İsrail, Güney Suriye’de yeni "güvenlik düzeni" kuruyor

YDH- İsrail, HTŞ rejimi ile güvenlik müzakereleri sürecini yeniden canlandırmasına rağmen ülkenin güneyinde yeni saha gerçeklikleri oluşturmaya devam ediyor.

HTŞ rejimi Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile Mossad Direktörü Roman Gofman’ın ABD himayesinde Ürdün’de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından İsrail tarafından yaklaşık 43 saldırı düzenlendi. Baskın, arama ve denetimler ile kara ihlallerinden oluşan saldırılar özellikle Kuneytra kırsalının güneyinde yoğunlaşırken, stratejik tepelerdeki keşif faaliyetleri de sürdü.

Amman görüşmesinin ardından yeni güvenlik yapılanması

Amman’daki görüşmede ABD gözetiminde “ortak operasyon odası” kurulması ele alınırken, el-Ahbar’ın edindiği bilgilere göre Suriye’nin güneyinde yeni bir güvenlik yapılanmasının oluşturulmasına yönelik hazırlıklar da yürütülüyor.

Bu kapsamda, HTŞ rejiminin, Suriye krizi sırasında ve özellikle güneydeki çatışmalar ile 2018’deki anlaşma öncesinde İsrail’le temaslarda önemli roller üstlenmiş bazı kişileri güney vilayetlerinde üst düzey güvenlik ve yürütme makamlarına ataması bekleniyor. Bunun, paralel güç odaklarının tasfiye edilerek ev hapsine alınmasının ardından gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Kaynaklara göre bu isimler arasında, önceki yönetimin devrilmesinin ardından Tel Aviv ile Şam arasında yürütülen ilk güvenlik ve istihbarat görüşmelerine katılan bazı kişiler de bulunuyor.

İsrail tampon bölge için eski saha aktörleriyle temas kuruyor

Bu gelişmeler, İsrail’in eski silahlı grup liderleriyle iletişim kanallarını yeniden canlandırdığı bir döneme denk geliyor. Tel Aviv’in bu temaslarla, “tampon bölgenin” geleceğinin şekillendirilmesinde bu isimlere verilebilecek olası rolleri araştırdığı belirtiliyor.

İsrailli yetkililer ise güçlerini söz konusu bölgede tutma ve “Türkiye’nin Suriye’nin güneyine doğru ilerlemesini engelleme niyetlerini” yinelemeyi sürdürüyor.

Süveyda’da askerî statü ertelenebilir

Süveyda dosyasına ilişkin veriler ise HTŞ rejimi ile bölgede fiilî kontrolü elinde tutan güç arasında bir “uzlaşma” sağlanabileceğine işaret ediyor.

Buna göre günlük yaşam, hizmetler ve resmî işlemlerle ilgili dosyaların Şam’ın denetimine bırakılması, buna karşılık askerî durumun ele alınmasının ertelenmesi ve bölgedeki askerî kontrolün “Ulusal Muhafızlar”ın elinde tutulması öngörülüyor.

Bu formül, Süveyda’daki katliamların ardından Eylül 2025’te Amman’da imzalanan “üçlü yol haritası”nda daha önce gündeme getirilen düzenlemeyle benzerlik taşıyor.

El-Ahbar’a konuşan yerel bir kaynak, Süveyda’da 26 günden uzun süredir İsrail helikopterlerinin yoğun biçimde uçtuğunu, yaklaşık her 15 dakikada bir helikopterin bölgede görüldüğünü söyledi.

Kaynak, bu hareketliliğin niteliği henüz netleşmeyen olası hava indirme operasyonlarına hazırlıkla bağlantılı olabileceğini belirtti.

İsrail müzakereleri sahadaki varlığını kalıcılaştırmak için kullanıyor

Bu gelişmeler, Tel Aviv’in güvenlik müzakerelerini Suriye’nin güneyindeki askerî varlığını kalıcılaştırmak ve önceki rejimin devrilmesinin ardından bölgede oluşturduğu fiilî durumu “düzenlemek” için kullanıyor olabileceğine yönelik şüpheleri güçlendiriyor.

İsrail’in bu dosyadaki taleplerinin giderek daha da sertleştiği belirtiliyor.

Ürdün’deki görüşme, İsrail’in İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur Havalimanı’na düzenlediği saldırının ardından gerçekleşmişti. Söz konusu saldırı, Tel Aviv’in “Türkiye’nin Suriye’deki nüfuz alanını daha fazla genişletmesini engelleme girişimleri” kapsamında değerlendirilmişti.

Görüşmenin ardından verilen mesajlar da İsrail’in Suriye’de “Türkiye’ye biçtiği rolün sınırlarını” ortaya koydu. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, basına yaptığı açıklamada, İsrail’in Suriye’de “cihatçı bir işgal” olarak nitelendirdiği olası tehdide karşı bir “güvenlik kuşağı” oluşturduğunu söyledi.

Netanyahu, “Türkiye Suriye’nin kuzeyinde ve orada bir yayılma alanına sahip” derken, “Türkiye’nin güneye doğru ilerlemesini görmek istemediğini” ifade etti.