Hürmüz’deki saldırılar ABD korumasının sınırlarını gösterdi

YDH- Wall Street Journal’ın haberine göre Hürmüz Boğazı çevresinde gemilere yönelik saldırıların yeniden artması, petrol ihracatındaki toparlanmanın ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koydu. ABD donanmasının koruması ve İran’ın radar ve iletişim altyapısına yönelik saldırılarla kurulan sevkiyat düzeni, bölgedeki deniz trafiğini güvence altına alamadı.

İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), 28 Eylül’den bu yana boğaz çevresinde yedi gemi saldırısı bildirdi. Saldırıların tümü, Hürmüz’ün en dar kesimi yakınında gerçekleşti.

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri de cumartesi günü, ABD destekli güzergâhı kullanacak gemileri hedef alınacakları konusunda uyardı. Wall Street Journal’ın incelediği telsiz mesajında gemilere ABD donanmasına güvenmemeleri ve güney koridorundan geçmemeleri çağrısı yapıldı.

Körfez ülkelerinin petrol sevkiyatını yeniden artırmak için kurduğu sistem, tankerlerin Fars Körfezi’nde yük alıp boğazdan çıkmasına ve petrolü açık denizde bekleyen gemilere aktarmasına dayanıyor. Bu düzenle İran dışındaki bölge ülkelerinin ham petrol ihracatı, Kpler verilerine göre 1-28 Eylül’de günlük ortalama 16,5 milyon varile ulaştı. Ancak tankerlerin hedef olmamak için transponderlerini kapatması, sevkiyat verilerinin gecikmesine ve gerçek tablonun belirsiz kalmasına yol açıyor.

Petrol araştırma şirketi Commodity Context’in kurucusu Rory Johnston, ilk göstergelerin petrol akışında günlük 2 ila 3 milyon varillik düşüşe işaret ettiğini söyledi. Saldırıya uğrayan yedi gemiden en az dördü hazirandan bu yana Hürmüz’den birden fazla kez geçmişti.

Kuveyt Petrol Tanker Şirketi’ne ait Funtas beşinci seferini yaparken 28 Eylül’de, Kazimah III ise 1 Ekim’de boğaza girerken vuruldu. Bu tankerler tek seferde 2 milyon varile kadar petrol taşıyabiliyor.

Sevkiyatın sürdürülmesi için tanker başına yapılan 30 ila 40 milyon dolarlık sefer harcamalarına sigorta maliyetleri de ekleniyor. Buna rağmen Brent petrolü cuma günü varil başına 102,25 dolardan kapandı. Capital Economics ekonomisti Hamad Hüseyin, saldırıların petrol piyasasındaki dengenin kırılganlığını gösterdiğini söyledi.

Wall Street Journal’a konuşan bir ABD’li yetkili, İran’ın son haftalarda gemileri hedef alma kapasitesini artırdığını öne sürdü. Aynı yetkili, Washington’ın İran saldırılarına karşılık İran petrol tankerlerini vurma planından, İran’ın Ürdün’deki bir ABD üssüne füze saldırısının ardından geri adım attığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz üzerinde tam kontrol sağlandığını savunurken, yeniden artan saldırılar ve yüksek sevkiyat maliyetleri bu iddianın sahadaki karşılığını sorgulatıyor.

Suudi rejiminin Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’nda yüklemeleri yeniden başlatması, Hürmüz’deki aksamanın etkisini kısmen azaltabilir. Fakat mevcut ihracat düzeyi, askerî korumaya ve pahalı tanker aktarmalarına bağlı. Bu nedenle petrol akışındaki artış, bölgedeki gerilimin sona erdiğini değil, maliyeti ve güvenlik riski yüksek bir düzenin geçici olarak işlediğini gösteriyor.