Çin ekonomisi 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 5 büyüyerek beklentilerin üzerine çıktı. Sanayi üretimi ve ihracat güçlü seyri sürdürürken, iç talep ve tüketim harcamaları zayıf görünümünü korudu.
YDH - Çin ekonomisi yılın ilk çeyreğinde beklentilerin üzerinde bir büyüme kaydetti. Bu tablo, İran'daki savaşın şu aşamada sınırlı etkiler yarattığını gösterirken, tüketici harcamalarındaki zayıflığın sürdüğüne işaret etti.
Çin Ulusal İstatistik Bürosu'nun perşembe günü yayımladığı verilere göre, gayrisafi yurt içi hasıla yıllık bazda yüzde 5 arttı. Bu oran son üç çeyreğin en hızlı büyümesi oldu.
Ekonomi, mevsimsellikten arındırılmış çeyreklik bazda yüzde 1,3 genişleyerek 2024'ün son çeyreğinden bu yana en güçlü artışı kaydetti.
Bloomberg'in aktardığına göre ekonominin ana bileşenleri arasındaki ayrışma dikkat çekti. Sanayi üretimi mart ayında yıllık yüzde 5,7 artarak tahminleri aştı. Perakende satışlar ise yüzde 1,7 yükseldi ve yılın ilk iki ayındaki yüzde 2,8'lik artışın gerisinde kaldı.
Hong Kong merkezli Guotai Junan International'ın baş ekonomisti Hao Zhou, "Ekonominin üretim tarafı dayanıklılığını koruyor ve kısa vadede büyümenin ana dayanağı olmaya devam ediyor" dedi.
Zhou, "İleriye bakıldığında Çin'in makro gündemi iki iç içe geçmiş öncelik etrafında şekillenecek: yeniden enflasyon yaratma ve iç talebi güçlendirme" ifadesini kullandı.
Yedinci haftasına giren savaşın, 2026 başında oluşan büyüme ivmesini henüz tehdit etmediği görülüyor. Çin'in önceki yıllarda enerji güvenliğini güçlendirmeye yönelik attığı adımlar ve ekonomiyi küresel dalgalanmalardan yalıtma çabaları bu tabloda etkili oldu. Uzun süredir devam eden deflasyonist baskılar da yükselen petrol fiyatlarının tüketici fiyatlarına hızlı yansımasını sınırladı.
İç talepte belirgin bir toparlanma işareti görülmemesine rağmen, açıklanan verilerin ilave teşvik ihtiyacını azaltabileceği değerlendiriliyor. Pekin yönetimi daha önce büyüme hedefini yüzde 4,5 ile 5 aralığına çekmişti; bu, 1991'den bu yana en düşük hedef aralığı oldu.
Büyüme performansı, geçen yıl ABD tarifeleri yürürlüğe girmeden önce hızlanan ihracat nedeniyle oluşan yüksek baz etkisine rağmen öne çıktı. Ulusal İstatistik Bürosu Başkan Yardımcısı Mao Shengyong, sonucu "zorlu dış ortam" içinde "kıymetli" olarak nitelendirdi.
Mao, Pekin'de düzenlediği basın toplantısında, "Genel olarak başlıca makro göstergeler ilk çeyrekte toparlandı ve yeni büyüme dinamikleri hızla gelişiyor" dedi.
Mao, "Ancak dış ortam daha karmaşık ve oynak; güçlü arz ile zayıf talep arasındaki dengesizlik belirginliğini koruyor" diye konuştu.
Teknoloji odaklı sektörlerdeki hızlı genişleme sanayi üretimini ve ihracatı destekledi. İhracat ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 15 arttı.
Yüksek teknoloji üretimi yüzde 12,5 büyüdü ve imalat sanayisinin genelindeki yüzde 6,4'lük artışın belirgin biçimde üzerine çıktı. Endüstriyel robot üretimi yüzde 33, entegre devre üretimi yüzde 24 yükseldi.
Mao, imalat sektörünün çeyrekte toplam ekonomik büyümenin yaklaşık üçte birini oluşturduğunu ifade etti.
Bloomberg Economics ekonomistleri Chang Shu ve David Qu, büyüme verisini yorumlarken, "Yılın güçlü başlangıcı olumlu, ancak temel kırılgan. İç dinamikler zayıflıyor; perakende satışlar ve yatırım ivme kaybediyor" değerlendirmesinde bulundu.
Enerji krizinin etkilerine işaret eden göstergeler de ortaya çıktı. Rafine petrol üretimi mart ayında yüzde 2,2 geriledi. Bu durum, rafinerilerin Ortadoğu'daki çatışmanın tedarik akışını zorlaması nedeniyle üretim hızını düşürdüğünü gösterdi.
Sanayi üretimindeki güçlü artışa karşın, tüketim ve özel sektör yatırımlarındaki yavaşlama ekonomide dengesizliği artırdı. Kentsel işsizlik oranı mart ayında yüzde 5,4'e yükselerek son bir yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Kişi başına hanehalkı harcamaları enflasyondan arındırılmış olarak yüzde 2,6 arttı. Bu oran 2022'nin son çeyreğinden bu yana yıl başından itibaren ölçülen en zayıf artış oldu. Ücret gelirleri de 2022 sonundan bu yana en düşük hızda yükseldi.
Sabit varlık yatırımları yılın ilk üç ayında yüzde 1,7 arttı. Bu oran ilk iki aydaki yüzde 1,8'lik artışın altında kaldı. Emlak yatırımları yüzde 11,2 geriledi. Özel sektör yatırımları ise pandemi yılı 2020 hariç ilk kez düşüş kaydetti.
Union Bancaire Privee'nin kıdemli Asya ekonomisti Carlos Casanova, "Çin'in durgunluktan çıktığını söylemek için erken" dedi. Casanova, "Özel sektördeki zayıflık işsizliği artırıyor; bu durum, istihdamdaki ağırlığı nedeniyle özel sektöre yönelik hedefli teşvikleri gündeme getirebilir" ifadelerini kullandı.
Perakende satışlardaki zayıflıkta otomobil, mobilya ve beyaz eşya alımlarındaki gerileme etkili oldu. Bu kalemlerde satışlar mart ayında sırasıyla yüzde 12, yüzde 9 ve yüzde 5 düştü. Gerileme, hükümetin takas teşviklerinin etkisinin zayıflamasına bağlandı.
Çin Komünist Partisi Politbürosu'nun nisan ayı sonunda ekonomi gündemiyle toplanması bekleniyor. Bu toplantının gelecek politika adımlarına ilişkin sinyaller vermesi öngörülüyor.
Bazı ekonomistler kapsamlı teşvik yerine hedefli desteklerin öne çıkacağını değerlendiriyor. Yetkililerin, ekonomi ciddi bir yavaşlama yaşayana kadar geniş ölçekli teşvikten kaçınabileceği belirtiliyor.
Credit Agricole CIB ekonomisti Xiaojia Zhi, "Karar merciileri mevcut gevşeme adımlarını uygulamaya odaklanacak" dedi.
Zhi, "Enerji fiyat şoklarını yönetmek ve maliyet baskılarını hafifletmek için hedefli mali destek ve rahatlatıcı önlemler devreye alınabilir" diye konuştu.
Zhi, İran'daki çatışmanın ulusal güvenlik önceliklerini güçlendireceğini, bu nedenle stratejik yatırım projelerine yönelik kamu harcamalarının hızlanmasını beklediğini de ekledi.
Artan sayıda ekonomist, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini yukarı çekmesi nedeniyle Çin Merkez Bankası'nın bu yıl faiz indirimine gitmeyebileceğini öngörüyor.
Buna karşılık Bloomberg Economics, merkez bankasının bu çeyrekte zorunlu karşılık oranını 25 baz puan düşürmesini ve yılın ilerleyen döneminde mali teşviklerin devreye alınmasını bekliyor.
Ekonomi genelinde fiyatlar ilk çeyrekte bazı tahminlerin aksine artmadı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş düşüş hızını yavaşlattı. Üretici fiyatları mart ayında üç buçuk yıl sonra ilk kez pozitife döndü.
Bloomberg hesaplamalarına göre, ekonomi genelindeki fiyat değişimini ölçen GSYH deflatörü ilk çeyrekte yüzde 0,1 geriledi. Bu, üst üste 12'nci çeyrekte düşüş anlamına geliyor.
Australia & New Zealand Banking Group'un baş ekonomisti Raymond Yeung, "Zayıf işgücü talebi tüketimi baskılıyor" dedi.
Yeung, "Büyüme ivmesi üretim kaynaklı. Ortadoğu'daki çatışma ve enerji arzı kesintisi ihtimali aşağı yönlü risk oluşturuyor" değerlendirmesinde bulundu.
