Flavio Bolsonaro’nun İsrail açılımı sandıkta kaldı: Pasaportları iptal edildi

YDH- Brezilya Yüksek Mahkemesi yargıcı Aleksandr de Moraes, Senatör Flavio Bolsonaro’nun diplomatik pasaportu dâhil Brezilya pasaportlarının iptaline karar verdi.

Bolsonaro’nun elindeki diğer pasaportları 24 saat içinde teslim etmesi, ülkeden ayrılmaması ve kara para aklama şüphesiyle yürütülen soruşturmada birlikte yer aldığı avukat arkadaşı Wiler Tomaş’la iletişim kurmaması istendi.

Karar, Flavio Bolsonaro’nun Luiz Inácio Lula da Silva karşısında cumhurbaşkanlığı seçimini kaybetmesinin ardından geldi. Lula oyların yüzde 51,79’unu, Bolsonaro yüzde 48,21’ini aldı.

Jerusalem Post, Bolsonaro’nun yenilgisinin, Latin Amerika’da İsrail’le ilişkileri güçlendirme eğiliminin bölgenin tamamında aynı yönde ilerlemediğini gösterdiğini yazdı. İsrail’le yakın ilişkiler kurmayı vadeden Bolsonaro, Brezilya’nın Tel Aviv’e yeniden büyükelçi atayacağını ve büyükelçiliğini Kudüs’e taşıyacağını söylemişti. Haziran ayında Buenos Aires’te Yahudi liderlerle görüşen Bolsonaro, Brezilya’daki Yahudi toplumunun ülkenin çeşitli alanlarına katkısını da övmüştü.

Lula ise İsrail’in Gazze’deki askerî harekâtını eleştirmiş, hükümeti Ocak 2024’te Güney Afrika’nın İsrail aleyhinde Uluslararası Adalet Divanı’nda soykırım davası açma kararını desteklemişti. Bolsonaro’nun ilk turda Lula’yı geride bırakmasının ardından Netanyahu, X’te yayımladığı mesajla onu tebrik etmiş ve ikinci turda başarı dilemişti. Netanyahu, “İsrail ve Brezilya arasındaki olağanüstü dostluğu yeniden kurmayı dört gözle bekliyorum” demişti.

2023’ten bu yana Arjantin, Bolivya, Honduras, Şili ve Kolombiya’da İsrail’le ilişkileri güçlendirme yönünde adımlar atıldı. Jerusalem Post, Lula’nın yeniden seçilmesinin, Brezilya’nın da bu eğilime katılmasını engellediğini belirtti.

Flavio Bolsonaro, seçim sonuçlarını kabul etmeyeceğini söyleyerek seçimin iptali için yargıya başvuracağını duyurdu. Yüksek Mahkeme’yi Lula’nın tarafını tutmakla suçladı, ancak oy verme süresinin uzatılmasının sonucu değiştirdiğini gösteren bir kanıt sunmadı. Ertesi gün tutumunu değiştirerek Lula ile yardımcısı Geraldo Alckmin’in adaylıklarının iptalini talep edeceğini açıkladı. Kampanya sırasında seçim sonuçlarına saygı göstereceğini söyleyen Bolsonaro, yenilgisinin ardından bu tutumundan geri adım attı. Buna karşılık üyesi olduğu Brezilya Liberal Partisi, ikinci tur sonuçlarını tanıdığını açıkladı.

Dördüncü kez cumhurbaşkanı seçilen Lula, zaferini “inkârcılığın ve yalanların yenilgisi” olarak nitelendirdi. Siyasi görüşlerine bakmaksızın tüm Brezilyalılara hizmet edeceğini, ülkeyi yönetme biçimini değiştirmek ve karar alma süreçlerine halkın katılımını artırmak için çalışacağını söyledi. Brezilya’nın “herhangi bir tarafın arka bahçesi” olmayacağını belirterek ülkenin egemenliğini vurguladı; yabancı dijital platformların seçim sonuçlarını etkilemesine karşı çıktı. Lula, demokrasiyi ve anayasayı savunacağını, yeni siyasi tablonun getirebileceği zorluklara rağmen Kongre’yle birlikte çalışacağını da taahhüt etti.