İsrail’de yeni parlamento göreve başladı, hükümet hâlâ yok

YDH — İsrail’de 27 Ekim’de yapılan genel seçimlerin ardından 26. Knesset, salı günü yeni hükümet kurulmadan göreve başladı. Seçim sonuçları Başbakan Benyamin Netanyahu’nun parlamentodaki çoğunluğunu kaybetmesine yol açarken, en büyük rakibi eski general Gadi Eisenkot da iktidara gelebilecek bir koalisyon kurmak için henüz gerekli anlaşmaları sağlayamadı.

27 Ekim seçimlerinde milletvekili seçilen isimler, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un pazar günü hükümeti kurma görevini Eisenkot’a vermesinin ardından parlamentoda yemin ederek görevlerine başladı. Eisenkot, bu süreçte kendisini destekleyebilecek partilerle koalisyon görüşmelerini sürdürdü.

Netanyahu’nun ittifakı 53 sandalyede kaldı

Yeni hükümet kurulana kadar geçici başbakanlık görevini Netanyahu sürdürecek. Netanyahu’nun liderliğindeki sağcı Likud partisinin aşırı sağcı ve Ultra-Ortodoks partilerle oluşturduğu ittifak, seçimlerde beklentilerin üzerinde oy almasına rağmen parlamentodaki çoğunluğunu kaybetti.

120 sandalyeli Knesset’te Netanyahu’nun ittifakı 53 sandalyede kaldı. Eisenkot’un merkez sağ Yashar partisi ve farklı siyasi gruplardan oluşan müttefikleri ise toplam 48 sandalye kazandı.

Bununla birlikte Eisenkot’un olası ortakları arasında, toplam 19 sandalyeye sahip Arap partileri de bulunuyor. Netanyahu’ya sert biçimde karşı çıkan bu partiler, Eisenkot’un iktidara gelmesi halinde parlamentodaki güç dengesini değiştirebilecek bir konumda yer alıyor.

7 Ekim saldırıları için soruşturma komisyonu gündemde

Yeni parlamentonun yemin ederek göreve başlaması, Eisenkot’un seçim kampanyasında verdiği bazı sözleri hayata geçirmesinin de önünü açabilir. Bunların başında, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği saldırıları araştırmak üzere bir devlet soruşturma komisyonu kurulması geliyor.

Arap partileri böyle bir komisyonun kurulmasını desteklerken Netanyahu bu girişime büyük ölçüde karşı çıkıyor.

Yeni Knesset, ayrıca mevcut Meclis Başkanı’nın görevden alınarak yerine başka bir ismin getirilmesine de imkân sağlayabilir. Mevcut Meclis Başkanı, Likud partisi üyesi.

Cumhurbaşkanı Herzog da milletvekillerine hitabında 7 Ekim saldırılarını hatırlatarak, parlamentonun bu "felaketi" araştırmak ve anlamak için hiçbir ayrıntıyı gözden kaçırmaması gerektiğini söyledi. Herzog, İsrail’in İran ve onun bölgedeki müttefiklerinden kaynaklanan tehditlerle karşı karşıya kalmayı sürdürdüğünü de vurguladı.

Fotoğraf: Yashar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, 10 Kasım 2026’da 26. Knesset’in açılışı sırasında Kudüs’teki parlamentoya gelişinde basın mensuplarına konuşuyor. REUTERS/Ronen Zvulun

Eisenkot’un önündeki üç koalisyon seçeneği

Eisenkot’un hükümet kurmak için başlangıçta 6 Aralık’a kadar süresi bulunuyor. Bu süreyi iki hafta uzatarak 20 Aralık’a kadar kullanmak için Cumhurbaşkanı’ndan ek süre isteyebilir. Ancak Eisenkot, iktidara ulaşma yolunun "olağanüstü derecede karmaşık" olduğunu kabul ediyor.

Eisenkot’un önündeki seçeneklerden ilki, Arap partilerinin desteğiyle bir azınlık hükümeti kurmak. İkinci seçenek, yıllardır karşılıklı husumet yaşadığı Ultra-Ortodoks partileri kendi saflarına çekmek. Üçüncü seçenek ise Netanyahu ile bir ulusal birlik hükümeti oluşturmak.

Ancak bu üç seçeneğin de önünde ciddi engeller bulunuyor. Ultra-Ortodoks partiler, şu ana kadar Eisenkot liderliğinde kurulacak bir hükümete katılmayacaklarını açıkladı.

Netanyahu’dan birlik hükümeti çağrısı

Netanyahu ise Arap seçmenlerin seçimlere yüksek katılımını gerekçe göstererek sonuçları tartışmaya açtı. Nüfusun yaklaşık beşte birini oluşturan Arap seçmenlerin oyları üzerinden temelsiz biçimde seçimlerde usulsüzlük yapıldığı iddiasını gündeme getirdi.

Seçim yetkilileri olası usulsüzlükleri araştırdıklarını açıkladı. Ancak şu ana kadar seçim sonuçlarını etkileyebilecek herhangi bir hileye ilişkin kanıt bulamadıklarını bildirdi.

Parlamentodaki yemin töreninin ardından konuşan Netanyahu, ulusal birlik hükümeti kurulması çağrısını yineledi. İran’ın nükleer programını yeniden canlandırmaya çalıştığını savunan Netanyahu, İsrail’in nükleer silaha sahip bir İran’ı kabul etmesi için giderek artan uluslararası baskıyla karşılaşabileceğini söyledi.

Netanyahu, "Bu büyüklükteki tehditlerle yalnızca böyle bir birlik hükümeti mücadele edebilir" dedi.

Eisenkot’un hükümet kuramaması halinde Cumhurbaşkanı Herzog’un koalisyon oluşturma görevini yeniden Netanyahu’ya vermesi bekleniyor. Netanyahu’nun da başarısız olması durumunda başka bir adaya hükümet kurma fırsatı tanınacak. Bu girişimlerin de sonuçsuz kalması halinde İsrail yeniden seçime gitmek zorunda kalacak.

Eisenkot’tan Netanyahu döneminin yasalarına müdahale hamlesi

Parlamentonun resmî açılışının hemen ardından Eisenkot ve müttefikleri bir dizi yasa teklifini Meclis’e sundu.

Teklifler arasında 7 Ekim saldırılarını araştırmak üzere bir devlet soruşturma komisyonu kurulması ve başbakanlık görevine dönem sınırı getirilmesi de bulunuyor.

Eisenkot’un ittifakı ayrıca tartışmalı yargı reformunun yürürlükten kaldırılmasını ve Netanyahu hükümetinin son dört yılda çıkardığı diğer bazı yasaların iptal edilmesini önerdi.

Gazze’de iki bacağını kaybeden asker yemin etti

Salı günü parlamentoda yemin ederek göreve başlayan milletvekilleri arasında, Gazze’de savaşırken iki bacağını kaybeden yedek asker Elisha Madan da yer aldı.

Madan, protez bacakları üzerinde ayağa kalkarak yeminini ederken milletvekilleri kendisini ayakta alkışladı.