Hamas ve arabulucular Gazze için Türkiye’de

YDH- Üst düzey bir Mısırlı diplomat, el-Cezire’ye yaptığı açıklamada, Hamas liderlik konseyi temsilcileri ile Mısırlı ve Katarlı arabulucular arasında Türkiye’de yapılması planlanan bir toplantının gündemde olduğunu bildirdi.

Görüşmenin, Gazze Şeridi’nde Hamas ile İsrail arasındaki ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik yeni önerilerin ele alınması amacıyla düzenleneceği belirtildi.

İsminin açıklanmasını istemeyen diplomat, toplantının, İsrail’in sürdürdüğü saldırılar nedeniyle sürekli ihlal edilen kırılgan ateşkesin ikinci aşamasına geçiş konusunda yaşanan anlaşmazlıklarda tarafların pozisyonlarını yakınlaştırmayı hedeflediğini söyledi.

Mısırlı yetkili, son dönemde Kahire’de gerçekleştirilen müzakere turunda arabulucuların sunduğu tüm girişimlerin İsrail tarafından reddedildiğini ve Tel Aviv’in süreci başarısızlığa uğratmakta ısrar ettiğini belirterek, müzakerelerin “son derece zor bir aşamadan geçtiğini” ifade etti.

Anlaşmanın ikinci aşamasının, kırılgan ateşkes sürecinden kalıcı güvenlik ve siyasi düzenlemelere geçişi amaçlayan temel maddeleri içerdiği kaydedildi. Bu çerçevede İsrail işgal ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi, Hamas’ın silahlarıyla ilgili bir plan oluşturulması ve Gazze’de kalan tünellerin imha edilmesi öngörülüyor.

Toplantının, İsrail medyasında yer alan ve Gazze’de ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçişe ilişkin görüşmelerin çöktüğünü öne süren haberlerin ardından gündeme geldiği ifade edildi. Aynı haberlerde İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı yeniden başlatma ihtimalini gündeme getirdiği belirtildi.

Hamas liderlik konseyi Türkiye’ye gidiyor

Kaynak, Mısır’dan bir müzakere heyeti ile Hamas liderlik konseyi adına görev yapan başka bir heyetin toplantı için Türkiye’ye hareket ettiğini söyledi.

Hamas liderlik konseyinin, hareket liderinin yetkilerini üstlenen beş isimden oluştuğu belirtildi. Bunların, Hareketin Şura Meclisi Başkanı Muhammed Derviş, Gazze’deki Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye, Batı Şeria’daki Hamas Büro Başkanı Zahir Cebbarin, Dış İlişkiler Bürosu Başkanı Halit Meşal ve Hamas yöneticilerinden Nizar Avadallah olduğu aktarıldı.

Müzakerelerde tıkanıklık

Toplantının, Filistin ve İsrail tarafları arasında 10 Ekim’de Şarm el-Şeyh’te ABD Başkanı Donald Trump arabuluculuğunda imzalanan ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçiş konusunda yaşanan tıkanıklık ortamında yapılacağı ifade edildi.

Mısırlı yetkili, Kahire’nin son dönemde bir dizi öneri sunduğunu ve bunlardan birinin de günlük 600 yardım kamyonunun Gazze’ye girişini sağlayacak maddenin uygulanması olduğunu söyledi. Yetkili, İsrail’in ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana bu maddeye uymadığını belirtti.

Ayrıca, Mısır tarafının, Gazze’de tam ateşkes sağlanması ve İsrail ordusunun yürüttüğü tüm askeri operasyonların sona erdirilmesi konusunda ısrarcı olduğu aktarıldı.

“İran anlaşması Gazze görüşmelerini etkileyebilir”

Mısırlı yetkili, müzakerelerin şu anda çıkmaza girdiğini belirtmekle birlikte, Filistin ve İsrail tarafları arasında bir ilerleme sağlanmasının, İran ile ABD arasında bölgede savaşı sona erdirecek yakın bir anlaşmaya bağlı olabileceğini söyledi.

Yetkili, Türkiye’de yapılacak görüşmelerin arabuluculuk çabaları sayesinde krizin aşılmasına katkı sağlayabileceğini ve Tahran ile Washington arasında önümüzdeki iki gün içinde anlaşma sağlanabileceğine dair iyimserlik bulunduğunu ifade etti.

Mısırlı yetkili, İran dosyasında çözüm sağlanmasının Gazze müzakerelerine de yansıyacağını belirterek, ABD yönetiminin son dönemde dikkatini İran krizine yoğunlaştırdığını ve Gazze görüşmelerine yeterince odaklanmadığını söyledi.

Diplomat ayrıca, İran ile anlaşma sağlanmasının ardından ABD’nin Gazze müzakerelerine yeni bir ivme kazandırabileceğini ve arabulucuların İsrail’e baskı yapılması yönündeki taleplerine yanıt verebileceğini öngördü.

Arabuluculardan yeni öneriler

Elü-Cezire’ye konuşan başka bir kaynak ise Mısırlı güvenlik heyeti ile Hamas’ın müzakere heyetinin salı günü Kahire’den Türkiye’ye hareket ettiğini ve Hamas liderlik konseyiyle tam kadro bir görüşme gerçekleştireceğini söyledi. Kaynak, görüşmenin mevcut anlaşmazlıkların giderilmesi ve tarafların pozisyonlarının yakınlaştırılması amacı taşıdığını belirtti.

Öte yandan Hamas’tan bir yetkili, Gazze müzakerelerindeki arabulucuların, Gazze Barış Konseyi İcra Direktörü Nikolay Mladenov’un Kahire’de Hamas heyetiyle yaptığı son görüşmede sunduğu önerilere yanıt olarak yeni teklifler sunduğunu aktardı.

Yetkili, Hamas müzakere heyetinin Türkiye’ye gitmesinden önce yürütülen son görüşmelerde, arabulucuların ikinci aşamanın başlatılması için sunduğu üç önerinin İsrail tarafından kesin şekilde reddedildiğini söyledi.

Ayrıca Mladenov’un, geçen hafta arabulucuların önerilerini İsrail hükümetine ilettiğini ancak birkaç gün önce Kahire’ye ret cevabıyla döndüğünü belirtti. İsrail’in tek şartının, ikinci aşamanın başlamasından önce Hamas’ın silahsızlandırılması olduğu ifade edildi.

Hamas yetkilisi, arabulucuların Hamas ve İsrail taraflarına sunduğu üç önerinin temel amacının, İsrail’in anlaşmanın birinci aşamasındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle çöken güven ortamını yeniden tesis etmek olduğunu söyledi.

Bu öneriler arasında, İsrail ordusunun “sarı hattı” aşarak Gazze boyunca yaklaşık bir kilometre derinliğe kadar ilerlediği bölgelerde 30 kilometrelik geri çekilme yapması, günlük 600 yardım kamyonunun girişine izin verilmesi, tam ateşkes sağlanması ve suikast operasyonlarının durdurulması maddelerinin bulunduğu belirtildi.

Kaynak ayrıca, İsrail ordusunun, mevcut müzakere heyetine başkanlık eden Halil el-Hayye’nin oğlu Azzam’a yönelik suikast girişiminin, süren müzakereleri sabote etmeyi ve ateşkes anlaşmasının uygulanmasını engellemeyi amaçladığını öne sürdü.

İsrail’in ihlalleri sürüyor

Haberde, Gazze Barış Konseyi İcra Direktörü Nikolay Mladenov’un salı günü Tel Aviv’de İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile ateşkes anlaşmasının uygulanmasındaki aksaklıkları görüştüğü belirtildi.

İsrail Ordu Radyosu’nun pazartesi günü yayımladığı haberde, Mladenov’un Tel Aviv’den Gazze’ye insani yardım girişine izin verilmesini ve İsrail’in askeri operasyonlarının temposunun düşürülmesini talep edeceğinin bildirildiği aktarıldı.

İsrail’in, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkese rağmen Gazze’de askeri operasyonlarını sürdürdüğü, sınır kapılarını açmayı ve anlaşmanın ilk aşamasında kararlaştırılan gıda, insani yardım, tıbbi malzeme ve barınma ekipmanlarının girişine izin vermeyi reddettiği ifade edildi.

Hamas’ın ise salı günü yaptığı açıklamada, arabuluculara ateşkesin uygulanmasını sağlama ve BM’ye İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını durdurması için baskı yapma çağrısında bulunduğu belirtildi.

Açıklamanın, bir polis merkezine düzenlenen bombardımanda bir çocuğun hayatını kaybetmesi ve çok sayıda Filistinlinin yaralanmasının ardından yapıldığı aktarıldı.