Katar: ABD ve İran kapsamlı bir anlaşmaya varamadı

YDH — Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman, ABD ile İran'ın kapsamlı bir anlaşmaya varamadığını açıkladı. 

Cuma akşamı yaptığı açıklamada iki ülkeye mükemmel bir anlaşma arayışına girmek yerine iyi bir uzlaşmayı kabul etme çağrısında bulunan Muhammed bin Abdurrahman, tarafların anlaşmaya varabilmesi için beklentilerini gerçekçi bir zeminde buluşturması gerektiğine işaret etti.

Körfez medyasında yer alan açıklamalar, Washington ile Tahran arasında diplomatik girişimler sürerken askeri gerilimin yeniden tırmanabileceğine ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde geldi.

ABD'nin önünde üç seçenek bulunuyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni saldırılar düzenleyip düzenlemeyeceğine ilişkin kararını "yakında" vereceğini söyledi. Bu açıklama, iki ülke arasında askeri çatışmanın yeniden başlaması ihtimalini gündeme taşıdı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da çatışma operasyonlarına yeniden dönmek için hazırlıklarını tamamlamaya çalışıyor. 

Bir yandan Katar'ın Washington ile Tahran arasında uzlaşma sağlamak amacıyla yürüttüğü diplomatik girişimler devam ederken diğer yandan ABD'nin askeri hazırlıklarını sürdürmesi dikkat çekiyor.

Trump yönetimi, İran konusunda üç seçenek üzerinde duruyor. Bunlar arasında yeni askeri saldırılar düzenlemek, ekonomik baskıyı sürdürmek ve Tahran'ın tavizler vermesini öngören bir anlaşmaya varmak bulunuyor.

Katar'dan güven artırıcı anlaşma taslağı

Diplomatik kanalda ise Katarlı arabulucular, taraflar arasında güven oluşturmayı amaçlayan bir anlaşma taslağını ilerletmeye çalışıyor. 

Karşılıklı adımlar içeren taslakta, ABD'nin deniz ablukasını kaldırması ve İran'ın dondurulmuş varlıklarının bir bölümünü serbest bırakması öngörülüyor.

Buna karşılık İran'ın, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerini saldırıya uğrayan nükleer tesislere davet etmesi ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması bekleniyor. Bu adımların, İran'ın nükleer programı ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoku hakkındaki müzakerelerin yeniden başlamasına zemin hazırlaması hedefleniyor.

İran yedi şartında ısrar ediyor

Öte yandan Tahran yönetimi, Washington'a sunduğunu söylediği yedi şartın karşılanmasında ısrar ediyor. İran, bu şartlar yerine getirilmeden Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı ve müzakerelere başlamayı reddediyor.

ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar ve askeri hazırlıklar, İsrail'in saldırıların yeniden başlatılması yönündeki baskısıyla aynı döneme denk geliyor.

Washington'da ise askeri tırmanışın ne ölçüde sonuç vereceği ve bunun doğurabileceği etkiler konusunda farklı görüşler öne çıkıyor. Bu tartışmalarda özellikle olası bir çatışmanın enerji piyasaları üzerindeki etkileri öne çıkıyor.