli sistemi, Herz-9, Misagh MANPAD ailesi ve Sayyad-1A gibi birimlerin yanı sıra, savaş alanında hedeflerin belirmesini bekleyen özgün "358 Füzesi" de kritik bir rol oynuyor.
Bu teknolojik mimari, ABD ve İsrail Hava Kuvvetleri’ni bölgedeki operasyonel gerçekliklerini yeniden değerlendirmeye zorluyor.
İran’ın merkezi komuta hiyerarşisini bölgesel otonomiyle birleştiren "füze şehirleri" ve pasif kızılötesi (IR) angajman doktrini, Batı’nın geleneksel SEAD (Hava Savunma Bastırma) operasyonlarını işlevsiz kılarak asimetrik bir "hava sahası reddi" (A2/AD) kalkanı oluşturdu.
Uzmanlar, F-15E ve A-10 gibi yüksek değerli hava platformlarının ardışık kaybının, bölgede yalnızca teknolojik bir pariteyi değil, aynı zamanda hava üstünlüğünün "mutlak" bir hak olmaktan çıkıp her sorti için ağır bedeller ödenen yüksek riskli bir yıpratma savaşına dönüştüğünü kanıtladığını vurguluyor.
