Suriye’de Heyet Tahrir eş-Şam, ABD öncülüğünde yürütülen İsrail ile gizli görüşmelerde onaylanan politik değişiklikler doğrultusunda, Kürt liderliğindeki SDG’nin kontrolündeki toprakları hızla ele geçirdi.
YDH- Reuters'a göre, Suriye'deki Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) örgütünün uzun süredir Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDG) kontrolünde bulunan toprakları hızla ele geçirmesi, bu ayın başında İsrail ile gerçekleştirilen gizli toplantıların ardından şekillendi.
ARKA PLAN: HTŞ, İsrail'e Suriye topraklarında güvenceler vermeye hazır
Reuters’a bilgi veren ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen dokuz kaynak, ABD’nin Suriye’deki güç dengelerini kökten değiştiren bu operasyonun önünde engel olmadığını belirtti.
Kaynaklara göre bu görüşmeler, HTŞ örgütü lideri Colani'nin iki önemli zafer kazanmasının yolunu açtı:
- Tüm Suriye topraklarını tek bir yönetim altında birleştirme vaadini ilerletmek
- ABD Başkanı Donald Trump yönetimi altında Washington’un tercih ettiği Suriye ortağı haline gelmek.
Colani'nin başlattığı harekât, Kürt otoritesinin Suriye’nin kuzeydoğusunda sürdürmek istediği özerk bölgeyi fiilen sona erdirdi ve Washington’un eski müttefik SDG’ye verdiği desteğin sınırlarını test etti.
Ancak Colani, ABD’nin özel temsilcisi Tom Barrack’ın Washington’un artık SDG yerine Suriye devletiyle iş birliği yapabileceğini açıklamasıyla zafer kazandı.
Reuters'a göre, ABD’deki bir kaynak, “Şaraa [Colani] adeta bir strateji ustası gibi görünüyor,” dedi.
ARKA PLAN: Eski ABD Büyükelçisi: Colani’yi biz eğitip yönlendirdik
ABD, 2015’ten beri SDG’nin arkasında duruyordu. SDG, o tarihte Irak ve Suriye’de IŞİD’i Kuzeydoğu Suriye’den çıkarmak amacıyla kuruldu.
Sonrasında, bu bölgede sivil ve askeri kurumlarıyla ayrı bir özerk yapı oluşturdu.
2025 boyunca devam eden görüşmelerde, SDG’nin Şam yönetimine entegrasyonu için belirlenen yıl sonu son tarihi önemli ilerleme olmadan geçti. Bu durum, harekât için ivme yarattı. 4 Ocak’ta Şam’da Suriye yetkilileri ile SDG arasında yapılan entegrasyon görüşmesi, bir Suriye bakanının ani müdahalesiyle sona erdi. Üç Kürt yetkili bu durumu doğruladı.
Ertesi gün, Suriye heyeti ABD’nin arabuluculuğunda Paris’te İsrail ile güvenlik paktı görüşmelerine katıldı. Suriye yetkilileri, İsrail’i SDG’yi desteklemeyi bırakmaya çağırdı.
İki Suriye kaynağına göre, görüşmelerde SDG’nin entegrasyonu geciktirmesi için İsrail tarafından teşvik edildiği iddiaları gündeme geldi.
Paris’te Suriye tarafı, SDG kontrolündeki bazı bölgeleri sınırlı bir operasyonla geri alma önerisini sundu; bu öneriye herhangi bir itiraz gelmedi, başka bir Suriye kaynağı aktardı.
Suriye bilgi ve dışişleri bakanlıkları ile İsrail Başbakanlığı ofisi, Reuters’ın bu konudaki sorularına henüz yanıt vermedi.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Salı günü, Barrack’ın SDG’nin entegrasyonunu teşvik eden ve ABD’nin Suriye’de uzun süreli askeri varlık istemediğini belirten açıklamasına atıfta bulundu.
Ayrıca Suriye hükümeti, Washington’un SDG’ye karşı yapılacak operasyonlarda Kürt sivillerin korunması şartıyla yeşil ışık yakacağına dair Türkiye’den ayrı bir mesaj aldı.
ARKA PLAN: Suriye’nin yeni ordusu üzerine ABD-Türkiye gizli savaşı
Türkiye, SDG’yi yasa dışı Kürdistan İşçi Partisi (PKK) ile bağlantılı olmakla suçlayarak defalarca Suriye’de SDG’ye karşı müdahalelerde bulundu.
Kürt siyasi yetkilisi Hadiya Yusuf'a göre, Paris’te varılan anlaşma bu savaş için yeşil ışık anlamına geliyor.
Operasyon başladıktan iki hafta sonra, Washington SDG’ye verdiği uzun süreli destekten geri adım attığını sinyal verdi.
Bir ABD diplomatı, Suriye kaynakları ve başka bir Suriye muhatabı bu durumu doğruladı.
17 Ocak’ta Barrack, Irak Kürt Bölgesi’nde SDG komutanı Mazlum Abdi ile görüşerek, ABD’nin çıkarlarının artık Colani ile olduğunu ve SDG’yi desteklemediğini söyledi. SDG bu iddiayı yalanladı.
Bir ABD askeri yetkilisi ve iki Kürt yetkili, ABD’nin Colani'nin harekâtı sırasında Kürt siviller zarar görür ya da IŞİD tutuklularının bulunduğu cezaevleri istikrarsızlaşırsa SDG’ye koruma sözü verdiğini aktardı.
Suriye güçleri, başlangıçta hedeflediklerinden daha fazla alanı ele geçirince, ABD ordusu ilerlemenin durdurulmasını istedi ve koalisyon uçakları bazı kritik bölgelerde uyarı fişekleri attı.
Ancak bu müdahaleler Kürtlerin beklentilerinin çok altında kaldı.
Kürt siyasi yetkilisi Yusuf, “Koalisyon güçleri ve Amerikan yetkililerinin yaptıkları kabul edilemez. İlkeleriniz gerçekten yok mu? Müttefiklerinizi bu kadar kolay mı satıyorsunuz?” diye tepki gösterdi.
ABD Dışişleri Bakanlığı, SDG entegrasyonunu teşvik eden Barrack’ın açıklamasına atıfta bulundu.
ABD kaynaklarına göre, Şaraa harekâtın son aşamasında hamlelerini zorladı. SDG’den hızlıca Arap çoğunluklu illeri geri aldı ve ilerlemeyi sürdürdü. 19 Ocak itibarıyla Suriye’nin kuzeydoğusundaki son Kürt kentlerini kuşatma altına aldı; önceki gün ilan edilen ateşkese rağmen ilerlemeyi devam ettirdi.
ARKA PLAN: HTŞ, İsrail ile Hizbullah’a karşı ortaklık kuruyor
Üç ABD kaynağına göre, Colani'nin ani ateşkes açıklaması Washington’u memnun etti ve onun “temiz” olduğunu gösterdi.
Dakikalar sonra Barrack da açıklama yaptı. SDG’nin IŞİD’e karşı savaşan bir güç olarak “esas görevinin büyük ölçüde sona erdiğini” belirtti ve Kürtlerin en iyi fırsatının Colani'nin yeni hükümeti altında yer almak olduğunu vurguladı.
