İngiliz Ulusal Arşivleri’nde yayımlanan belgeler, eski Başbakan Tony Blair’in, Irak işgali sırasında İngiliz askerlerinin Iraklı sivillere yönelik suçlamalarla sivil mahkemelerde yargılanmasını engellemek için hükümet yetkililerine baskı yaptığını ortaya koydu.
YDH- İngiltere Ulusal Arşivleri’nde yayımlanan yeni belgeler, eski Başbakan Tony Blair’in Irak işgali döneminde İngiliz askerlerinin Iraklı sivillere yönelik suçlamalarla sivil mahkemelerde yargılanmasını engellemek için hükümet içinde baskı kurduğunu gözler önüne serdi.
Ulusal Arşivler’in resmi internet sitesinde yer alan rapor, İngiltere’nin Irak’taki rolünün, Blair’in savaş sırasında İngiliz askerlerinin sivillere kötü muameleyle suçlanmaları durumunda sivil mahkemelerde yargılanmamasını sağlamak için yetkililere müdahale ettiğinin belgelerle kanıtlandığını belirtti.
Belgelere göre, Blair 2005 yılında Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi uluslararası kurumların Birleşik Krallık’ın Irak’taki faaliyetlerini soruşturmaması gerektiğini özellikle vurguladı. Bu talep, İngiliz hükümetinin Irak savaşına dair denetim ve yargı süreçlerini kendi lehine şekillendirme çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Irak Savaşı, 2003 yılında ABD liderliğinde başlatılmış ve Aralık 2011’e kadar devam etmişti. Savaşta 200 binden fazla Iraklı sivil hayatını kaybederken, 179 İngiliz askeri ve 4 binden fazla Amerikan askeri de yaşamını yitirdi. İngiltere’nin bu karara katılımı, dönemin en çok eleştirilen dış politika kararlarından biri olarak tarihe geçti.
Belgelere ilişkin verilen bilgilerde, 30 Aralık’ta Birleşik Krallık Kabine Ofisi’nin Ulusal Arşivler’e 600’den fazla belge teslim ettiği, bu belgelerin çoğunlukla 2004 ve 2005 yılları arasında Blair hükümeti tarafından uygulanan iç ve dış politika kararlarını içerdiği vurgulandı. Belgeler, İngiltere’nin iç birliğini sağlamak amacıyla Galler ve İskoçya’ya yetki devretme gibi iç politika hamlelerinden Irak ve diğer dış politika konularına kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
İngiliz medyasına yansıyan detaylara göre, gizliliği kaldırılan belgeler, Blair’in o dönemdeki özel dışişleri sekreteri Anthony Phillipson’a yazılı olarak, Irak Savaşı sırasında gözaltında tutulan Iraklı sivillere kötü muameleyle suçlanan İngiliz askerlerinin sivil mahkemelerde yargılanmamasının “çok önemli” olduğunu söylediğini ortaya koydu. Notta, “Aslında, ne Uluslararası Ceza Mahkemesi ne de İngiliz Kraliyet Savcılığı müdahale edememeli. Bu çok önemli.” ifadeleri yer aldı.
Bu belgeler, Irak savaşının hukuki ve etik boyutlarına dair yeni soru işaretleri yaratırken, İngiltere’nin savaş sürecinde yaşanan insan hakları ihlallerini perdelemeye yönelik resmi stratejisinin somut bir kanıtı olarak değerlendiriliyor.
