Irak'ta Zeydi ile Hizbullah Tugayları arasında acil arabuluculuk

YDH — Irak’taki Hikme Akımı lideri Ammar el-Hekim ve Yüksek İslam Konseyi Başkanı Hemam Hammudi öncülüğünde, ülkenin Başbakanı Ali Zeydi ile Hizbullah Tugayları arasındaki gerilimi kontrol altına almak ve olası bir çatışmayı önlemek amacıyla acil arabuluculuk girişimi başlatıldı.

Girişim, önümüzdeki süreçte taraflar arasındaki gerilimin daha da tırmanmasını engellemeyi hedefliyor.

Siyasi bir kaynak, pazar günü yaptığı açıklamada, arabuluculuk girişiminin Koordinasyon Çerçevesi'ndeki bütün tarafların desteğini aldığını söyledi.

Kaynak, taraflar arasındaki gerilimin medya üzerinden yürütülen karşılıklı suçlamaların ötesine geçerek sahada çatışmaya dönüşmesinden endişe duyulduğunu belirtti.

Böyle bir gelişmenin Irak'ın iç dengeleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade eden kaynak, girişimin hem siyasi hem de güvenlik alanındaki istikrarı korumayı amaçladığını kaydetti.

Gerilimin arkasında siyasi, güvenlik ve ekonomik anlaşmazlıklar var

Zeydi ile Hizbullah Tugayları arasında son günlerde siyasi, güvenlik ve ekonomik başlıklarda yaşanan anlaşmazlıklar giderek büyüdü.

Taraflar arasındaki karşılıklı medya açıklamalarına, hükümetin Hizbullah Tugayları ile bağlantılı bazı aranan kişiler hakkında daha önce çıkarılan yakalama kararlarını uygulamaya koyması da eklendi.

Gerilimin önemli başlıklarından birini Musul Uluslararası Havalimanı'ndaki sözleşmeler oluşturdu.

Daha önce konuşan bir kaynak, Zeydi'nin silahlı gruplarla bağlantılı olduğunu söylediği üç sözleşmenin iptal edilmesi talimatını verdiğini aktardı.

İptal kararı, havalimanındaki kontuarların kiralanmasına ilişkin Sky Plus şirketiyle yapılan sözleşmeyi, üzeri açık iç otoparkın kiralanmasına ilişkin Sama el-Matar şirketiyle yapılan sözleşmeyi ve taksi ofisinin kiralanmasına ilişkin el-Faysal eş-Şamih şirketiyle yapılan sözleşmeyi kapsıyordu.

Zeydi ayrıca söz konusu hizmetlerin uluslararası şirketlere devredilmesi talimatını verdi.

Bu adım, hükümetin Musul Uluslararası Havalimanı'nı daha hızlı faaliyete geçirme planlarıyla aynı döneme denk geldi. Irak yönetimi, havalimanının işletilmesi ve yönetiminin ortaklaşa yürütülmesi için uzmanlaşmış uluslararası şirketlerle anlaşma yapmayı hedefliyor.

Hükümet bu yolla havalimanının performansını geliştirmeyi, ulaşım ve ekonomik faaliyetlerdeki rolünü güçlendirmeyi amaçlıyor.

Hizbullah Tugayları'ndan Zeydi hükümetine sert eleştiriler

Hizbullah Tugayları ise Başbakan Zeydi'ye yönelik söylemini sertleştirdi. Örgüt, kendisiyle bağlantılı sözleşmeler nedeniyle Zeydi'nin kardeşi Hasan Zeydi'yi hedef aldı. Ayrıca Zeydi hükümetinin silahlı gruplara karşı beslediği "düşmanlığa" anlam veremediklerini dile getirdi.

Örgütün güvenlik sorumlusu Ebu Mücahid el-Assaf da Koordinasyon Çerçevesi üyelerinin indirimli petrol satışları ve elde edilen kârın paylaşılması konusundaki tutumunu sorguladı. El-Assaf, söz konusu kârın aylık 4,5 trilyon dinarı aştığını öne sürerken hükümetin performansını da eleştirdi.

Zeydi hükümetini hedef alan el-Assaf, yönetimin yerine getirilmemiş vaatlerden başka bir şey sunmadığını ve sorunların giderek ağırlaştığını savundu.

Silah bırakma müzakerelerinde de görüş ayrılığı

Hükümet ile silahlı gruplar arasındaki anlaşmazlık, silahların devlet kontrolüne alınmasına yönelik müzakereleri de etkiledi.

Daha önce konuşan bir kaynak, silahlı gruplarla müzakereleri yürütmek üzere kurulan dörtlü komitenin bazı üyelerinin Zeydi'nin tutumundan rahatsızlık duyduğunu açıkladı.

Kaynağa göre, bu isimler arasında Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri de bulunuyor. Komite üyeleri, silahlarını teslim etmeyi reddeden bazı silahlı grup liderleriyle Zeydi'nin ayrı ayrı görüşmeler yapmasına tepki gösterdi.

Bu görüşmelerin ortak müzakere sürecine zarar verebileceği ve diyalogdan beklenen sonuçların tam tersine yol açabileceği endişesi yaşanıyor.

Kaynak, komitenin görüşmelerde daha önce ilerleme kaydettiğini ve görevini Haziran 2027 sonuna kadar tamamlamayı taahhüt ettiğini söyledi.

Ancak silahların teslim edilmesine ilişkin koşullar ve grupların talep ettiği güvenceler konusundaki anlaşmazlıklar, henüz nihai bir uzlaşmaya varılmasını engelledi.

ABD'den silahların devlet kontrolüne alınmasına destek

Irak'ta silahların yalnızca devletin kontrolünde bulunması meselesi, hükümet ile silahlı gruplar arasındaki en önemli anlaşmazlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Hizbullah Tugayları, Nüceba Hareketi ve Seyyid eş-Şüheda Tugayları, askeri kapasitelerinden vazgeçmeyecekleri yönünde daha önce açık tutum aldı.

Irak hükümetinin silahlı grupların silahlarını devlet kontrolüne alma girişimi, ABD'nin de açık desteğini aldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, daha önceki açıklamasında, Zeydi'nin devlet egemenliğini tesis etme, silahları devlet kontrolünde toplama ve silahlı saldırıları önleme çabalarını desteklediğini ifade etti.

Beyaz Saray da silahlı grupların elindeki silahların federal hükümete devredilmesi gerektiğini vurguladı.