HABERLER    RÖPORTAJ
ARAP DÜNYASI | SURİYE | FİLİSTİN | IRAK | İRAN | İSRAİL | LÜBNAN | ASYA | RUSYA | KÜRDİSTAN | ANALİZLER | KİMDİR? | RÖPORTAJ |
10-08-2011 tarihinde, 19:55 saatinde eklendi
Türkiye, üç komşusunun gerisinde kalıyor
YDH- İran’ın petrol ve enerji uzmanlarından Dr. Nersi Kurban, İran diplomasi çevrelerinin yayın organı İrdiplomacy’ye verdiği röportajda İran, Irak ve Suriye arasında yapımı düşünülen gaz boru hattını ve Türkiye’nin buna ilişkin tutumunu değerlendiriyor.

 

YDH- İran’ın petrol ve enerji uzmanlarından Dr. Nersi Kurban, İran diplomasi çevrelerinin yayın organı İrdiplomacy’ye verdiği röportajda İran, Irak ve Suriye arasında yapımı düşünülen gaz boru hattını ve Türkiye’nin buna ilişkin tutumunu değerlendiriyor.

İrdiplomacy: 10 milyar Dolara mal olacak olan İran, Irak, Suriye gaz boru hattına ilişkin sözleşme İran Ulusal Gaz Şirketi Müdürünün belirttiğine göre bu yıl sonuna kadar imzalanacak. İran’ın gaz ihracatının en önemli kaynaklarından biri sayılan İran-Türkiye gaz boru hattı, doğrudan Avrupa’ya ulaşacak bu yeni boru hattının inşası ile bir bakıma Türkiye ile yarışacak.

İran, Irak, Suriye gaz boru hattının inşası halen devam ediyor. İran’ın diğer bazı ülkelerle olan gaz boru hattı konusundaki bazı sorunlar göz önünde bulundurulduğunda şu temel soru gündeme geliyor: Acaba İran’ın teknik açıdan bu boru hattını yapabilecek gücü var mıdır?

- Teknik açıdan herhangi bir sorun yok. İran’ın sorumluluğu, Irak sınırına kadar… Bundan sonrası, gazı kaynağından alıp ulaşacağı yer olan Avrupa’ya taşıyacak olan konsorsiyumun sorumluluğunda… Irak ve Suriye kısmıyla ilgili olarak da herhangi bir sorun yok; çünkü yer üstünde ihdas edilmiştir ve muhtemelen bunu yapacak olanlar da İranlı, Suriyeli ve Iraklı uzmanlardır. Ancak deniz altından Yunanistan’a ulaşacak olan kısımda ciddi teknik sorunlar bulunuyor. Denizin oldukça derinlerinden geçen gaz boru hatları daha önce dünyanın büyük şirketleri tarafından inşa edilmişti. Eğer onlar bu konsorsiyumla işbirliği yaparsa herhangi bir sorun kalmayacaktır. Dolayısıyla bu boru hattı teknik açıdan gerçekleştirilebilir niteliktedir.

İrdiplomacy: İran’ın gaz kaynakları ne kadardır ki bunu hem Türkiye’ye hem de diğer ülkelere ihraç edebiliyoruz?       

- İran, 30 trilyon metreküpten fazla gaz rezerviyle dünyada ikinci sırada yer almaktadır. Kanada ve Norveç gibi, İran’dan çok daha az gaz rezervine sahip ülkeler, İran’dan çok daha fazla gaz ihraç ediyor. Eğer İran, gaz rezervlerini doğru bir şekilde geliştirebilirse hem iç tüketim için, hem gaza dayalı endüstri için hem petrol sahalarına gaz pompalamak için nihayet ihracat için gaza sahip olacağız. Bu, yalnızca bu rezervleri nasıl geliştireceğimize bağlıdır. Sonuç itibariyle sorunuzun cevabıyla ilgili olarak şunu söyleyebiliriz bu, rezervin miktarına değil, nasıl geliştirildiğine bağlıdır.

İrdiplomacy: Rezervlerin nasıl geliştirilmesinden ne kastediyorsunuz?

- Eğer biz gaz rezervlerini en iyi şekilde geliştirebilirsek yukarıda zikredilen tüm hususları gerçekleştirebilme gücüne sahibiz. Yani hem iç tüketim için hem de ihracat için kullanabiliriz.

İrdiplomacy: Yaptırımlar göz önünde bulundurulduğunda İran ticaretinde sorunlar yaşamaktadır. İran petrol parasının Hindistan tarafından ödenmesi meselesinde olduğu gibi… Avrupa’ya ulaşacak olan bu gaz boru hattı ile ilgili olarak bu yaptırımlar onun geliştirilmesinin önünde bir engel değil midir?

- Öncelikle şunu hatırlatalım ki böylesine büyük bir projenin tam olarak hayata geçmesi için en az 8 yıl gerekiyor. Dolayısıyla şimdiden o gün için biz yaptırım altında kalacak mıyız kalmayacak mıyız diye tahminde bulunulamaz. Belki de o zamana kadar bu sorun halledilecek. Her halükarda sorunların çözümüne yönelik mekanizmaların geliştirilmesi için öngörülerde bulunulabilir. Örneğin bir konsorsiyum, bu gazı İran’dan ve Irak’tan satın alıp onu kendisi ihraç edebilir. Dolayısıyla İran’la diğer Avrupa ülkeleri arasında hiçbir resmi anlaşma söz konusu olmayabilir. Tüm aşamalar, bir konsorsiyum tarafından icra edilebilir. Elbette bu, yaptırımların hala uygulanması durumunda söz konusu olur.

İrdiplomacy: Yeni gaz boru hattının ihracat kapasitesiyle şu anki ihracat kapasitesi karşılaştırıldığında neler söylenebilir?

- Bizim Türkiye’ye gaz ihracatımız, günlük ortalama 22 milyon metreküptür. İran, Irak Suriye gaz boru hattıyla günlük 110 milyon metreküp gaz ihraç edilmesi öngörülmektedir. Bu da Türkiye’ye ihraç ettiğimiz gazın 5 katına tekabül etmektedir. Ayrıca bütün bu gazın sadece Avrupa’ya ihraç edilmesi gibi bir zorunluluk da yok. Bunun Irak’ta, Suriye’de ve diğer ülkelerde tüketilmesi de söz konusudur. Belki de şu an Türkiye’ye sattığımız gazın iki katını Avrupa’ya ihraç edeceğiz. Her halükarda bu miktardaki gaz ihracı 25 yılda halihazırdaki İran gazı rezervinin 30’da birinden daha az olacaktır.

İrdiplomacy: Bir uzman olarak siz bu proje konusunda ne kadar iyimsersiniz. Bu konuda ne tür sorunlar ve ne tür avantajlar bulunduğunu söyleyebilirsiniz.

- Ben genel olarak iyimserim; ancak benim iyimserliğim ne ölçüde gerçekleşecek şu an için bir şey söylenemez. Şunu itiraf etmek gerekir ki bu konuda birçok sorunlar bulunuyor. Ancak bu sorunlar bu projenin hayata geçirilmesi konusunda çaba gösterilmesini engellememeli. Bu konudaki en büyük sorun üretimin arttırılmasıdır. Öyle bir düzeye ulaşılmalı ki iç tüketim ihtiyacı karşılandığı gibi kış aylarında petrol sahalarına pompalanacak ve ihracata yetecek kadar üretim yapılmalıdır. Denizde boru hattı inşası ile ilgili teknik meseleler de konsorsiyum oluşturma, uzun vadeli satış sözleşmeleri ve gazın nakli de önümüzdeki sorunlar arasında yer alıyor. Bu projenin en önemli yanı Ortadoğu gaz boru hattının Avrupa’ya ulaştırmasıdır. Türkiye, İran’dan gazı satın alıp onu Avrupa’ya kendisi satmak istiyor. Bir başka ifadeyle bölgenin gaz vanası olmak istiyor. Ancak bu gaz boru hattı hayata geçerse, gaz Ortadoğu’dan bir Avrupa Birliği üyesi olan Yunanistan’a doğrudan ulaşmış olacak ve bu konsorsiyumun muhatabı da Avrupa olacak.

Çeviren: Alptekin Dursunoğlu

Paylaşım
Facebook da Paylaş
Yorum Yaz Yorum
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış
Diğer İlgili Başlıklar
Seymour Hersh’in dilinden Han Şeyhun yalanı 03-07-2017 tarihinde eklendi
İran Suriye’yi neden destekliyor ve ne zamana kadar destekleyecek 26-02-2017 tarihinde eklendi
"Suriye’nin zaferi bölgeye bağımsızlık; yenilgisi ise kölelik getirir" 23-11-2016 tarihinde eklendi
İran'la kurduğumuz ilişkiyi, Türkiye ile de kurmaya çalıştık 20-11-2016 tarihinde eklendi
Nusra, el-Kaide’den ayrılmadı; ilişkisinin şeklini değiştirdi 29-07-2016 tarihinde eklendi
Yeni Osmanlı’nın Ortadoğu hezimeti 13-07-2016 tarihinde eklendi
İsrailli istihbaratçının gerçekleşen 2013 hayalleri 28-06-2016 tarihinde eklendi
Menna: Cenevre’de bir müzakere stratejisi yok 04-02-2016 tarihinde eklendi
Rusya, ofansif diplomasisi ile herkese ders verdi 07-10-2015 tarihinde eklendi
“Suriye’de Süpermen değil, halkın desteklediği cumhurbaşkanı var” 15-01-2015 tarihinde eklendi
Güncel
12:05 (23.10.2017)
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Iraklı meslektaşı İbrahim Caferi'yle Moskova'da bir araya geldi.
12:04 (23.10.2017)
Irak Nuceba Hareketi, Irak-Suriye sınırını kontrol altına almak için Rabia bölgesine 12. tümenine bağlı bir birlik gönderdi.
21:01 (22.10.2017)
Kürdistan Değişim (Goran) Hareketi Barzani'nin istifasını ve ulusal kurtuluş hükümeti kurulmasını istedi.
21:27 (20.10.2017)
Irak ordusu Zummar ve Ayn Zale nahiyeleri ile Neyneva'nın kuzeybatısındaki 44 petrol kuyusunu kontrol altına aldı.
21:22 (20.10.2017)
Afganistan'da 2 camiye düzenlenen bombalı saldırıda 70'ten fazla kişi öldü.
20:14 (20.10.2017)
El Meyadin: Rus ve Türk heyetleri Minniğ askeri havaalanında Kürt liderlerle bir araya geldi.
15:30 (09.10.2017)
Sputnik: Almanya, İngiltere ve Fransa, ABD'den İran'la yapılan nükleer anlaşmadan çekilmemesini istedi.
16:43 (06.10.2017)
El Meyadin: Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim, önümüzdeki salı günü Mosova'yı ziyaret ediyor.
Haftanın Yorumu
Alptekin DURSUNOĞLU
Dejavu, bağımsız Kürdistan macerası
Siyasi Analizler
En Çok
Okunan Yorumlanan Paylaşılan
Hava Durumu
İstanbul Ankara İzmir
ISTANBUL ANKARA IZMIR
Piyasa Verileri
Anket
Türkiye'nin Irak politikasının hedefi ne olmalıdır?
Üç ayrı devlete bölünmesini desteklemek.
Ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak.
Yeni federal bölgelerin kurulmasını sağlamak.
Mevcut durumun devamını desteklemek.
Yakın Doğu Haber ® 2006 - 2012
Sitede bulunun içerikler ve analizler kaynak gösterilerek alıntılanabilir  RSS Tasarım & Yazılım : Network Yazılım