Yemen cephesinde yeni bir şey yok: Hem ABD hem Suudiler aynı anda 'mutsuz'

YDH ― Politico’ya göre Suudiler, Yemen’in son dönemde özgürleştirdiği toprakları geri almadan ateşkesi değerlendirmeye yanaşmıyor.

Yaklaşık yarım düzine kaynak, Suudilerin zayıf görünmek istemediğini ve Yemen’in ateşkesi yeni topraklar özgürleştirmek için kullanmasından endişe ettiğini aktarıyor.

Çatışmaların sürmesi, Kızıldeniz’in girişindeki Babülmendeb Boğazı’nda gemi geçişlerini öngörülebilir gelecekte riskli hale getirirken küresel enerji ve deniz ticareti üzerindeki baskıyı artırıyor.

Hürmüz Boğazı’nda ABD-İran geriliminin petrol ticaretini ve diğer ticari faaliyetleri zaten baskıladığı bu dönemde, Yemen’deki çatışmaların tırmanması ekonomik kaygıları derinleştirebilir.

Politico, bu tablonun Ortadoğu’daki savaşlar ve yükselen petrol fiyatlarının seçmen gündeminde olacağı ABD’deki kasım ara seçimlerinde Cumhuriyetçiler üzerindeki siyasi baskıyı artırabileceğine dikkat çekiyor.

Yemen’deki savaş, ABD’de Cumhuriyetçilerin seçim hesaplarını zora sokuyor

Trump’ın İran savaşını yönetme biçimi ve savaş sonrası benzin fiyatlarındaki artış, kamuoyu desteğini zaten sert biçimde düşürdü.

Trump’ın ilk başkanlık döneminde Dışişleri Bakanlığında görev yapan Cumhuriyetçi stratejist Matthew Bartlett’e göre seçmenler Yemen’deki çatışmanın ayrıntılarını bilmese de piyasalara tepki verecek.

Bartlett, seçmenlerin dış politikadan çok geçim maliyetleri ve benzin fiyatlarıyla ilgilendiğini vurguladı.

Suudiler, toprak kazanımları geri alınmadan gerilimi azaltmaya yanaşmıyor

Suudilerin eski ABD Büyükelçisi Michael Ratney, Yemen Babülmendeb çevresindeki toprakları elinde tuttuğu ve krallığa roket ve İHA saldırılarını sürdürdüğü sürece Suudilerin gerilimi azaltmayı görüşmeyeceğini söyledi.

BM’nin Yemen müzakerelerine aşina bir kaynak ise çatışmaların ne zaman sona ereceğinin öngörülemediğini belirtti.

Obsidian Risk Advisors yöneticisi Brett Erickson, Suudilerin diplomatik çözümü geciktirmesini küresel enerji piyasalarını kötüleştirecek “son derece tehlikeli bir kumar” olarak nitelendirdi ve Suudilerin kritik enerji altyapısını Yemen Silahlı Kuvetleri'nin saldırılarından korumakta yetersiz kaldığını söyledi.

Windward verilerine göre Suudi bayraklı gemiler temmuzdan bu yana Babülmendeb geçişlerini neredeyse tamamen durdururken tanker geçişleri dörtte birden fazla azaldı.

Bölgesel bir yetkili ise Yemen'e yeniden silahlanma ve toparlanma zamanı kazandıran müzakerelerin barış sayılamayacağını belirterek olası bir anlaşmanın güvenilir güvenceler, açık yükümlülükler ve etkili uygulama mekanizmaları içermesi gerektiğini vurguladı.

ABD, Suudilere destek verirken yeni bir savaşa girmek istemiyor

ABD, Suudilere perde arkasında destek verirken Trump, Yemen'e yönelik yeni Amerikan hava saldırıları düzenlemekten kaçınıyor.

İki ABD’li yetkiliye göre Washington, hedefleme bilgileri dahil istihbarat sağlıyor; savunma devriyeleri yapan Suudi uçaklarına havada yakıt ikmali desteği veriyor. Bu çalışmalara 200’den fazla ABD’li istihbarat ve askerî analist katılıyor.

Trump, geçen yıl sınırlı etki yaratan kapsamlı ABD operasyonunun ardından Yemen ile varılan ateşkesi bozmakta temkinli davranırken Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’ın Suudilerle savunma ve güvenlik anlaşmasına bağlı kalacağını söyledi.

ABD, Suudilere yönelik savunma taahhütlerini yerine getirmekle yeni bir askerî çatışmaya sürüklenmekten kaçınma arasında denge kurmaya çalışıyor; üstelik İran’la savaş henüz çözüme kavuşmadı.

Senatör Murphy, Yemen’de uzun süreli bölgesel savaş uyarısı yaptı

Trump’ın dış politikasını eleştiren Demokrat Senatör Chris Murphy, Suudi başkentinde Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’la görüştükten sonra, Suudilerin Yemen'in özgürleştirdiği toprakları geri almakla yetinmeyip daha ileri gitmeyi hedefleyebileceğini söyledi.

Murphy, bunun Yemen’de ağır sonuçları olan uzun süreli bir askerî çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulundu ve salı günü mevcut tabloyu “tam anlamıyla bölgesel bir savaş” olarak nitelendirdi.

Murphy ve Senato’daki Demokratlar, Suudi harekâtına ABD hava saldırılarının eklenmesine karşı çıkarken Cumhuriyetçi Senatör John Hoeven seçeneklerin dışlanmaması gerektiğini savundu ve Yemen'in Kızıldeniz ticaretini boğmasının önlenmesini istedi.

İran savaşı, Yemen’deki çatışmanın seyrini ve diplomasi ihtimalini etkiliyor

BM’nin Yemen müzakerelerine aşina bir kaynağa göre Suudiler, Sanaa hükümeti ile Yemen’in geleceğine ilişkin kapsamlı görüşmelere başlamadan önce İran’daki çatışmanın istikrara kavuşmasını veya sona ermesini bekliyor; Politico, Yemen'in "diplomatik süreci ilerletmek yerine çatışmayı tırmandırdığını" iddia etti.

Körfez ülkelerinden yetkililerle düzenli temas kuran Ortadoğu analisti Kristin Smith Diwan ise resmî müzakereler olmasa da taraflar arasında sürekli arka kapı diplomasisi yürütüldüğünü, ancak durumun tehlikeli olduğunu ve gelişmelerin her an öngörülemez biçimde tırmanabileceğini belirtti.

Sanaa hükümeti, Yemen'e uygulanan ablukayı kaldırma anlaşmasına Suudilerin uymadığı gerekçesiyle 2022'deki ateşkesi sona erdirdiklerini savunuyor.

Yemen'deki Sanaa hükümeti esasen, temmuz ayında Sanaa Havalimanı'na düzenlenen Suudi hava saldırılarına misilleme saldırıları düzenliyor ve tepki gösteriyor.

Ancak mevcut ve eski ABD'li ve yabancı yetkililer, Yemen'in dile getirdiği bazı şikâyetlere katılmıyor.

Bu isimler, Suudilerin son yıllarda ablukayı "önemli ölçüde hafiflettiğini" söylüyor. 

Bugünkü en önemli fark ise İran savaşının Suudilerin petrol ihraç etme kapasitesine ağır darbe vurması. 

Bu durum, krallığın savunmasız görünmesine yol açarken Yemen'in de kendi konumlarını daha güçlü değerlendirmesine neden oldu.

“Beyaz Saray’ın yapabileceği bir şey yok”

Beyaz Saray doğrudan müdahil olmasa bile Cumhuriyetçi stratejist Alex Conant, ABD'li seçmenlerin Yemen'deki savaşı da kamuoyunda tepki çeken İran savaşıyla aynı çerçevede değerlendirmesinin muhtemel olduğunu söyledi.

Conant, ara seçimlere yaklaşılırken Cumhuriyetçilerin çatışmanın siyasi sonuçlarından kaçınamayacağını belirterek, "İsteseler de istemeseler de bunun sorumluluğu onların üzerinde kalacak" dedi.

Trump, petrol stoklarının serbest bırakılması için G7 ülkelerine baskı yapmak gibi çeşitli yöntemlerle fiyatları düşürmeye çalışıyor.

Conant'a göre Beyaz Saray'ın gelişmelerin “siyasi etkisini savuşturmak için yapabileceği fazla bir şey yok”.