Türkiye’nin İsrail uçaklarına yasağı, Herzog’a formül arattı

YDH ― İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Türkiye’nin İsrail devlet uçaklarına uyguladığı hava sahası yasağına takılmamak için Azerbaycan Havayolları’na (AZAL) ait tarifeli bir yolcu uçağıyla Bakü’ye gitti. 

Yediot Ahronot ve Middle East Eye’ın haberlerine göre, Tel Aviv’deki Ben Gurion Havalimanı’ndan kalkan uçak, Türkiye hava sahasından herhangi bir engelle karşılaşmadan geçti. 

Ankara ise Herzog’un uçakta bulunduğundan haberdar edilmediğini açıkladı.

Ticari uçakla Türkiye hava sahasını geçti

Herzog, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye bir buçuk günlük ziyaret kapsamında gitti.

Ziyaretin ana gündemini, Asya ülkeleri arasındaki işbirliğini geliştirmeyi ve ilişkileri güçlendirmeyi amaçlayan CICA uluslararası zirvesine katılım oluşturdu.

Middle East Eye’ın aktardığına göre, uçuş takip sitesi Flightradar24’ün verileri ve Bakü’deki karşılama törenine ait görüntüler, Herzog’un Tel Aviv’deki Ben Gurion Havalimanı’ndan kalkan J222 sefer sayılı Boeing 787 Dreamliner tipi uçakla seyahat ettiğini gösterdi. 

Azerbaycan Havayolları’nın işlettiği tarifeli uçak, Türkiye hava sahasını herhangi bir engelle karşılaşmadan geçti.

Herzog’un ekibi, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle güvenlik riski taşıdığı düşünülen Karadeniz rotası yerine ticari uçuşu tercih etti.

Alternatif güzergâh, Yunanistan ve Bulgaristan üzerinden geçerek Karadeniz’e ulaşıyordu. Bölgede gemilere yönelik saldırıların sürmesi, bu rotanın güvenliğine ilişkin endişeleri artırıyordu.

Ankara, Herzog’un uçakta olduğunu bilmediğini söyledi

Türkiye, 2024’ten bu yana İsrail devlet uçaklarının kendi hava sahasını kullanmasına izin vermiyor. Buna karşılık, İsrail’e giden ve İsrail’den gelen sivil uçuşlara izin vermeyi sürdürüyor.

Middle East Eye’a konuşan üst düzey bir Türk yetkili, Azerbaycan’ın Herzog’un söz konusu ticari uçakta bulunduğu konusunda Ankara’yı bilgilendirmediğini söyledi.

Yetkili, “Doğal olarak Türkiye, hava sahasından geçen her sivil uçağın yolcu listesini alamaz” dedi.

İsrail’in de Ankara’nın tutumunu bildiği için Türkiye hava sahasını kullanmak üzere başvuru yapmayı bıraktığını belirtti.

Herzog’un ticari uçakla seyahat etmesi, İsrail devlet uçaklarına yönelik kısıtlamalar ile sivil havacılığa tanınan geçiş izni arasındaki farkı ortaya koydu.

Netanyahu’nun Bakü ziyareti iptal edilmişti

Herzog’un ticari uçuşu tercih etmesinin arka planında, Türkiye’nin İsrail devlet uçaklarına uyguladığı kısıtlama bulunuyor.

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, daha önce Bakü’ye yapmayı planladığı bir ziyareti bu nedenle iptal etmişti.

O dönemde İsrail’e ait Wing of Zion uçağının Türkiye hava sahasından geçmesine izin verilmemişti.

Yediot Ahronot’un iddiasına göre, “bu kez İsrail Cumhurbaşkanı’nın kullandığı devlet uçağı, bakım çalışmaları nedeniyle hizmet dışındaydı”.

İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisi ise Herzog’un uçuşunun ayrıntıları hakkında yorum yapmayı reddetti.

“Şuşa” adı tartışma yarattı

Herzog’un seyahat ettiği Azerbaycan Havayolları uçağının adının “Şuşa” olması, sosyal medyada ayrıca gündeme geldi.

Şuşa adı, Türkiye ile Azerbaycan arasında 2021’de, İkinci Dağlık Karabağ Savaşı’nın ardından imzalanan ve karşılıklı savunma ittifakı niteliği taşıyan Şuşa Beyannamesi’ni hatırlattı.

Yediot Ahronot’a göre, bazı yorumcular, Herzog’un Bakü’ye özellikle bu uçakla gitmesini Azerbaycan’ın Ankara’ya verdiği yeni bir mesaj olarak değerlendirdi.

Ancak bu yorum, uçak tercihinin resmî olarak açıklanmış bir amacı değil, yorumcuların değerlendirmesiydi.