İsrail, belirleyici haftalara giriyor

YDH - İsrail’de seçim listelerinin kesinleşmesiyle birlikte siyasi bloklar arasındaki mücadele, hem iç çekişmeleri hem de sandık rekabetini kapsayan daha sert bir evreye taşınıyor. El-Ahbar gazetesi yazarı Yahya Debbuk'un değerlendirmesine göre mevcut kamuoyu yoklamaları ne Netanyahu cephesine ne de muhalefet blokuna net bir hükümet çoğunluğu tanımazken, 1948 Filistinlilerini temsil eden partiler matematiksel olarak belirleyici konumda yer alsa da koalisyon hesaplarının dışında tutuluyor. Yüzde 3,25’lik baraj riski, küçük partilerin oylarını eritme veya seçmeni taktiksel tercihlere yöneltme ihtimalini diri tutarken, kararsızların tutumu ve olası güvenlik gelişmeleri dengeleri her an değiştirme potansiyeli barındırıyor.

İsrail’de partilerin, aday listelerini bu akşam saat 22.00’ye kadar tamamlayıp Knesset’e resmen kaydettirmesi gerekiyor. Bu süreç; bloklar içindeki ittifakların tescillenmesi, liste sıralamalarının netleşmesi, sandalyelerin müttefikler arasında paylaştırılması ve rekabetin kapalı kapılar ardından sandık başına, doğrudan seçmenin tercihine taşınması anlamına geliyor.

Bahse konu mücadele yalnızca hasım bloklar arasında cereyan etmeyecek; ortakları aleyhine sandalye payını büyütmek isteyen müttefik partilerin çekişmesiyle her bloğun kendi içine de uzanacak.

Birbiri ardına yayımlanan ve ekseriyetle örtüşen kamuoyu yoklamaları, partilerin bu aşamaya hangi güç dengesiyle girdiğine dair öncü bir tablo sunuyor.

Başbakan Benyamin Netanyahu cephesinin 50 sandalye civarında sabitlendiği görülüyor; bu da 120 sandalyeli mecliste tek başına hükümet kurabilmek için gereken 61 kişilik çoğunluğun yaklaşık 11 sandalye gerisinde kalındığını gösteriyor.

Buna karşılık rakip blok 60 sandalyeye yaklaşarak çoğunluğa daha yakın bir duruş sergilese de anketlerin iktidar sınırına kalan mesafeye dair tahminleri bir ila birkaç sandalye arasında farklılık gösteriyor.

Ne var ki mevcut yoklamaların hiçbiri iki taraftan birini kesin galip ilan etmiyor; zira iki blok dışındaki ve kimi tahminlerde sayısı 10’u aşan sandalyeler, esasen 1948 Filistinlilerini temsil eden partilerin elinde toplanıyor. Mevcut siyasi iklimde ise Yahudi partilerinden hiçbirinin bu partilerle bir koalisyon ortaklığına yanaşmadığı biliniyor.

Bu akşam itibarıyla iki taraf arasındaki seçim yarışı, özellikle Netanyahu cephesinde belirginleşen oyların bölünmesi endişesiyle birlikte çok daha sert ve görünür bir nitelik kazanıyor.

Seçim barajının toplam oyların yüzde 3,25’ine, diğer bir deyişle 4 sandalyeye denk gelmesi, sandık günü yaklaştıkça seçmeni yeni hesaplara sevk edebiliyor.

Zira baraj sınırında bocalayan partilerin seçmenleri, oylarının boşa gitmesini önlemek ve rakiplerin bu kayıptan faydalanmasına engel olmak amacıyla kendi bloklarındaki daha büyük partilere yönelerek "ihtiyat oyu" kullanma yolunu seçebiliyor.

Bir başka deyişle belirli bir seçmen kümesi, daha güvenli liman arayışıyla veya sonuca doğrudan ağırlığını koyma arzusuyla son anda saf değiştirebiliyor.

Bununla birlikte, barajı aşamayacak partilere sadık kalıp oylarının büsbütün heba olmasını kabullenen geniş bir seçmen kitlesi de varlığını koruyor.

Bu grupların yanında kararsız seçmenler de her iki cephenin öncelikli hedefini oluşturuyor. Eğilimleri son haftalarda, hatta sandık başına gitmeden bir gün önce dahi değişebilen bu kitle, bloklar arasındaki sandalye dağılımını doğrudan tayin edebilecek bir etkiye sahip.

Kararsızları kendi yanına çekme mücadelesi ise rakiplerin zafiyetlerini öne çıkaran, şahsi kazanımları parlatan yoğun propaganda ve medya faaliyetleriyle yürütülüyor.

Bu noktada ibreyi çevirebilecek güvenlik dinamikleri, iktisadi şartlar ve siyasi etkenler belirginleşiyor; cephelerin birinde yaşanacak askeri bir tırmanış yahut beklenmedik siyasi bir gelişme, seçmenin önceliklerini başkalaştırıp tercihlerini belirleyen maddelerin sırasını tümüyle değiştirebiliyor.

Bu bakımdan önümüzdeki 50 gün, İsrail toplumunda güvenlik kaygılarının başat rol oynadığı bir dönemde, kimi partileri öne çıkarıp kimilerini geriletebilecek ani gelişmelere zemin sunması hasebiyle ayrı bir ağırlık kazanıyor.

Listelerin kesinleşmesi bahsine dönülecek olursa, bu resmiyet blok içi siyasi tazyiklerin sona ereceğini garanti etmiyor.

Özellikle art arda gelen anketlerin küçük bir partinin ısrarının blok oylarını dağıtacağını göstermesi durumunda, bu partileri yarıştan çekilmeye ya da tabanlarını başka bir partiye yönlendirmeye zorlayan girişimler sürebilir.

Rakipler arasındaki sayısal farkların fevkalade dar olması, tabandaki küçük oy geçişlerinin yahut baraj altında kalacak tek bir küçük partinin mevcut dengeyi tamamen tersine çevirip taraflardan birinin meclis çoğunluğuna ulaşma imkânını sekteye uğratabileceği gerçeği, bu yöndeki baskıları daha da artırıyor.

Netice itibarıyla; seçim barajı tedirginliği, kararsız seçmenlerin tavrı, güvenlik cephesindeki hareketlilik, siyasi manevralar, sertleşen söylemler ve "ihanet" suçlamaları arasında İsrail siyaset sahnesi çok sayıda ihtimale açık kalmayı sürdürüyor.

Bu da Netanyahu ve mevcut koalisyonunun iktidarı kaybetmesi de dahil olmak üzere, sandıktan çıkacak nihai sonuca dair peşin hüküm vermek için henüz erken olduğunu ortaya koyuyor.

Çeviri: YDH