ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran'a karşı yürütülen emperyal savaşın Çin ile planlanan kritik zirveyi ve iç siyasi dengeleri sarsmasından endişe ederek Tahran ile üç aşamalı, geçici bir uzlaşı arayışına girdiği belirtiliyor.
YDH- Amerikan dergisi The Atlantic, yayımladığı kapsamlı haberinde ABD Başkanı Trump’ın İran'a karşı devam eden savaştan duyduğu 'yorgunluğu' ve bu sürecin küresel dengeler üzerindeki olumsuz etkilerini mercek altına aldı.
Rapora göre Trump, seleflerinin düştüğü hataya düşerek Ortadoğu’da ucu açık ve uzun soluklu bir savaşa saplanıp kalmaktan 'endişe ediyor'.
Mevcut çatışmanın devam etmesinin, önümüzdeki hafta Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirilmesi planlanan kritik zirveyi gölgeleyeceği öngörülüyor.
Savaşın maliyeti ve iç siyasi baskı
Trump’ın, beklediğinden çok daha zorlu geçen ve süresi uzayan bu savaştan dolayı bitkin düştüğü belirtilen analizde, Cumhuriyetçi Parti’nin de süreci endişeyle takip ettiği vurgulanıyor.
Parti yönetimi, yükselen yakıt fiyatlarının ve bu duruma paralel olarak düşüşe geçen popülaritenin seçim atmosferini etkilemesinden çekiniyor.
Analizde, "ABD Başkanı, kendisinden önceki bazı başkanlar gibi Ortadoğu’da bir çatışmaya hapsolmak istemiyor ve bu durumun Çin’deki zirveyi bozmasına izin vermeyecek kadar ileriye doğru adım atmaya hazır görünüyor" ifadelerine yer veriliyor.
Müzakere masasında kilitlenme
Analiz, Trump’ın şu an için siyasi bir çıkmazda bulunduğuna işaret ediyor.
Trump'ın beş yardımcısı ve dış danışmanı The Atlantic'e verdikleri demeçte, "Trump'ın herhangi bir anlaşmayı zafer olarak pazarlayabileceğine ikna olduğunu" dile getiriyor.
Ancak analizde, "Müzakere Sanatı" kitabının yazarı olan Trump’ın bile şu aşamada İran’ı müzakere masasına oturmaya ikna edemediğine dikkat çekiliyor.
Washington yönetimi şu an için Tahran’ın, çatışmayı tamamen sona erdirecek nihai bir anlaşmadan ziyade ateşkesin süresini uzatmayı amaçlayan tek sayfalık mutabakat zaptına vereceği yanıtı bekliyor.
Trump’ın askeri sonuçlara dair iddiaları
Trump, Cumartesi günü yaptığı açıklamada İran’ın son ABD önerisine yakın zamanda bir yanıt vereceğini öngördüğünü iddia etti.
Trump, İran’ın askeri gücünün büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini savunarak, yürütülen operasyonların askeri sonuçlarını "mükemmel" olarak nitelendirdi.
Reuters’ın Perşembe günü kaynaklara ve yetkililere dayandırdığı habere göre ise ABD ve İran, savaşı sona erdirme yolunda sınırlı ve geçici bir anlaşmaya varmaya yaklaşıyor.
Tarafların çatışmaları durdurmayı hedefleyen taslak bir çerçeve üzerinde uzlaşması bekleniyor; ancak en tartışmalı temel konuların henüz çözüme kavuşturulmadığı belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı ve üç aşamalı plan
Mevcut kaynaklar, iki tarafın da gerginliğin yeniden tırmanmasını önleme ve Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer istikrarını sağlama odaklı geçici bir düzenleme üzerinde çalıştığını kaydediyor.
Önerilen uzlaşma çerçevesinin üç aşamada uygulanması planlanıyor. Süreç, savaşın resmen sona erdirilmesiyle başlayıp, ardından Hürmüz Boğazı krizinin çözüme kavuşturulmasıyla devam edecek.
Son aşamada ise taraflara daha kapsamlı bir anlaşmayı müzakere edebilmeleri için 30 günlük bir süre tanınacak.
