Netanyahu’nun yakın dostu yenildi

YDH — Sırbistan’da eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, pazar akşamı yaptığı açıklamada partisinin parlamento seçimlerini kaybettiğini ve hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşamadığını kabul etti.

Son 12 yıldır ülke siyasetinde belirleyici rol oynayan ve İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’ya yakınlığıyla bilinen Vučić, partisinin 105 sandalye kazandığını açıklarken Öğrenci Listesi’nin parlamentoda çoğunluk için gereken 126 sandalyeyi aştığını söyledi.

İlk seçim tahminlerine göre Öğrenci Listesi 138 sandalye kazanırken Vučić’in partisi 105 sandalyede kaldı. Seçimlere katılım da Yugoslavya’nın 1992’de dağılmasından bu yana ülkede görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Katılım oranı Yugoslavya’nın dağılmasından bu yana en yüksek seviyeye çıktı

Sırbistan’da pazar günü gerçekleşen seçimlerde katılım oranı saat 19.00 itibarıyla yüzde 67,60’a ulaştı.

Ülkenin dört bir yanındaki oy verme merkezlerinde ve Avrupa genelindeki Sırbistan büyükelçiliklerinde gün boyunca uzun kuyruklar oluştu. Sandıkların kapanmasının ardından polis, başkent Belgrad’daki ana caddeleri trafiğe kapattı.

Eski Cumhurbaşkanı Vučić ve onun liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi (SNS), yaklaşık iki yıl önce kitlesel protestoların içinden doğan Öğrenci Listesi’ni seçimde geride bırakmayı umuyordu.

Vučić, öğrencilerin yolsuzluk ve ülkede otoriter eğilimlerin güçlenmesine karşı başlattığı yaklaşık iki yıllık gösterilerin ardından geçen ay erken parlamento seçimi kararı aldı.

Protestolar, 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda bir sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başladı.

Olay, kamuoyunda hükümete yönelik tepkileri büyüttü ve öğrenciler zamanla geniş kesimlerin desteğini kazandı.

Anketlerde sonuçlar farklılık gösteriyordu

Seçim öncesinde yayımlanan anketler, Sırbistan’da iktidar ile Öğrenci Listesi arasında çekişmeli bir yarışa işaret ediyordu. Ipsos araştırma şirketinin perşembe günü yayımladığı ankete göre Vučić’in Sırp İlerleme Partisi yüzde 47 oyla önde görünürken Öğrenci Listesi yüzde 40 seviyesindeydi. Ancak diğer anketlerde öğrencilerin önde olduğu sonuçlar da yer aldı.

Sırbistan parlamentosunda toplam 250 sandalye bulunuyor. Bir partinin ya da siyasi listenin tek başına hükümet kurabilmesi için en az 126 sandalyeye ulaşması gerekiyor.

Vučić, ikinci cumhurbaşkanlığı dönemini sürdürürken eylül ayında görevinden istifa etti ve yeniden başbakanlık koltuğuna oturmak için siyasi hazırlıklara girişti.

Destekçileri, Vučić’in Sırbistan’ı ekonomik açıdan geri kalmış konumdan çıkardığını ve ülkeyi uzun süreli bir modernleşme sürecine soktuğunu savunuyor. Bu kesim, onun iktidarı döneminde otoyolların ve demiryollarının inşa edilmesini, yeni okulların ve hastanelerin açılmasını öne çıkarıyor.

Öğrenciler yolsuzlukla mücadeleye ve eğitime odaklanıyor

Öğrenci Listesi, iç politikada yolsuzluğun ortadan kaldırılmasını ve eğitim sisteminin iyileştirilmesini öncelikleri arasına aldı. Buna karşılık hareketin uluslararası politikaya ilişkin hedefleri kamuoyuna çok daha sınırlı biçimde yansıdı.

Listenin 250 adayının büyük bölümü geniş kitlelerce tanınmayan isimlerden oluşuyor. Adaylar arasında üniversite öğretim üyeleri, oyuncular ve çiftçiler bulunuyor. Listenin başında ise kardiyolog Ilija Sredanović yer alıyor.

Öğrenci Listesi’ne oy veren 72 yaşındaki Stevan, Vučić döneminde ülkede iktidara yakın kesimlerin güç kazandığını savundu. Stevan, “Sırbistan’da iktidara yakın duran, bütün ihaleleri alan ve her şeyi yapabilen yeni bir sınıf ortaya çıktı” dedi.

Sırbistan’ın en büyük zenginliğinin genç ve eğitimli insanlar olduğunu söyleyen Stevan, ülkedeki koşullar nedeniyle bu kişilerin yurt dışına gitmeyi tercih ettiğini belirtti.

Gençlerin ülkeye döndüklerinde karşılaştıkları engellere de değinen Stevan, “Geri döndüklerinde parlak fikirleri oluyor, çok yaratıcılar ama kendilerini kanıtlama fırsatı bulamıyorlar” ifadelerini kullandı.

Başkent Belgrad’da yaşayan 35 yaşındaki Nikola da Öğrenci Listesi’nin ülkedeki siyasi atmosferde önemli bir değişim yarattığını söyledi.

Nikola, “İnsanlar çoğu zaman başka bir seçenek olmadığını düşünüyordu. Şimdi gerçekten bir şeyler yapmaya çalışan insanlardan oluşan somut bir alternatif var” dedi.