İran, Fordo ve Natanz dahil stratejik tesislerine yönelik denetimlerde herhangi bir genişlemeye izin vermeyeceğini ve mevcut sınırlı denetim rejimini koruyacağını açıkladı.
YDH- Nükleer müzakereler kapsamında şekillenen mutabakat metni, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) denetim mekanizmasına dair çerçeveyi belirginleştiriyor.
Hazırlanan metne göre, Ajans'ın faaliyetlerinin kapsamı ancak nihai bir anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından genişleyebilecek.
Mutabakatın 8. maddesi, kapsamlı anlaşma sürecinde nükleer materyallerin yönetimi için İran topraklarında, UAEA gözetiminde "seyreltme" seçeneğini masaya koyuyor.
Ancak bu aşamanın hayata geçirilmesi dört kritik şarta bağlanmış durumda: Tüm yaptırımların kayıtsız şartsız kaldırılması, İran'ın ekonomik yeniden yapılanma detaylarının netleşmesi, Amerikan güçlerinin bölgeden çekilme planının somutlaştırılması ve nükleer dosyanın nihai olarak kapatılması.
Mutabakatın 9. maddesi ise müzakereler süresince İran'ın nükleer programında hiçbir değişikliğe gidilmeyeceğini hükme bağlıyor.
Bu madde, mevcut denetim düzeninin de müzakere sürecinde korunacağı anlamına geliyor. İ
ran, Buşehr ve Tahran tesislerine yönelik sınırlı erişim uygulamasını sürdürmekte kararlı; Fordo, Natanz ve İsfahan gibi stratejik tesislere yönelik denetimlerde ise herhangi bir genişlemeye izin vermeyecek.
Diplomatik çevreler, UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi’nin son dönemdeki çıkışlarını, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği adaylığına hazırlanan bir ismin Ajans'a daha aktif bir rol kazandırma çabası olarak değerlendiriyor.
Ancak Tahran yönetiminin tutumu değişmedi: Nihai anlaşma imzalanmadan mevcut süreç korunacak ve Ajans'ın yetki sınırlarının genişletilmesi taleplerine "hayır" denilecek.
