İran, önleyici askeri müdahale planına hazırlanıyor

YDH- Üst düzey İranlı yetkililer, ABD’nin ya yeni askerî saldırılar planladığını ya da Tahran’ı misillemeye yöneltecek biçimde ekonomik kıskacı giderek sıkılaştırdığını düşünüyor.

Bu değerlendirme, İran’ın ABD ile yürüttüğü müzakerelerde başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf’ın danışmanı olan Mehdi Muhammedi’ye ait.

Muhammedi Telegram kanalında, Amerikalıların Donald Trump’ın askerî harekât konusunda karar vermesinden önce yaklaşık iki haftalık bir süre önerdiğini yazdı. Muhammedi, ABD başkanının askerî seçeneğin masadan kalktığı yönündeki açıklamasına kuşkuyla yaklaştı. Washington’ın sınırlı bir saldırıya hazırlandığını, İran’ın da şimdiden karşılık vermeye hazırlandığını vurguladı.

Muhammedi, yaptırımların sürmesi halinde “düşmanın yaptırımlarının maliyetini artırmak için” kapsamlı ve önleyici bir savaşın gerekli olacağını söyledi.

Tahran: ABD’nin yanıtını aldatıcı

İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin son önerilerine ABD’nin verdiği yanıtı “yalnızca tatmin edici olmamakla kalmayıp tamamen aldatıcı” diye niteledi. 

“Dondurulmuş varlıkları serbest bırakmak istemiyorlar.” diyen Muhammedi, “Yaptırımları kaldırmak istemiyorlar ve Lübnan’daki savaşı durdurmak istemiyorlar.” ifadelerini kullandı.

Muhammedi ayrıca, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Tahran’ın boğaz üzerindeki ablukayı kaldırma koşullarına yanıt vermeden önce İranlı müzakerecilerle doğrudan görüşme talebinin İran tarafından reddedildiğini açıkladı.

Trump şimdilik İran’ı ekonomik baskıyla boğmayı ve İran petrol ihracatına yönelik ablukayı sıkılaştırırken diğer Körfez ülkelerinin petrol ihracatını Hürmüz Boğazı üzerinden kolaylaştırmayı öngören bir strateji belirledi.

Ancak İran, mevcut “ne barış ne savaş” çıkmazının sürdürülemeyeceği ve önleyici adımların gerekli olduğu sonucuna varabilir.

İran’dan uranyum ve ABD üsleri uyarısı

Bir başka gelişmede, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının tek bir zerresinin bile ülke dışına çıkarılmasına razı olmadıklarını Rusya’ya bildirdiğini söyledi. Rızai, bu uranyumun planlanan nükleer enerjiyle çalışan denizaltılarda kullanılmasının gerekebileceğini belirtti.

İran Devrim Lideri Ayetullah Mücteba Hamenei’nin danışmanı Muhammed Muhbir de Avrupa’yı ABD ablukasına katılmaması konusunda uyardı. Muhbir, böyle bir katılımın “ulusun tarihî hafızasına kazınacak bir savaş eylemi” olacağını söyledi.

Tahran, çatışmaların yeniden başlaması halinde Avrupa’daki ABD üslerinin hedef alınacağı yönündeki uyarılarını giderek daha açık biçimde dile getiriyor. 

Rızai, “Amerikan uçakları uzak bir askerî üsten havalanıp İran’ı bombalamaya gelirse, biz de o üssü hedef alacağız. Yarın hiçbir mazeretleri olmasın diye bunu şimdiden söylüyoruz.” dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio bu hafta, ekonomik boğma politikasının yeterli olduğu izlenimini verdi ve İran’ın taleplerini gerçekçi bulmadığını söyledi. Ancak Trump, Demokratların 3 Ocak’ta Kongre’nin kontrolünü devralmasından önce krizi çözmesi yönünde baskıyla karşı karşıya.

Reuters/Ipsos’un ABD’de yaptığı ankete göre Amerikalıların yüzde 71’i, Kongre’nin İran’daki savaşı sona erdirecek bir yasayı kabul etmesini istiyor. 

Ara seçimlerin verdiği güçlü mesaj, çatışmanın halk arasında son derece rağbet görmediğiydi. Ancak Demokratların savaşı sona erdirip Hürmüz Boğazı’nı açmaya yönelik bir planı bulunmuyor. Bu durum, siyasi inisiyatifin Beyaz Saray’a ve giderek daha sert bir çizgi izleyen İran yönetimine kalması riskini taşıyor.