Avrupa Birliği (AB), Afganistan'da yönetimin el değiştirdiği 2021 yılından bu yana ilk kez bir Taliban heyetini birlik topraklarında ağırlamaya hazırlanıyor.
YDH - Avrupa Birliği bünyesindeki üst düzey yetkililerin, 2021 yılından bu yana ilk kez Afganistan temsilcilerini AB topraklarında ağırlamak üzere hazırlık yürüttüğü bildirildi.
Euractiv tarafından aktarılan bilgilere göre, Taliban heyeti ile yapılacak kritik görüşmenin yaz aylarından önce Brüksel’de gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Heyetin ziyaretinin başlangıçta Mart ayının sonu için takvimlendiği, ancak AFP’nin France24’e dayandırdığı habere göre buluşmanın önümüzdeki haftalara ertelendiği kaydedildi.
Avrupalı yetkililer, söz konusu temasların herhangi bir siyasi temsil içermeyeceğini ve tamamen teknik nitelikte olacağını vurguluyor.
Avrupa Birliği makamları, 2021 yılında yönetimin el değiştirmesinin ardından Afganistan’daki mevcut otoriteyi resmi olarak tanımama politikasını sürdürüyor.
Geri gönderme mekanizmaları gündemde
Birlik ile Afganistan arasında 2021 sonrasında yürürlükte olan herhangi bir anlaşmanın bulunmaması, sığınma talebi reddedilen vatandaşların iadesi sürecini sekteye uğratıyor.
Brussels Signal'in analizine göre, Taliban'ın yönetime gelmesiyle Brüksel ile Kabil arasındaki ilişkilerin fiilen donma noktasına gelmesi, bu süreci daha karmaşık bir yapıya sürükledi.
Brüksel’deki buluşmanın ana gündem maddesini, Avrupa Birliği ülkelerinde kalmak için yasal dayanağı bulunmayan veya çeşitli suçlara karışmış Afgan vatandaşlarının sınır dışı edilme süreçleri oluşturacak.
Almanya'nın 2024 yılı itibarıyla, Katar tarafından organize edilen kiralık uçuşlarla 100’den fazla Afgan vatandaşını sınır dışı etmeye başladığı bilgisi aktarıldı.
Belçika sürece öncülük ediyor
Euractiv’in paylaştığı verilere göre, görüşme talebinin arkasındaki asıl itici gücün Belçika Göç Bakanlığı olduğu ifade ediliyor.
Toplantıya Avrupa Komisyonu, Avrupa Dış İlişkiler Servisi (EEAS) ve aralarında İsveç’in de bulunduğu bazı üye ülke hükümetlerinin temsilcilerinin katılması bekleniyor.
Belçika Dışişleri Bakanlığı ise Taliban ile diplomatik bir ilişki içinde olmadıklarını ve daha önce bu düzeyde bir davetin söz konusu olmadığını bildirdi.
Avrupa Komisyonu, Afgan vatandaşlarının iadesi hususunda AB Dış İlişkiler Servisi ile koordineli olarak Afganistan’daki fiili makamlarla "teknik düzeyde keşif amaçlı temaslar" yürütüldüğünü daha önce teyit etmişti.
Geniş çaplı mutabakat arayışı
Belçika’nın 20 Ekim 2025 tarihinde AB Göç Birimi Başkanı’na gönderdiği ve toplam 19 ülke tarafından imzalanan mektupta, Afgan vatandaşları için etkili bir sınır dışı mekanizması kurulması gerektiği çağrısında bulunulduğu ortaya çıktı.
İsimsiz bir AB yetkilisi, Taliban heyetine yönelik davetin muhtemelen İsveç’in desteğiyle Avrupa Komisyonu tarafından gönderileceğini belirtti. Belçika’nın Afgan heyetine vize sağlayacağı ancak davetin ülke adına yapılmayacağı kaydedildi.
Ziyaret için hazırlıkların aylardır devam ettiği, bu kapsamda Belçika Göç İdaresi Başkanı Freddy Roosemont ile Avrupa Komisyonu Göç ve İçişleri Genel Müdür Yardımcısı Johannes Luchner’in Ocak ayında Kabil’e bir çalışma ziyareti gerçekleştirdikleri öğrenildi.
Benzer bir süreçte, 2021 yılının Ekim ayında ABD yetkililerinin de Doha’da Taliban temsilcileriyle bir araya gelerek göç meseleleri, kadın hakları ve insani yardım erişimi konularını müzakere ettiği hatırlatıldı.
