İngiliz yardım kuruluşları yasa dışı İsrail yerleşimlerini finanse ediyor

YDH- İngiliz The Guardian gazetesi, İngiltere'de faaliyet gösteren bir “yardım kuruluşunun, işgal altındaki Batı Şeria'nın el-Halil kentindeki yasa dışı İsrail yerleşiminin genişletilmesi planlarının merkezinde yer alan bir dini okula “mali destek” sağladığını bildirdi.

Gazetenin haberine göre, “Friends of Yeshivat Shavei Hevron” adlı yardım kuruluşu, İngiltere ve Galler Yardım Komisyonu'nun internet sitesinde yayımlanan ve kamuoyuna açık olan mali kayıtlara göre, 2019-2024 yılları arasında söz konusu okula yaklaşık “200 bin sterlin” aktardı.

Haberde, okul için yeni bir öğrenci yurdunun inşasının haziran ayında onaylandığı belirtildi. Bu kararın, aşırı sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in, el-Halil'in planlama yetkisine ilişkin onlarca yıllık uluslararası anlaşmayı tek taraflı olarak değiştirerek İsrail'e imar yetkisi vermesinin ardından alındığı ifade edildi.

The Guardian, yeni yurt binasının işgal altındaki Batı Şeria'daki en radikal İsrail yerleşimci topluluklarından birinin nüfusunu artıracağını belirtti. Gazete, bunun aynı zamanda Filistinlilerin yaşadığı bir kentin merkezinde kurulan tek İsrail yerleşiminin daha da genişlemesi anlamına geldiğini kaydetti.

"Yeni bina daha fazla şiddet getirecek"

El-Halilli Filistinli insan hakları savunucusu ve “Youth Against Settlements” hareketinin kurucularından İsa Amro, Guardian'a yaptığı açıklamada, İngiliz yardım kuruluşlarının "barışı değil, barışın önündeki engelleri finanse ettiğini" söyledi.

Amro, "Bu yeşivadaki öğrenciler son derece saldırgan. Yeni bina daha fazla Filistinliye yönelik şiddet, daha fazla kısıtlama ve daha yoğun İsrail askeri varlığı anlamına gelecek." dedi.

Haberde, İsrail'in el-Halil'deki birkaç yüz yerleşimciyi korumak amacıyla kapsamlı bir askerileştirilmiş ayrım sistemi kurduğu belirtildi. Buna göre bazı caddeler Filistinlilere tamamen kapatılırken, duvarlar ve kontrol noktaları İsrail ordusunun denetimindeki bölgelerde yaşayan Filistinlileri, kentin yaklaşık 230 bin kişilik nüfusunun geri kalanından ayırıyor.

İsrailli sivil toplum kuruluşu “Peace Now” adına konuşan Hagit Ofran ise söz konusu dini okulun varlığını sürdürebilmesi için "binlerce Filistinlinin dükkânlarını, evlerini ve geçim kaynaklarını kaybettiğini" söyledi.

Ofran, yeni öğrenci yurdunun "çok önemli bir gelişme" olduğunu belirterek, "Çünkü el-Halil'deki en radikal yerleşime daha fazla yerleşimci getiriliyor. Ayrımcı sistemin en görünür olduğu yer burası." ifadelerini kullandı.

Haberde, eski ABD Başkanı Jimmy Carter, eski Mossad Başkanı Tamir Pardo ve İsrail'in eski başsavcılarından Michael Ben-Yair'in de aralarında bulunduğu uluslararası ve İsrailli isimlerin, işgal altındaki Batı Şeria'da, özellikle de el-Halil'de İsrail'in "apartheid" uyguladığı yönündeki değerlendirmelerine yer verildi.

Guardian, dini okulun yalnızca İngiltere'den değil, Filistin topraklarındaki yerleşimleri yasa dışı kabul eden “Fransa ve Kanada” gibi ülkelerden de “bağış” topladığını bildirdi.

Haberde ayrıca, İsrail merkezli kitlesel fonlama şirketi “Israelgives” aracılığıyla ABD'de yaşayan bağışçılardan yerleşimlere “milyonlarca dolar” aktarıldığı ifade edildi.

Habere göre, yeni öğrenci yurdunun dış cephesi büyük ölçüde tamamlandı. Bunun yanında İsrail ordusu, bitişikteki Filistin evinin çatısına da askeri bir nokta kurdu.

Mali kayıtlara göre, “Friends of Yeshivat Shavei Hevron”, yalnızca 2023 yılında okula 58 bin 200 sterlin bağış gönderdi ve bunun yanında İngiliz vergi sistemi kapsamındaki Gift Aid uygulaması üzerinden 2 bin sterlinden fazla kamu desteği aldı. Buna karşın yardım kuruluşunun internet sitesinde Gift Aid sistemine kayıtlı olmadığı belirtiliyor.

2024 yılında ise daha düşük gelir elde ettiği için ayrıntılı mali tablo yayımlamayan kuruluşun okula 21 bin 360 sterlin gönderdiği kaydedildi.

"Bağışlar yardım kuruluşunun tüzüğüyle çelişiyor"

The Guardian, “Friends of Yeshivat Shavei Hevron” tarafından yapılan bağışların, yardım kuruluşunun kendi vakıf senedindeki hükümlerle de çeliştiğini belirtti.

Habere göre, vakıf senedinde kuruluşun faaliyet alanı, "İsrail Devleti'ndeki eğitim ve hayır faaliyetleri" olarak tanımlanıyor ve Filistin topraklarına ilişkin herhangi bir ifade yer almıyor.

Gazete, İsrail'in bugüne kadar resmi sınırlarını hiçbir zaman tanımlamadığını, buna karşılık İngiliz hükümetinin geçen yıl el-Halil'i de kapsayan topraklar üzerinde Filistin Devleti'ni resmen tanıdığını hatırlattı.

Haberde, söz konusu yardım kuruluşunun, İşçi Partisi milletvekili Melanie Ward'ın 1 Haziran'da İngiltere Yardım Komisyonu'na gönderdiği mektupta adı geçen 32 kayıtlı yardım kuruluşundan biri olduğu belirtildi.

Ward'ın mektubunda, bu kuruluşların son yıllarda İsrail yerleşimlerine en az 28 milyon sterlin bağış aktardığının ifade edildiği aktarıldı.

The Guardian, Yardım Komisyonu'nun mektuptaki bilgileri Londra Metropolitan Polis Teşkilatı'nın savaş suçları birimine ilettiğini öğrendiğini ancak şu aşamada herhangi bir soruşturmanın başlatılmadığını yazdı.

Yardım Komisyonu inceleme başlattı

Haberde, İngiltere İçişleri Bakanı Yvette Cooper'ın 9 Haziran'da parlamentoda yaptığı açıklamaya da yer verildi.

Cooper'ın, "Yardım kuruluşları sistemi yasa dışı yerleşimlere destek aktarmak için kötüye kullanılıyor ve bazı kanıtlar kuralların ihlal edildiğini gösteriyor." dediği aktarıldı.

Guardian'a göre Cooper, Yardım Komisyonu'nu yerleşimlerle bağlantılı yardım kuruluşlarını soruşturmakla görevlendirdi.

Yardım Komisyonu ise gazeteye yaptığı açıklamada Melanie Ward'ın dile getirdiği kaygıları paylaştığını belirtti.

Komisyon, "Ancak bu konu, yardım kuruluşlarının faaliyet gösterme hakkı ve çatışma, ihtilaflı yargı alanları veya hukuksuzluğun yaşandığı bölgelerde ihtiyaç sahiplerine destek verme hakkı gibi daha geniş hukuki ilkelerle bağlantılı, karmaşık ve tartışmalı bir mesele olmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.

Bağış hesapları ve hukuk bürosu bağlantısı

The Guardian, Friends of Yeshivat Shavei Hevron'un bağışçılara, Barclays Bankası'ndaki bir İngiltere hesabına para transferi yapmaları için bilgi verdiğini yazdı.

Haberde ayrıca, yardım kuruluşunun iletişim adresi olarak kullanılan elektronik posta hesabının, aynı zamanda kuruluşun mütevellilerinden Ari Bloom'un mesleki e-posta adresi olduğu ifade edildi.

Bloom'un ortağı olduğu “Solomon Taylor & Shaw” hukuk bürosunun santral telefonunun yardım kuruluşunun resmi iletişim numarası olarak kullanıldığı, ayrıca kuruluşun hukuk bürosuyla aynı Kuzey Londra adresinde kayıtlı olduğu aktarıldı.

The Guardian, Solomon Taylor & Shaw ile Ari Bloom'dan açıklama talep ettikten sonra, Yardım Komisyonu'nun internet sitesindeki iletişim bilgilerinin değiştirildiğini belirtti.

"Yeni yurt daha fazla şiddeti finanse edecek"

The Guardian, mevcut yeşiva binası ile inşası süren yeni yurdun, el-Halil'deki İsrail kontrolündeki bölgenin sınırında bulunduğunu belirtti.

İşgal altındaki Filistin topraklarında görev yapmış eski İsrail askerleri tarafından kurulan “Breaking the Silence” adlı kuruluşun İcra Direktörü Nadav Weiman, okul öğrencilerinin binanın çatısından Filistinlilere taş attığını söyledi.

Weiman, İsrail askerlerinin de yeşiva kompleksini “korumak” amacıyla “Filistinlilere ait özel evlerin çatılarını askeri gözlem noktalarına dönüştürdüğünü” belirtti.

Yeni öğrenci yurdunun inşasının yalnızca yeni bir bina anlamına gelmediğini ifade eden Weiman, "Toplumlar bu yurdu finanse ederse daha fazla şiddeti finanse etmiş olurlar. Bu, Filistinli ve İsrailli ailelere yeni ölümler getirecek yeni dalgayı finanse etmek anlamına gelir. El-Halil'de yaşananlar daha sonra başka yerlerde de yaşanıyor." dedi.

İngiltere'de yerleşimlere yatırım yasağı çağrısı

Haberde, İngiltere İşçi Partisi'nden Lordlar Kamarası üyesi Helena Kennedy'nin, İngiliz vatandaşlarının işgal altındaki Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde mülk satın almasının yasaklanması çağrısında bulunduğu belirtildi.

Kennedy'nin pazartesi günü Lordlar Kamarası'nda yaptığı konuşmada, yerleşimlerde arazi satın almanın veya yatırım yapmanın İngiliz vatandaşlarını uluslararası hukuk ihlallerine "ortak" hale getireceğini söylediği aktarıldı.

Kennedy, "İngiliz vatandaşlarının uluslararası hukuk ihlallerine ortak olmasına izin veremeyiz." ifadelerini kullanarak, yerleşimlerin genişlemeye devam etmesinin Filistinlilerin bir devlete sahip olmasını giderek "imkânsız hale getirdiğini" dile getirdi.

Uluslararası Barolar Birliği İnsan Hakları Enstitüsü'nün de direktörlüğünü yürüten Kennedy'nin, İngiliz hükümetine çağrıda bulunarak, yerleşimlerde mülk edinilmesini engelleyecek adımlar atmasını ve "sözleri eylemlerle desteklemesini" istediği belirtildi.