Macaristan’da seçimleri kazanan Tisa Partisi lideri Peter Magyar, Avrupa Birliği tarafından dondurulan milyarlarca avroluk fonların yeniden serbest bırakılmasına yönelik eylem planını duyurdu.
YDH - Macaristan’da yapılan genel seçimlerden zaferle ayrılan Tisa Partisi lideri Peter Magyar, selefi Viktor Orban döneminde yolsuzluk ve hukukun üstünlüğü ihlalleri gerekçesiyle bloke edilen Avrupa Birliği (AB) fonlarının yeniden serbest bırakılması için Budapeşte’nin izleyeceği stratejiyi kamuoyuyla paylaştı.
Magyar, Budapeşte’de Avrupa Komisyonu heyetiyle gerçekleştirdiği üst düzey görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, dondurulan kaynakların Macar halkına ait olduğunu vurguladı.
Sosyal medya hesabı üzerinden değerlendirmelerde bulunan müstakbel başbakan, AB fonlarının bir hayır işi olmadığını, Macar halkının birliğe sağladığı katkının adil bir karşılığı olduğunu belirtti. Magyar, bu fonlar olmadan Macar ekonomisine ivme kazandırmanın mümkün olmayacağının altını çizdi.
Hukuki reformlar ve yolsuzlukla mücadele öncelikli gündem
Görüşmelerin başlangıcında ortaklarına Tisa Partisi’nin önceliklerini aktardığını ifade eden Magyar, hükümeti devralır almaz atılacak adımları şu şekilde sıraladı:
Yolsuzlukla mücadele önlemlerinin tavizsiz uygulanması,
Macaristan’ın Avrupa Savcılığına katılım sürecinin başlatılması,
Yargı bağımsızlığının tam anlamıyla yeniden tesisi,
Basın özgürlüğü ve yükseköğretim özerkliğinin garanti altına alınması.
Magyar, bu taahhütlerin iktidara gelir gelmez yerine getirileceğini ve fonların ülkeye dönüşü sözünün tutulacağını kaydetti. Müstakbel başbakan, resmi görevine 9 Mayıs tarihinde başlamayı planlıyor.
Brüksel ile teknik müzakereler başladı
Siyasi görüşmelerin ardından, yeni hükümette görev alacak uzmanların katılımıyla teknik müzakere turuna geçildi.
Bu süreci "karmaşık fakat gerekli bir yolun ilk adımları" olarak nitelendiren Magyar, tarafların AB kaynaklarının nihayet Macaristan’a aktarılması gerektiği konusunda tam mutabakata vardığını bildirdi.
Giden kabinenin hatalarının yarattığı sonuçların bir gecede ortadan kalkmayacağını kabul eden Magyar, ekibinin mazeret değil çözüm arayışında olduğunu ifade etti.
Ayrıca başbakanlık görevindeki üçüncü yurt dışı ziyaretini Brüksel’e gerçekleştireceğini duyuran Magyar, burada Macar halkının ve iş dünyasının fonlara en kısa sürede erişimini sağlayacak nihai anlaşmayı imzalamayı hedeflediğini belirtti.
AB ile iki yıllık finansal tıkanıklık
Avrupa Birliği, 2022 ve 2023 yıllarında Budapeşte ile Brüksel arasında derinleşen görüş ayrılıkları nedeniyle Macaristan’a yönelik on milyarlarca avroluk fonu dondurmuştu.
Blokajın temel gerekçelerini Orban hükümetinin demokratik normlardan geri adım atması, medya ve yargı üzerindeki baskılar, kamu ihalelerindeki şeffaflık eksikliği ve yüksek yolsuzluk riskleri oluşturuyordu.
İlişkiler, Macaristan’ın Ukrayna’ya yönelik mali yardım paketleri gibi kritik AB kararlarını veto etmesiyle daha da gerilmiş, 2024 yılında yargı reformları karşılığında fonların küçük bir kısmı serbest bırakılmıştı.
12 Nisan’da gerçekleştirilen parlamento seçimlerinde, Macaristan Ulusal Seçim Ofisi (NVI) verilerine göre Peter Magyar liderliğindeki Tisa Partisi, 191 sandalyeli parlamentoda 141 sandalye kazanarak ezici bir çoğunluk elde etti. 16 yıl boyunca başbakanlık yapan Viktor Orban’ın Fidesz partisi ise yalnızca 52 sandalyede kaldı.
Tisa Partisi 96 tek isimli seçim bölgesinde galip gelirken, Orban’ın partisi sadece 10 bölgede varlık gösterebildi. Mağlubiyeti "şok" olarak nitelendiren Orban, partisinin tam bir yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyduğunu kabul etti. Yeni parlamentonun mayıs ayı başında toplanması bekleniyor.
