Son Dakika
İnşa

İsrail’in İran planında saldırı takvimi var, hedef yok

20 Kasım 2026 08:59 Bu sayfayı yazdır

Netanyahu, İran’a karşı dört ila yedi günlük bir hava harekâtı için ABD’yi ikna etmeye çalışıyor. Ancak yeni saldırının önceki savaşlardan hangi yönüyle farklı olacağı ve çatışmayı nasıl sona erdireceği açıklanmış değil.

İsrail’in İran planında saldırı takvimi var, hedef yok
İsrail’in İran planında saldırı takvimi var, hedef yok YDH
Yazı boyutu
100%
4 dk okuma

YDH- El-Ahbar yazarı Hüseyin Emin, analizinde İsrail’in İran’a karşı savaşı yeniden başlatma çabasında saldırının aciliyeti ile hedeflerinin belirsizliği arasında sıkıştığını belirtti.

Başbakan Benyamin Netanyahu, ABD’nin bölgedeki askerî yığınağı sürerken harekete geçmek istiyor. Ancak ABD’de savaşa yönelik siyasi destek geriliyor; işgal ordusundan aktarılan değerlendirmeler de saldırının ertelenebileceğine işaret ediyor.

“İran’a karşı harekete geçmek kaçınılmaz” sözünü tekrarlayan Netanyahu, daralabileceğini düşündüğü askerî fırsatı değerlendirmeye çalışıyor. Saldırının zamanlaması ve koşulları üzerindeki anlaşmazlıklardan bağımsız biçimde yeni bir harekât için bastırıyor. Buna karşılık, İran’dan kaynaklanan tehdidin yakın ve acil olmadığı görüşü, saldırının hemen başlatılmasını gerektirmediğini savunuyor.

İsrail ve ABD’de savaş konusunda ortak bir tutum bulunmamasına rağmen askerî hazırlıklar sürüyor. Kanal 13’e konuşan üst düzey bir işgal ordusu yetkilisi, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile üzerinde uzlaşılan “ortak planlar” bulunduğunu ve harekât için ABD Başkanı Donald Trump’ın kararının ve uygun zamanın beklendiğini söyledi.

Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, CENTCOM Komutanı Brad Cooper ve Mossad Başkanı Roman Gofman’ın katılımıyla bir güvenlik değerlendirmesi yaptı. Cooper daha sonra Suudi Savunma Bakanı Halid bin Selman’la görüşmek üzere Riyad’a gitti.

Tel Aviv, Washington’u harekete geçirmeye çalışıyor

İsrail’in aceleci tutumunun arkasında ABD’deki koşulların değişebileceği kaygısı da bulunuyor. New York Times’a göre Netanyahu, dört ila yedi gün sürecek bir hava harekâtı istiyor. Netanyahu’ya yakın eski Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer, ABD yönetimini ortak saldırı için ikna etmeye çalışırken, Gofman da ABD’deki temaslarında İran’ın nükleer programına ilişkin bilgileri aktardı.

Walla, İsrail’de ABD askerlerinin bölgeden yıl sonundan önce çekilmeye başlanabileceği endişesinin bulunduğunu yazdı. Kanal 12’den Barak Ravid ise Trump’a, İran’ın kimyasal alandaki araştırma, geliştirme ve denemelerini artırdığına ilişkin İsrail kaynaklı bilgilerin sunulduğunu bildirdi. Ancak ABD’li yetkililer, İran’ın şu anda bu tür saldırıları gerçekleştirecek kapasiteye sahip olmadığını söyledi. Bazı yetkililer, İsrail’in bilgi sunma gerekçesini sorgulayarak bunun siyasi bir gündemle bağlantılı olabileceğini öne sürdü.

Asıl soru, savaşın hangi hedefle yeniden başlatılacağı ve bu hedefe nasıl ulaşılacağı. Dermer, New York Post’un “Pod Force One” adlı podcast’ine iki gün önce verdiği röportajda geniş kapsamlı bir baskı stratejisi önerdi. Siyasi, ekonomik ve güvenlik araçlarının birlikte kullanılmasını savunan Dermer, ortak operasyonların “varoluşsal nükleer tehdidi ortadan kaldırdığını” söyledi. Ancak zenginleştirilmiş uranyumun yer altında gömülü kaldığını ve izlendiğini de kabul etti.

Dermer’in önerdiği rejim değişikliği stratejisi; abluka, yaptırımlar, askerî tehdit ve muhaliflere destek unsurlarını içeriyor. Dermer, muhaliflerin silahlandırılmasının da değerlendirilmesini istedi.

Bu yaklaşım, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşta karşılaştığı temel sorunu yeniden gündeme getiriyor: askerî kazanımların kalıcı bir siyasi sonuca dönüştürülememesi. İran’ın askerî ve nükleer kapasitesini yeniden inşa ettiği yönündeki uyarılar yeni bir saldırıyı gerekçelendirmek için kullanılırken, önceki harekâtların bu kapasitenin yeniden kurulmasını önlemede ne ölçüde etkili olduğu da tartışma konusu oluyor.

Yeni bir saldırının çatışmanın seyrinde neyi değiştireceğini ve bunun maliyetini ise Tel Aviv ya da Washington’daki yetkililer henüz açıklamış değil. Savaşın şimdiye kadar hedeflerine ulaşamaması ve bunun sonucunda liderlere duyulan güvenin gerilemesi, İsrail ve ABD’deki son seçim sonuçlarına da yansıdı.

Saldırının maliyeti ve İran’ın vereceği karşılık

Hedef belirlendikten sonra, bu hedef için ne kadar maliyetin göze alınabileceği de hesaplanmak zorunda. Ynet’ten Itamar Eichner, istihbarat değerlendirmelerine dayanarak İran’ın 1.500 ila 2.000 arasında balistik füzeye sahip olduğunu yazdı. İsrail güvenlik kurumları, Hizbullah’ın yeni bir savaşa katılıp katılmayacağı ve Lübnan’daki iç baskıların örgütün kararını ne ölçüde etkileyeceği konusunda ise farklı görüşlere sahip.

Hesaplamalar, ABD’nin bölgedeki askerî varlığını ve çıkarlarını da kapsıyor. İbrani Üniversitesine bağlı Misgav Enstitüsü’nde yayımlanan bir çalışmada Yossi Mansharof, ABD üsleri, iletişim altyapısı ve veri merkezlerinin hedef alınabileceği yönündeki tehditleri ele aldı. Mansharof’a göre İran bu tehditlerle, ABD’nin müttefikleri üzerindeki savaş maliyetini artırmayı ve Washington’un kararını etkilemeyi amaçlıyor. Bu nedenle İsrail’in saldırı hesabı, özellikle Körfez ülkelerinin muhtemel sonuçlara ne ölçüde dayanabileceğiyle de bağlantılı.

İsrail’de mevcut geçici hükümetin yerine geçecek yeni bir hükümet kurulamaması da savaş hesaplarına siyasi bir boyut ekliyor. Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Netanyahu’yu iktidarda kalmak için yeni bir savaşa yönelmekle suçladı. Golan, mevcut hükümetin yeni bir askerî harekât başlatma meşruiyetini sorgulayarak “değişim kampı” liderlerine alternatif bir koalisyon kurma sürecini hızlandırma çağrısı yaptı.

Sonuçta karar, ABD’nin desteğine ve sınırları önceden belirlenemeyecek bir savaşı göze alıp alamayacağına bağlı. Barak Ravid’e göre Beyaz Saray, olası bir saldırıya İran’ın vereceği karşılığın yanı sıra mevcut seçenekler ve planlar hakkında da değerlendirme istedi. Bu değerlendirmeler, Körfez’deki enerji tesislerine yıkıcı bir saldırının nasıl önlenebileceği ihtimalini de kapsıyor.

Zman Yisrael’den Amir Bar Şalom ise İran’ın, Amerikalıların belirleyeceği çatışma süresine bağlı kalacağını varsaymanın yanlış olacağı uyarısında bulundu. İsrail’in istediği dört ila yedi günlük süre yalnızca saldırının hedeflenen uzunluğunu belirliyor; savaşın ne zaman sona ereceği İran’ın kararına da bağlı. Kısa süreli bir saldırıyla uzun vadeli stratejik sonuç elde etme hesabının önündeki temel açmaz da bu.

İlgili Haberler