İsrailli akademisyen: İsrail 7 Ekim’de kasıtlı olarak gecikti

YDH ― Abu Dabi Emiri ve Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid’in (MBZ) yaptığı uyarıya ilişkin yeni haberler, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ve İsrail ordusunun 7 Ekim saldırısı öncesinde aldığı çok sayıda istihbarat uyarısını yeniden gündeme taşıdı.

İsrailli akademisyen Shaiel Ben-Ephraim, bu tablo karşısında yanıtlanması gereken temel sorunun, İsrail ordusunun 7 Ekim’deki saldırıya neden ancak 8 saat sonra etkili şekilde karşılık verdiği olduğunu belirtti.

Ben-Ephraim, önceden herhangi bir uyarı bulunmaması halinde dahi 8 saatlik gecikmenin olağanüstü uzun olacağını, saldırıya ilişkin art arda ve yoğun istihbarat uyarılarının bulunduğu bir ortamda ise bu gecikmenin daha da dikkat çekici hale geldiğini ifade etti.

Ben-Ephraim’e göre söz konusu durum, basit bir istihbarat veya operasyonel başarısızlıkla açıklanamaz; aksine, gecikmenin kasıtlı bir tercihten kaynaklandığı değerlendirilebilir.

Ben-Ephraim, 7 Ekim öncesinde İsrail makamlarına ulaşan uyarıların bununla sınırlı olmadığını belirterek, kamuoyuna yansıyan çok sayıda istihbarat ve güvenlik uyarısını kronolojik olarak sıraladı.

https://x.com/academic_la/status/2097234611667710008

Bu uyarılar arasında 2017’de Hamas’ın benzer bir işgal gerçekleştirebileceğine ilişkin değerlendirmeler, 2018’de Hamas’ın geniş kapsamlı bir saldırı planladığına dair istihbarat ve Nisan 2022’de İsrail istihbaratının Hamas’ın yaklaşık 40 sayfalık saldırı planını ele geçirmesi yer aldı. Söz konusu planda roket saldırıları, dronlarla sınırdaki gözetleme ve silah sistemlerinin etkisiz hale getirilmesi ve militanların sınırı farklı güzergâhlardan geçmesi gibi ayrıntılar bulunuyordu.

Ben-Ephraim’in aktardığına göre 2022 ve 2023 boyunca Nahal Oz’daki kadın gözetleme görevlileri, Hamas’ın sınır çevresindeki faaliyetleri hakkında düzenli olarak uyarılarda bulundu. Şin Bet’in 2023 yılına ilişkin değerlendirmelerinde de Hamas’ın caydırıldığı kanaatinde olunmadığına dikkat çekildi.

2023 yılına gelindiğinde uyarıların yoğunluğu daha da arttı. Mart ve Temmuz ayları arasında Askeri İstihbarat tarafından Netanyahu’ya iç siyasi bölünmelerin İsrail’in caydırıcılığını zayıflattığı ve düşmanların bunu saldırı için fırsat olarak gördüğü yönünde dört mektup gönderildi. Aynı dönemde 8200 Birimi’nde görevli bir asker, Hamas’ın tatbikatlarının İsrail’in ele geçirdiği saldırı planıyla örtüştüğünü bildirdi. Ardından Gazze Tümeni, Hamas’ın askeri üsleri ve yerleşimleri hedef alabileceği ve 250’ye kadar kişiyi rehin alabileceği bir saldırı senaryosuna ilişkin belge hazırladı.

Temmuz sonu ve ağustos ayında da uyarılar sürdü. Şin Bet Başkanı Ronen Bar, Netanyahu’ya “stratejik bir savaş uyarısı” iletti; Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi ise ordunun hazırlık seviyesindeki gerilemenin tehlikeli boyuta ulaştığını bildirdi. Muhalefet lideri Yair Lapid de güvenlik yetkililerinin İran, Lübnan, Batı Şeria ve Gazze’deki aktörlerin İsrail’deki iç bölünmeleri ve ordudaki hazırlık sorunlarını bir zayıflık olarak gördüğünü aktardı.

Eylül ayında ise uyarılar doğrudan Hamas’ın saldırı hazırlıklarına odaklandı. Şin Bet Başkanı Bar, Yahya Sinvar’ın “deprem” tehdidini Netanyahu’ya iletti. Aynı ay düzenlenen güvenlik toplantılarında Bar’ın, saldırının yakın olduğu değerlendirmesiyle önleyici saldırı veya savunmanın güçlendirilmesini önerdiği bildirildi. Askeri İstihbaratın ilgili birimi de 7 Ekim’den önceki haftalarda Hamas’ın yakında çatışma başlatabileceğine ilişkin birden fazla uyarı yaptı.

Ben-Ephraim ayrıca Mısır ve BAE’den gelen uyarılara da dikkat çekti. Mısır istihbaratının başkanı Abbas Kamel’in saldırıdan yaklaşık 10 gün önce Netanyahu’yu “alışılmadık” ve “korkunç” bir operasyon konusunda uyardığı, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid’in ise eylül ayının sonlarında Netanyahu ile yaptığı görüşmede Sinvar’ın İsrail’e karşı büyük bir hamle planladığını söylediği aktarıldı.

1 Ekim’de yeni istihbarat uyarılarının gündeme gelmesine rağmen Netanyahu’nun Hamas’a karşı saldırı düzenlenmemesi yönünde talimat verdiği öne sürüldü. 6–7 Ekim gecesinde ise İsrail ordusunun soruşturmasına göre aralarında Hamas mensuplarının kullandığı İsrail SIM kartlarının aktifleşmesi gibi beş anormal işaret tespit edildi. Ancak bu göstergelerin hiçbiri saldırının yakın olduğuna ilişkin bir alarm olarak değerlendirilmedi.

Ben-Ephraim’in kronolojisine göre 7 Ekim sabahı, gün doğmadan önce de Hamas’ın olağandışı faaliyetleri konusunda güvenlik birimleri bilgilendirildi. Yaklaşık 05.50’de ise saldırıdan yaklaşık 40 dakika önce gözlem ve radar sistemlerinde yeni uyarı işaretleri ortaya çıktı.