İran ile ABD arasında İslamabad’da 21 saat süren müzakereler anlaşma olmadan sona erdi; Tahran, sürecin Washington’un “mantıksız ve aşırı talepleri” nedeniyle tıkandığını belirtti.
YDH- İran devlet televizyonu, pazar günü erken saatlerde yaptığı açıklamada, “İran tarafı tarafından sunulan çok sayıda girişime rağmen, Amerikan tarafının aşırı ve mantıksız taleplerinin müzakerelerde ilerlemeyi engellediğini” bildirdi.
Açıklamada, İran heyetinin İran halkının ulusal çıkarlarını korumak amacıyla 21 saat süren kesintisiz ve yoğun müzakerelere katıldığı ifade edildi.
ABD talepleri müzakereleri tıkadı
İran’ın Tesnim Haber Ajansı ise Washington’un, askeri tırmanış yoluyla elde edemediği tavizleri müzakere masasında sağlamaya çalıştığını aktardı.
Bu talepler arasında İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolle ilgili başlıkların da yer aldığı belirtildi.
Tesnim’e göre, İran heyeti ortak bir müzakere çerçevesini ilerletmeye çalıştı, ancak ABD’nin talepleri nihayetinde sürecin tıkanmasına yol açtı.
İslamabad temasları ve 21 saatlik görüşme
Ajans, İran heyetinin İslamabad’a varmasının ardından Pakistan Genelkurmay Başkanı ve Başbakan ile bir araya gelerek tutumları koordine ettiğini ve ABD’nin taahhüt ihlallerine ilişkin endişelerini dile getirdiğini bildirdi.
Pakistan yönetimiyle yapılan görüşmelerin, ABD tarafıyla yürütülen müzakerelerden önce gerçekleştiği, görüşmelerin ana heyetler düzeyinde başlayıp teknik ekiplere kaydığı ve 21 saatten fazla sürdüğü kaydedildi.
Ajans ayrıca, Tahran’ın makul öneriler sunduğunu, artık sorumluluğun Washington’un gerçekçi bir yanıt vermesinde olduğunu vurguladı.
ABD yönetiminin hem askeri hem de müzakere yaklaşımı açısından yanlış hesap yaptığını belirten ajans, “makul bir anlaşma” olmadan Hürmüz Boğazı’nın statüsünün değişmeyeceğini ifade etti.
Yeni tur belirsiz, ABD heyeti ayrıldı
Yeni bir müzakere turu için herhangi bir tarih veya yer belirlenmediği belirtildi.
Bu arada, el-Meyadin’in Pakistan büro şefi, görüşmelerin tamamlanmasının ardından ABD heyetinin İslamabad’dan resmen ayrıldığını bildirdi.
Ayrıca, İran müzakere heyetine yakın bir kaynak, Fars Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada ABD heyetinin görüşmelerden çıkmak için bir bahane arıyor gibi göründüğünü söyledi. Kaynak, İran’ın şu aşamada yeni bir müzakere turuna katılma planı bulunmadığını da ekledi.
Kaynak ayrıca, İran halkını temsil eden İran heyetinin sahada elde edilen kazanımları korumayı amaçladığını, Washington’un ise uluslararası alandaki konumunu düzeltmek için bu görüşmelere daha fazla ihtiyaç duyduğunu belirtti.
İran heyetinin temasları
Tesnim, sahadaki gelişmelere ilişkin olarak İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf başkanlığındaki ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Ali Bakıri’nin de yer aldığı İran heyetinin cuma akşamı geç saatlerde İslamabad’a ulaştığını bildirdi.
Heyetin Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir ile iki, Başbakan Şahbaz Şerif ile bir görüşme gerçekleştirdiği; bu temaslarda tutumların koordine edildiği ve ABD’nin taahhüt ihlallerine itirazların dile getirildiği ifade edildi.
Vance: Anlaşmaya varılamadı
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise pazar günü şafak vakti yaptığı açıklamada İran ile yürütülen müzakerelerin 21 saat sürdüğünü, ancak nihayetinde bir anlaşmaya varılamadığını ve ABD heyetinin Washington’a döndüğünü duyurdu.
ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı ve Beyaz Saray danışmanı Jared Kushner’in yanında basın mensuplarına konuşan Vance, ABD tarafının “önemli esneklik” gösterdiğini iddia etmesine rağmen temel hedeflere ulaşılamadığını öne sürdü.
İran’ın “şartlarını kabul etmemeyi tercih ettiğini” savunan Vance, sunulan teklifin “nihai ve en iyi teklif” olduğunu iddia etti. “İranlıların bunu kabul edip etmeyeceğini göreceklerini” söyledi.
Vance, “İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptık, bu iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız ve bunun Amerika Birleşik Devletleri’nden çok, İran için kötü bir haber olduğunu düşünüyorum” dedi. Ayrıca, “İranlıların şartlarımızı kabul edeceği bir noktaya ulaşamadık” ifadelerini kullandı.
Trump’ın hedefi: Nükleer kapasitenin engellenmesi
İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin bir soruya yanıt veren Vance, ülkenin şimdi ve gelecekte nükleer silah sahibi olmasının engellenmesinin ABD Başkanı Donald Trump’ın “temel hedefi” olduğunu belirtti.
Trump’ın müzakerelere dahil olduğunu ve görüşmeler sırasında kendisiyle “altı ila on iki kez” arasında konuştuğunu ifade eden Vance, İslamabad’daki müzakereler sürerken Trump’ın ailesinin bazı üyeleri ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile birlikte Miami’de bir UFC karşılaşmasına katıldığını da kaydetti.
