ABD-İran savaşı Katar’ın gazını kesti

YDH- ABD-İran savaşının altıncı ayında Katar, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin büyük ölçüde kesilmesi nedeniyle enerji ihracatında ağır kayıp yaşadı. Ülkenin LNG sevkiyatları geçen yılın aynı dönemine göre “yüzde 96” azalırken, gaz satışlarından yaklaşık 24 milyar dolarlık gelir kaybı oluştu.

Reuters’ın verilerine dayanan hesaplamalara göre Katar, savaşın başlamasından bu yana sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatından yaklaşık “24 milyar dolar” gelir kaybetti. Bu rakam, ülkenin 2025 yılı gelirleri üzerinden yaklaşık beş aylık gelire karşılık geliyor.

Katar’ın enerji gelirlerinin önemli bölümü, devlet şirketi QatarEnergy tarafından gerçekleştirilen LNG ihracatından sağlanıyor. Ancak ABD-İran savaşının Şubat sonunda başlamasının ardından Hürmüz Boğazı üzerinden enerji taşımacılığının büyük ölçüde aksaması, ülkenin LNG sevkiyatlarını ciddi biçimde sınırladı.

Enerji veri şirketi ICIS’in verilerine göre Katar, savaşın ilk altı ayında yalnızca 18 LNG kargosu ihraç edebildi. Geçen yılın aynı döneminde bu sayı 509 olarak kaydedilmişti. Katar’a ait iki LNG tankerinin de saldırıya uğradığı bildirildi.

Körfez'deki diğer enerji ihracatçıları da savaş nedeniyle ciddi sorunlarla karşılaşırken, Katar’ın kayıpları daha büyük oldu. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak ve Kuveyt petrol ihracatlarını farklı ölçülerde sürdürebilirken, Katar’ın LNG sevkiyatları Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerden çok daha fazla etkilendi.

Savaş öncesinde Katar, dünya genelindeki günlük LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılıyordu. Katar’dan yapılan sevkiyatların azalması, özellikle Asya ve Avrupa’daki enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı.

ABD’nin LNG ihracatı arttı

Katar’ın kaybettiği pazarın bir bölümü ABD’li LNG ihracatçıları tarafından doldurulmaya başladı. Reuters’a göre ABD’li LNG şirketleri, savaşın başlamasından bu yana toplam 7,27 milyon ton/yıl kapasiteye karşılık gelen 10 yeni satış anlaşması imzaladı.

ABD’nin Asya’ya LNG ihracatı da arttı. Katar’ın LNG’sinin önemli bölümünü geleneksel olarak satın alan Asya ülkeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler nedeniyle alternatif tedarik kaynaklarına yöneliyor. ABD’de yeni LNG ihracat terminallerinin devreye girmesi de bu artışı destekliyor.

Ancak Katar’ın ihracatındaki düşüşün küresel enerji piyasalarındaki etkisi henüz ortadan kalkmış değil.

Avrupa’nın gaz stokları kritik seviyede

Avrupa’daki doğal gaz depolarının yılın bu dönemi açısından “tarihi” düşük seviyelere gerilediği bildirildi. Yaz aylarında depoların doldurulması, yüksek fiyatlar ve küresel LNG arzındaki sıkışıklık nedeniyle beklenenden daha yavaş ilerliyor.

Bu durum, kış aylarının beklenenden daha soğuk geçmesi halinde Avrupa’da doğal gaz fiyatlarının yeniden “sert biçimde” yükselmesi riskini artırıyor.

Reuters’ın değerlendirmesine göre, savaşın enerji piyasaları üzerindeki etkisi yalnızca Katar’ın gelir kaybıyla sınırlı değil. Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, Katar’ın küresel LNG arzındaki rolünü zayıflatırken ABD’nin LNG ihracatındaki payını artırıyor ve Avrupa başta olmak üzere enerji ithalatçısı ülkeler üzerindeki arz baskısını derinleştiriyor.