Galibaf: Top artık ABD’nin sahasında

YDH- İran Meclis Başkanı ve müzakere heyeti başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Tahran’ın koşullarını içeren açık ve makul yanıtı ABD’ye ilettiğini, ancak Washington’dan henüz resmî ya da somut bir karşılık gelmediğini söyledi. Galibaf, bundan sonraki adımın ABD’ye bağlı olduğunu belirtti.

El-Cezire’ye konuşan Galibaf, İran’ın yanıtının ABD ve İsrail’in saldırıları, tehditleri ve suçlarıyla karşı karşıya kalan İran halkının meşru haklarını içerdiğini söyledi.

İran’ın müzakerelerin sürmesi için ortaya koyduğu yedi koşula işaret eden Galibaf, “Top artık ABD’nin sahasında. Bir karar vermeli ve bunu açıklamalı”. dedi.

Galibaf, Washington’ın önceki taahhütlerine uyması ve aşırı taleplerinden vazgeçmesi halinde Tahran’ın anlaşmaya hazır olduğunu belirtti. ABD’ye duyulan güvensizliğin anlaşmanın önündeki başlıca engel olduğunu söyledi. Washington’ın İran’a karşı düşmanca tutumunu ve taahhütlerini tekrar tekrar yerine getirmemesini bu güvensizliğin nedeni olarak gösterdi.

Galibaf, ABD’nin Tahran’dan tüm taleplerini kabul etmesini bekleyemeyeceğini belirterek, İran’ın taleplerinin “makul olmadığı” yönündeki eleştirileri de reddetti. Bu taleplerin ek tavizlerden değil, temel haklardan oluştuğunu söyledi.

İran’ın yedi koşulu

Galibaf, İran’ın talepleri arasında ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’na müdahalenin durdurulması, savaşın ardından bölgeye gönderilen ek ABD kuvvetlerinin çekilmesi ve yaptırımların kaldırılmasının bulunduğunu belirtti.

Deniz ablukasını “uluslararası hukuka göre acımasız bir savaş eylemi” diye niteleyen Galibaf, ablukanın gıda tedarikini, ticareti ve sağlık hizmetlerini aksattığını, halkın yaşamını olumsuz etkilediğini kaydetti. “Bunlar, yerine getirilmesi hâlinde müzakereleri sürdürebileceğimiz asgari koşullardır” dedi.

Galibaf, yedi maddelik çerçevenin İran’a ve direniş cephesine yönelik savaşın sona ermesini; Lübnan’da ateşkes sağlanmasını ve İsrail güçlerinin Lübnan topraklarından çekilmesini de kapsadığını söyledi.

Katar ve Pakistan’ın Tahran ile Washington arasındaki başlıca arabulucular olduğunu belirten Galibaf, Rusya, Çin ve diğer bölge ülkelerinin de iki tarafı yakınlaştırmaya çalıştığını ifade etti. ABD’li yetkililerin Moskova ziyareti sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den doğrudan görüşmeleri kolaylaştırmak için İran’la konuşmasını istediğini aktaran Galibaf, Tahran’ın tutum ve taleplerini daha sonra Moskova’ya ilettiğini belirtti.

Arabulucuların gerekli adımların iki gün içinde uygulanmasını görüştüğünü söyleyen Galibaf, ilerlemenin Washington’ın vereceği yanıta bağlı olduğunu vurguladı. İran müzakere heyetinde değişiklik yapıldığı yönündeki haberleri de reddeden Galibaf, altı üyeli heyetin başında bulunduğunu ve görüşmeleri yürütmeye devam ettiğini söyledi.

“Savaştan kaçınmak için müzakere etmiyoruz”

Galibaf, İran’ın “ne savaş ne barış” durumunu sona erdirmeye ve sürdürülebilir caydırıcılık tesis etmeye kararlı olduğunu belirtti. Bu hedefe mutlaka müzakereler yoluyla ulaşılması gerekmediğini de ekledi.

“Biz sadece savaştan kaçınmak için müzakere etmek zorunda olduğumuzu düşünmüyoruz. Ülkede sürdürülebilir caydırıcılık tesis etmeye yönelmemiz gerektiğine inanıyoruz.” diyen Galibaf, İran’ın savaş yanlısı olmadığını ve savaşın sürmesini istemediğini söyledi. Bununla birlikte ABD ya da İsrail’in İran’a yeniden saldırması hâlinde kararlı biçimde karşılık vereceklerini vurguladı.

ABD’nin Batı Asya’daki askerî varlığının güvenlik ve istikrar yerine güvensizliği artırdığını dile getiren Galibaf, bölge ülkelerine dış müdahale olmadan kalıcı güvenlik için birlikte çalışma çağrısı yaptı.

Galibaf, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı müzakerelerin dışında bırakan hiçbir düzenlemeyi kabul etmeyeceğini belirti. Boğazın geleceğinin uluslararası hukuka uygun biçimde, kıyıdaş ülkeler İran ve Umman arasında varılacak bir mutabakatla belirlenmesi gerektiğini söyledi.