Yerleşimciler Ürdün Vadisi’nde Filistinlileri kuşatıyor

YDH- İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ürdün Vadisi’nde Filistinliler, evlerinin yakınına kurulan yeni bir yerleşim noktası ve yerleşimcilerin saldırıları nedeniyle artan baskı altında yaşıyor. Ciftlik köyündeki Şuneh mahallesinde yaklaşık 80 Filistinli aile geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlıyor. Aileler, yıkım kararları ve yerleşimci saldırıları yüzünden topraklarından çıkarılma korkusu taşıyor.

İsrail’de 27 Ekim’de yapılan seçimler öncesinde Şuneh’e yakın bir tepeye çadırlar kuruldu ve İsrail bayrakları dikildi. Silahlı yerleşimci grubun tepeye su ve elektrik hatları döşediği, insansız hava aracı görüntüleri ve yerleşimcilerin açıklamalarını içeren videoları sosyal medyada yayımlayarak başkalarını da bölgeye gelmeye çağırdığı bildirildi. Söz konusu yerleşim noktaları hem İsrail iç hukukuna hem de uluslararası hukuka göre yasa dışı.

Köylülerin aktardığına göre, yeni yerleşim noktasının kurulmasından önce Filistinlilere, Netanyahu’nun seçimi kazanması hâlinde bölgeden kendiliklerinden ayrılmaları, Gadi Eisenkot’un kazanması hâlindeyse zorla çıkarılacakları söylendi. Oyların sayıldığı 28 Ekim sabahı maskeli yerleşimciler bazı evleri kuşatarak aileleri tehdit etti.

Filistin Duvar ve Yerleşimle Mücadele Komisyonu, ekim ayında Batı Şeria’da 28 yeni yerleşim noktası kurulmaya çalışıldığını ve yerleşimcilerin 1.369 saldırı gerçekleştirdiğini bildirdi. Şuneh’teki yeni noktada yerleşimci sayısının kuruluşundan sonraki günlerde yaklaşık 20’ye yükseldiği, Filistinlilere yönelik tehditlerin de arttığı aktarıldı.

Aileler yeniden yerinden edilme korkusu yaşıyor

Şuneh yakınlarında yaşayan Usame Dueys, ailesinin daha önce yerleşimcilerin saldırıları sonucu evini kaybettiğini ve geçen ay hayvanlarıyla birlikte Ciftlik’e taşındığını söyledi. Altı geniş ailenin sığındığı binanın henüz evleri hâline gelemediğini belirten Dueys, “Plastik bir örtünün altında yaşıyoruz; bu, doğru dürüst bir hayat değil ama başka seçeneğimiz yok.” dedi.

Yerleşimcilerin Filistinlileri sürekli gözetlediğini, bölge sakinlerinin dağlık alanlara gitmekte dahi zorlandığını anlatan Dueys, yerleşimcilerin koyunları çalmaya çalıştığını ve Filistinlilere taş attığını söyledi. Köylüler, olası saldırılara karşı geceleri dönüşümlü nöbet tutmaya başladı. Bölge sakinleri ayrıca hayvanların zehirlenmesi ve fiziksel saldırıların yaşandığını aktardı. Saldırılarla ilgili herhangi bir tutuklama yapılmadığı belirtildi.

Yıkım kararları ve hizmetlere erişim kısıtlı

Çiftlik’in bulunduğu bölge, Oslo Anlaşmaları kapsamında İsrail’in güvenlik ve idari kontrolündeki C Bölgesi’nde yer alıyor. Filistinlilerin evlerinde veya altyapıda yaptığı temel iyileştirmeler dahi izinsiz inşaat suçlamasına yol açabiliyor. Son yağışların yolları kapattığı, ancak bölge sakinlerinin enkazı traktörlerle temizlemeleri hâlinde cezalandırılmaktan endişe ettiği bildirildi.

Filistinliler İçin Tıbbi Yardım (MAP) kuruluşu da kontrol noktaları ve yolların kapatılması nedeniyle kırsal bölgelere gönderdiği mobil kliniklerin geciktiğini, bazı günlerde güvenlik riskleri yüzünden hizmet veremediğini açıkladı. Kuruluşun İletişim Direktör Yardımcısı Asl Beydun, yerleşimcilerin su ve elektriğe birkaç gün içinde erişebildiğini, Filistinlilerin ise aynı hizmetler için yıllarca beklediğini söyledi. Beydun, bu koşulları “apartheidin en açık biçimi” olarak niteledi.

Yerleşimci saldırıları, Ekim 2023’ten bu yana Batı Şeria’da binlerce Filistinlinin yerinden edilmesine yol açan daha geniş çaplı şiddet dalgasının parçası. İngiltere geçen ay yasa dışı yerleşim noktalarını destekleyenlere yönelik yaptırım yetkilerini genişletirken, bir BM soruşturması İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediği sonucuna vardı. Ancak bölge sakinleri, uluslararası tepkilerin sahadaki koşulları değiştirmediğini belirtiyor.

Eisenkot, Batı Şeria’daki yerleşimleri desteklerken izinsiz yerleşim noktalarını ve Filistinlilere yönelik “Yahudi terörü” olarak tanımladığı saldırıları eleştirmişti. Şuneh yakınındaki yeni yerleşim noktasının durdurulup durdurulamayacağı belirsizliğini koruyor. Dueys, “İleriye dönük olarak saldırıların, kısıtlamaların ve şiddetin artacağını düşünüyoruz. Kuzeye ya da güneye gitseniz de fark etmiyor; nereye dönseniz gidecek yer yok.” dedi.