Haredi liderden muhalefet bloğuyla görüşme talimatı

YDH — Litvanya Haredi toplumunun önde gelen dinî liderlerinden Hahambaşı Dov Lando, Tevrat dünyasının çıkarlarını güvence altına almak amacıyla Yeş Atid (Değişim) bloğundaki siyasi aktörlerle de görüşmelere başlanması talimatını verdi.

Lando, Yeşiva öğrencilerinin askerlik statüsünün düzenlenmesi için bütün siyasi taraflarla temas kurulmasını isteyerek, “Hiçbir siyasi bloğun parçası değiliz. Biz Tevrat dünyasının bloğundayız” dedi.

Lando'dan tüm taraflarla görüşme talimatı

İlk kez yayımlanan habere göre Lando, Degel HaTora milletvekillerine, Yeşiva öğrencilerinin askerlik statüsünü güvence altına alacak bir düzenlemeye ulaşmak için tüm siyasi aktörlerle görüşmeleri başlatmaları yönünde açık talimat verdi. Hahambaşı, bu konuda ellerinden gelen bütün çabayı göstermelerini istedi.

Lando'nun talimatı, son günlerde muhalefet bloğunun bir azınlık hükümeti kurmak için yürüttüğü yoğun temasların gölgesinde geldi. Söz konusu siyasi plan, Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin hükümetin güvenoyu oylamasında çekimser kalması üzerine kurulu. Böylece muhalefet, Gadi İzakot liderliğinde bir hükümetin önünü açmayı hedefliyor.

Muhalefet bloğundaki üst düzey isimler, Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin İzakot'a güvence desteği vermesini öngören karmaşık bir siyasi formül üzerinde çalışıyor. Bu senaryonun hayata geçmesi halinde Netanyahu bloğunun sandalye sayısının 46'ya gerilemesi, İzakot bloğunun ise 55 sandalyeye yükselmesi bekleniyor.

Haredilerin şartı askerlik yasası

Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin hükümetin güvenoyu oylamasında çekimser kalması karşılığında talep ettiği temel şart, üzerinde uzlaşılmış yeni bir askerlik yasası çıkarılması ve Yeşiva öğrencilerinin askerlik statüsünün düzenlenmesi.

Birleşik Tevrat Yahudiliği'nden üst düzey isimler, arabulucular üzerinden taraflar arasında görüşmeler yürütüldüğünü doğruladı. Ancak bu siyasi formülün hayata geçme ihtimalinin oldukça düşük olduğu değerlendiriliyor.

Öte yandan Birleşik Tevrat Yahudiliği Meclis Grup Başkanı Yaakov Aşer'in ofisi, habere ilişkin açıklamasında Lando'nun böyle bir talimat vermediğini savundu. Açıklamada, “Herhangi bir talimat verilmedi. Seçimlerden bu yana henüz dinî liderlerimizi ziyaret etmedik” ifadeleri kullanıldı.

Lieberman'ın tutumu planın önündeki engel

Muhalefetin hükümet planındaki en büyük belirsizlik ise Avigdor Lieberman'ın tutumu. Lieberman, perşembe günü yayımladığı açıklamada Haredilerin dışarıdan desteğiyle kurulacak bir hükümete değil, onlarla aynı hükümette yer almaya da karşı olduğunu ortaya koydu.

Lieberman, “Bibi'yle de Tibi'yle de, Goldknopf'la da Deri'yle de aynı hükümette oturmayacağız. Ne doğrudan ne de dolaylı olarak” dedi.

Lieberman'ın partisi İsrail Evimiz'den üst düzey bir yetkili de askerlik yasası konusunda kesin bir tutum sergiledi. Yetkili, Kikar HaŞabat'a yaptığı açıklamada, “Lieberman dün, yer alacağı herhangi bir hükümetin çıkaracağı ilk yasanın herkes için zorunlu askerlik yasası olacağını açıkça söyledi” dedi.

Yetkili, bu açıklamanın seçimlerin ardından yapıldığına dikkat çekerek, askerlik meselesinin partileri açısından temel bir ilke olduğunu vurguladı. “Bu ilkeden seçim pahasına bile vazgeçmeyeceğiz. İktidar uğruna savaşan askerleri satmayacağız. Herkes askere alınacak, hiçbir muafiyet olmayacak” ifadelerini kullandı.

Muhalefet askerlik konusunda taviz seçeneğini değerlendiriyor

Buna karşılık muhalefet bloğundan üst düzey bir milletvekili, seçim sonuçlarının ardından askerlik meselesinde uzlaşma ihtimalini ciddi biçimde değerlendirdiklerini açıkladı.

Kikar HaŞabat'a konuşan milletvekili, seçim sonuçlarının kamuoyunun Haredilere karşı bir tutum ortaya koymadığını gösterdiğini savundu. Milletvekili, “Hükümet kurabilmek için askerlik meselesinde taviz vermemiz gerekirse bunu ciddi biçimde değerlendireceğiz. Twitter'ın dışında koca bir dünya var. Bu dünya, iş sandığa gitmeye geldiğinde Twitter'da gördüğümüz dünyadan farklı” dedi.

Şas'ın da sürece katılması bekleniyor

Birleşik Tevrat Yahudiliği'nden isimler, kapalı kapılar ardında yaptıkları görüşmelerde askerlik meselesinin çözüme kavuşturulması halinde Şas'ın da sürecin ilerleyen aşamasında bu girişime katılacağını savunuyor.

Bu beklenti, Şas'ın seçimlerde yaşadığı ağır oy kaybıyla da bağlantılı. Parti, önceki seçimlerde elde ettiği 11 sandalyeden yalnızca 6'sını koruyabildi.

Öte yandan güncellenen kesinleşmiş seçim sonuçlarına göre mevcut koalisyon 53 sandalyede kalırken, Değişim Bloğu 48 sandalyeye ulaştı.

Son günlerde muhalefet bloğunun liderleri arasında da yoğun temaslar yürütüldü. Yeş Atid Partisi lideri Gadi İzakot ile İsrail Evimiz lideri Avigdor Lieberman, gece saatlerinde gerçekleştirdikleri zirvede işbirliğini sürdürme konusunda anlaştı.

Tevrat dünyasının çıkarları siyasi ittifakların önünde

Hahambaşı Dov Lando'nun talimatı, Litvanya Haredi dünyasının siyasi ittifaklar konusunda esnek davranabileceğini, ancak Yeşiva öğrencilerinin statüsünü güvence altına alma hedefinden vazgeçmeyeceğini gösteriyor.

Lando'nun “Hiçbir siyasi bloğun parçası değiliz. Biz Tevrat dünyasının bloğundayız” sözleri de bu yaklaşımın temelini ortaya koyuyor. Buna göre Haredi siyasi temsilcilerinin önceliği, hangi siyasi ittifakın iktidara geleceğinden bağımsız olarak Tevrat dünyasının çıkarlarını ve Yeşiva öğrencilerinin askerlik statüsünü güvence altına almak.