İsrail’e hangi ülke ne düzeyde yaptırım uyguluyor?

YDH- İsrail’deki Yahudi Halkı Politikaları Enstitüsü (JPPI), İsrail’e dünya genelinde uygulanan yaptırım ve kısıtlamaları ülke, tür ve statülerine göre gösteren yeni bir veri tabanı yayımladı. 

Enstitü, 62 ülkede toplam 121 tedbir tespit ettiğini; bunların 93’ünün yürürlükte, 19’unun geçmişte uygulanmış, dokuzunun ise öneri veya plan aşamasında olduğunu açıkladı.

Finans ve ticaret tedbirleri öne çıkıyor

Veri tabanındaki tedbirlerin 40’ını mali kısıtlamalar, 24’erini savunma ve güvenlik ile ticaret alanındaki uygulamalar oluşturuyor. Ayrıca 14 diplomatik ve 12 hukuki tedbir kaydedildi. 

Ülke bazında İspanya 10 tedbirle ilk sırada yer alırken ABD’de sekiz yürürlükteki tedbirin akademik alanla sınırlı olduğu; ayrıca iki geçmiş tedbir ve çeşitli silahların tedarikini önlemeye yönelik beş teklif bulunduğu belirtildi. İngiltere’de yedi, Belçika ve Türkiye’de ise beşer tedbir kaydedildi.

JPPI Direktörü Şuki Friedman, sayıların yanı sıra tedbirlerin İsrail ekonomisi, yatırımlar, ticaret ilişkileri ve tedarik zincirleri üzerindeki birikimli etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı veri tabanındaki sayılara itiraz etti

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise veri tabanındaki sayıların yaptırımların gerçek boyutunu yansıtmadığını iddia etti. 

Bakanlık yetkilileri, Avrupa Birliği kararlarının üye ülkeler bazında ayrı ayrı sayılmasının tabloyu çarpıttığını, bazı kişilere uygulanan seyahat yasaklarının İsrail’e yönelik yaptırımlarla aynı kategoride değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

Şu anda İsrail devletine karşı “kayda değer yaptırımlar” bulunmadığını iddia eden yetkililer, ancak bunun gelecekte de böyle kalacağının garanti olmadığını söyledi.

JPPI Direktörü Friedman, yaptırımların yalnızca hedef alınan kişi veya kurumları değil, bankaları, şirketleri, yatırımcıları ve ticaret ortaklarını da etkileyebileceği uyarısında bulundu. 

“Hedefli yaptırımlardan İsrail ekonomisi ve güvenliğinin dayandığı sistemlere zarar verilmesine geçiş” riskine dikkat çeken Friedman, mali sistem, ticaret, yatırım, tedarik zincirleri ve savunma sanayisini kapsayan ulusal bir mekanizma kurulması çağrısı yaptı.

İsrail Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Avrupa Birliği’nin İsrail’e yönelik yaptırım kararlarının engellendiğini ve İsrail ile AB arasındaki ticaret anlaşmasının zayıflatılmasının önüne geçildiğini iddia etti. 

Yetkililer, bu tür bir adımın ekonomik sonuçlarının ağır olacağını, ayrıca Ufuk programı ve Açık Semalar Anlaşması’nın da korunduğunu savundu. 

Almanya, İtalya ve Çekya gibi ülkelerden destek aldıklarını belirten yetkililer, Slovenya ve Kolombiya’da uygulanan bazı tedbirlerin de geri çevrildiğini söyledi.

Bununla birlikte bakanlık yetkilileri, İspanya, İrlanda ve İngiltere’nin yerleşimlerle ticarete yönelik tedbirlerinin “olumlu olmadığını” kabul etti. 

Hollanda, İspanya ve İrlanda’nın Brüksel’de istedikleri sonucu alamayınca ulusal düzeyde farklı yollar izlediğini belirten yetkililer, bu eğilimin kaygı verici olduğunu kaydetti. 

Bakanlık, İsrail’e yaptırım uygulayan veya bunu teşvik eden ülkelere “kararlı ve güçlü” karşılık verileceğini açıkladı.