Bloomberg’in aktardığı analizlere göre küresel petrol stokları, Ortadoğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından rekor hızda azalıyor.
YDH - Bloomberg’in aktardığı analizlere göre küresel petrol stokları, Ortadoğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından son yılların en hızlı erime sürecine girdi.
Ajansın değerlendirmesine göre bu durum, küresel enerji piyasasını arz kesintilerine karşı koruyan tampon kapasiteyi azaltıyor ve petrol fiyatlarında sert yükseliş riskini artırıyor.
Haberde yer alan değerlendirmelere göre Hürmüz Boğazı üzerinden daha önce Fars Körfezi’nden çıkan petrol sevkiyatlarının önemli bölümü taşınıyordu. İran’ın boğazı kapatmasının ardından küresel stoklardaki gerileme hızlandı.
Morgan Stanley’in hesaplamalarına göre 1 Mart ile 25 Nisan arasındaki dönemde küresel petrol stokları günlük yaklaşık 4,8 milyon varil azaldı.
Bu rakam, Uluslararası Enerji Ajansı’nın daha önce kayda geçirdiği çeyreklik en yüksek stok düşüşünü de aştı. Düşüşün yaklaşık yüzde 60’ı ham petrolde gerçekleşirken geri kalan bölüm petrol ürünlerinden oluştu.
Bloomberg, stoklardaki azalmanın petrol piyasasında ani fiyat sıçraması ve yakıt kıtlığı riskini güçlendirdiğini yazdı.
JPMorgan’ın değerlendirmesine göre OECD ülkeleri haziran ayında “operasyonel gerilim” seviyesine yaklaşabilir.
Banka, eylül ayına gelindiğinde ise “operasyonel minimum” seviyesinin gündeme gelebileceğini belirtti. Bu seviye, boru hatlarının, terminallerin ve depolama tesislerinin çalışmasını sürdürebilmek için gerekli asgari petrol miktarını ifade ediyor.
JPMorgan emtia araştırmaları biriminin başındaki Natasha Kaneva, “Petrol stokları küresel petrol sisteminin amortisörü işlevi görüyor” ifadelerini kullandı. Kaneva ayrıca “Her varili piyasaya sürmek mümkün değil” uyarısında bulundu.
Goldman Sachs ise son günlerde stoklardaki düşüş hızında sınırlı yavaşlama işaretleri görüldüğünü belirtti. Banka, bu gelişmeyi dünyanın en büyük petrol ithalatçısı olan Çin’de talebin zayıflamasıyla ilişkilendirdi. Buna rağmen Goldman Sachs analistleri, küresel petrol stoklarının halihazırda 2018’den bu yana görülen en düşük seviyelere yakın olduğunu kaydetti.
Bloomberg, özellikle ithalata bağımlı Asya ülkelerinin kırılgan durumda olduğunu yazdı. Haberde Endonezya, Vietnam, Pakistan ve Filipinler en riskli ülkeler arasında gösterildi. Değerlendirmeye göre bu ülkeler yaklaşık bir ay içinde kritik tedarik seviyeleriyle karşı karşıya kalabilir.
Çevresel veri ve analiz şirketi Kayrros’un hesaplamalarına göre Çin hariç Asya-Pasifik bölgesindeki petrol stokları, şubat sonunda başlayan çatışmalardan bu yana yaklaşık 70 milyon varil azaldı.
Japonya ve Hindistan’daki stokların ise en az son on yılın mevsimsel dip seviyelerinde bulunduğu belirtildi.
Öte yandan Çin ve Güney Kore’de petrol stoklarının yüksek seviyelerde kaldığı aktarıldı. Habere göre bu iki ülke, daha önce sınırlandırılan petrol ürünü ihracatını yeniden artırma seçeneğini değerlendiriyor.
Bloomberg’in değerlendirmesine göre Avrupa’daki havacılık yakıtı piyasası da ek baskı altında bulunuyor. Amsterdam, Rotterdam ve Anvers merkezli depolama merkezlerinde savaşın başlamasından bu yana jet yakıtı stokları yaklaşık üçte bir oranında azaldı.
Haberde, stokların son altı yılın en düşük düzeyine gerilediği belirtildi.
Uluslararası Enerji Ajansı daha önce stratejik rezervlerden rekor düzeyde, toplam 400 milyon varillik petrol piyasaya sürülmesi konusunda uzlaşmıştı.
Ancak Bloomberg, ABD’nin vaat ettiği 172 milyon varilin yalnızca yaklaşık 79,7 milyon varilini kullandığını yazdı.
Habere göre Washington yönetimi, bir yandan fiyatları kontrol altında tutmaya çalışırken diğer yandan kendi stratejik rezervlerinde kritik düşüş yaşanmasını önlemeye çalışıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkelerin elinde 1,2 milyar varilden fazla stratejik petrol rezervi ile yaklaşık 600 milyon varillik sanayi rezervi bulunuyor.
Ajansın 1974’te kurulmasından bu yana stratejik rezervlerin kullanılması yönünde yalnızca beş kez karar alındı. Bu kararlar 1991, 2005 ve 2011 yıllarında alınırken, 2022’de iki ayrı müdahale gerçekleştirildi.
Bloomberg’in değerlendirmesine göre küresel petrol stoklarındaki hızlı gerileme, Hürmüz Boğazı yeniden açıldıktan sonra da piyasa üzerindeki baskıyı sürdürebilir.
Haberde hükümetlerin ve şirketlerin rezervleri yeniden doldurmak için hızla alım yapmasının yeni fiyat baskıları yaratabileceği belirtildi.
Plains All American Pipeline LP Üst Yöneticisi Willie Chiang, “Stoklardaki düşüş eğiliminin önümüzdeki birkaç ay boyunca sürmesini bekliyoruz. Bu süreç uzun vadede stokların yeniden artırılmasına yol açacak” dedi.
Bloomberg daha önce yayımladığı ayrı bir haberde, OPEC ülkelerinin petrol üretiminin geçen ay İran’la bağlantılı savaş ortamı nedeniyle son 36 yılın en düşük seviyesine gerilediğini yazmıştı.
Habere göre örgütün üretimi nisanda günlük 420 bin varil azalarak 20,55 milyon varile düştü. Bu seviye, 1990’dan bu yana görülen en düşük üretim miktarı oldu.
Reuters ise nisan ortasında yayımladığı haberinde, Ortadoğu’daki savaş nedeniyle petrol üretim planlarının yerine getirilememesinin küresel ekonomide 50 milyar dolardan fazla kayba yol açtığını aktarmıştı.
Haberde, dünya piyasasından toplam 500 milyon varil petrol ve kondensatın çekildiği ve bunun modern tarihin en büyük enerji arz kesintilerinden biri olduğu belirtildi.
