İsrail ordusu, Suriye'nin güneyindeki Yermuk Havzası'nda "Şebekat Bakar" adını verdiği proje üzerinden Batı Şeria'da uyguladığı mera tipi yerleşim modelini devreye soktu.
YDH - İsrail’in Suriye’nin güneyinde kalıcı fiili durumlar yaratma hedefi doğrultusunda, taraflar arasındaki tarafsız bölgenin sınırları giderek belirsizleşiyor.
İşgal altındaki Golan Tepeleri ile Kuneytra köylerinde yürütülen mayın temizleme çalışmaları, askeri üslerin genişletilmesi ve yerleşimcilerin Cebel Şeyh yükseltileri ile güney bölgelerine geçişinin kolaylaştırılmasının ardından, Yermuk Havzası’nda "Şebekat Bakar" (Sığır Bölüğü) adlı projenin detayları ortaya çıktı.
Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre proje, Yermuk Havzası’ndaki Rokad Vadisi’nin batısında yer alan ve İsrail’in denetimine geçen bölgede yürütülüyor.
Çalışma kapsamındaki faaliyetler, İsrail’in 2026 yılı başında inşa ettiği yaklaşık 22 kilometre uzunluğundaki yeni çitin arkasında kalan, Suriye egemenliğindeki yaklaşık 10 bin dönümlük arazide sürdürülüyor.
1974 yılındaki "Kuvvetlerin Ayrılması Anlaşması" hatlarına paralel biçimde Cebin Vadisi boyunca uzanan ve derinliği 100 ile 800 metre arasında değişen bu hat, Suriyeli çobanlar ile çiftçilerin yaklaşmasının yasaklandığı bir otlatma bölgesine dönüştürüldü. Proje çerçevesinde alana yaklaşık 140 baş hayvandan oluşan bir sürü yerleştirildi.
Projeye dair resmi duyurunun yapılmasının ardından, Temmuz 2026 içerisinde Suriye’nin güneyinde yeni yerleşim birimleri kurmayı hedefleyen aşırı sağcı Ruad Başan hareketi mensuplarının bölgeye sızma girişimlerinde artış kaydedildi.
Ay boyunca sekiz ayrı sızma girişimi gerçekleşti. Bu eylemlerin en belirgini, 70 ila 100 arasında yerleşimcinin Hadar beldesinin kırsal alanlarına girerek bölgede ilk yerleşim odağını kurmaya başladıklarını öne sürmeleriyle yaşandı.
Şebekat Bakar projesi, İsrail’in Golan Tepeleri’ndeki yerleşim alanlarını 2030 yılına kadar genişletmeyi öngören kapsamlı planının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Süreç, İsrail’in Suriye sınırında uygulamaya koyduğu yeni güvenlik konseptinin sahadaki yansıması olarak öne çıkıyor. Bu ivmenin arkasında, Suriye’deki yeni rejimin 1974 tarihli anlaşmaya bağlılığını bildirmesine rağmen merkezi otoritesinin zayıf seyretmesi etkili oluyor.
Aynı zamanda İsrail, Filistin nüfusu karşısındaki demografik hareket alanını daraltma hedefini 7 Ekim 2023 sonrasında öncelikli politika haline getirdi.
İsrail yönetimi ayrıca, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Golan Tepeleri üzerindeki "İsrail egemenliğini" tanıdığını yineleyen ABD Başkanı Donald Trump’ın sunduğu siyasi desteğe dayanıyor.
Golan Tugayı 474 ile 210. Tümen komutanlıklarının sevk ve idaresinde yürütülen Şebekat Bakar projesi, ayrım hatlarının her iki yanını ve İsrail tarafından "açık alan" olarak nitelendirilen bölgeleri kapsıyor.
Bu yöntem, İsrail’in 1949 Mütareke Hattı boyunca "Yeşil Hat" sınırlarının her iki tarafında hakimiyet tesis etme adımlarını tekrar ediyor.
Proje alanının bir bölümü işgal altındaki Golan topraklarında kalırken, diğer bölümü 1974 anlaşmasına göre Suriye egemenliğinde bulunan tarafsız bölgeye uzanarak geniş mera alanlarını kapsama alıyor.
Projenin sahadaki yürütücülüğünü 2007 yılında İsrail ordusundan emekli iki subay tarafından kurulan "HaShomer HaChadash" (Yeni Muhafız) örgütü üstleniyor.
Tarımsal yerleşim projeleri aracılığıyla İsrail’in stratejik gördüğü alanlarda Yahudi varlığını güçlendirmeyi amaçlayan kuruluş; İsrail askeri bürokrasisi, İsrail Yatırım Fonu (Aleph), savunma sanayisi şirketi Elbit Systems ve resmi ortak sıfatıyla hareket eden Yahudi Milli Fonu (JNF) ile işbirliği yapıyor.
Yahudi Milli Fonu, örgüt adına bağış toplayarak tarım ekipmanları ve insansız hava araçları temin edilmesini, ayrıca Necef Çölü ile Celil bölgelerinde faaliyet gösteren "gönüllülerin" desteklenmesini sağlıyor.
