ABD Dışişleri Bakanı eski Özel Kalem Müdürü Emekli Albay Lawrence Wilkerson, Ortadoğu’daki savaşın kısa sürede bitmeyeceğini, kara harekâtının “felaket” olacağını ve çatışmanın küresel ekonomiyi sarsacak bir yıl sürebileceğini söyledi.
YDH - ABD Dışişleri Bakanı eski Özel Kalem Müdürü Emekli Albay Lawrence Wilkerson, Norveçli siyaset bilimci Glenn Diesen’e verdiği mülakatta, Ortadoğu’daki mevcut savaşın seyrine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Wilkerson, İsrail basınında yer alan bir değerlendirmeye atıf yaparak, “İran’ın kazanması için sadece kaybetmemesi yeter. Buna karşılık Netanyahu ve Donald Trump’ın kazanması için ‘gösterişli bir zafer’ gerekiyor” dedi ve “Böyle bir zaferi elde edemeyecekler” ifadelerini kullandı.
Wilkerson, ABD’nin kara kuvvetleriyle İran’a müdahalesi ihtimalini kesin bir dille reddederek, “Kara birlikleri hiçbir şekilde gerçekçi değil” değerlendirmesinde bulundu. Stratejik açıdan tek olası çıkarma noktasının Hark Adası olduğunu belirten Wilkerson, “Orası İran’ın petrol altyapısı için hayati önemde. Ancak başka bir yere çıkarma yaparsanız askerleriniz yok edilir” dedi.
ABD ordusunun geçmişte İran senaryosu üzerine yaptığı harp oyunlarına da değinen Wilkerson, “General Van Riper’ın yönettiği simülasyonda ilk turda ağır yenildik. Tekrarını istediler, yine kaybettik. Bu 20 yıl önceydi. Bugün İran çok daha gelişmiş durumda” ifadelerini kullandı.
“Kara harekâtı Afganistan ve Irak’tan daha kötü olur”
Wilkerson, kara harekâtının sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde, “Bu, Afganistan ve Irak’ın ikinci savaşı gibi ya da daha kötü olur. 10 yıl sürecek, trilyon dolarlık maliyet gerektiren ve zorunlu askerlik getiren bir çatışmaya dönüşür” dedi. ABD kamuoyunun böyle bir savaşı kabul etmeyeceğini vurgulayan Wilkerson, “Amerikan halkı buna izin vermez” ifadesini kullandı.
İran’ın askeri kapasitesine dikkat çeken Wilkerson, özellikle radar sistemlerine yönelik saldırıların ABD’yi zor durumda bıraktığını belirterek, “İran, milyonlarca dolarlık radar sistemlerimizi etkisiz hale getirdi. Yerine koyamıyoruz çünkü Çin’den nadir toprak elementlerini alamıyoruz” dedi.
“Hürmüz Boğazı’nı askeri güçle açmak son derece zor”
Hürmüz Boğazı’nın askeri yöntemlerle açık tutulması ihtimaline ilişkin değerlendirmede bulunan Wilkerson, geçmişteki ABD operasyonlarını hatırlatarak, “Refakat sistemi denedik. Tankerleri korumaya çalıştık. Ancak mayınlar ve füze saldırıları nedeniyle ciddi kayıplar yaşadık” dedi.
Wilkerson, o dönemde ABD’nin askeri üstünlüğünün çok daha yüksek olduğunu vurgulayarak, “Bugün İran’ın balistik füze kapasitesi çok daha gelişmiş durumda. Hipersonik hızlara ulaşan sistemlerden söz ediyoruz. Bunları durdurmak neredeyse imkânsız” ifadelerini kullandı.
ABD ordusunun mevcut durumuna da eleştirel yaklaşan Wilkerson, “Bugün ABD ordusu Birinci Körfez Savaşı’ndaki gücünde değil” dedi. F-35 programına değinen Wilkerson, “Her bir saat uçuş için yaklaşık 30 saat bakım gerekiyor. Bu sürdürülebilir değil” değerlendirmesinde bulundu.
“Sivil kayıplar İran’ı daha da kenetliyor”
Wilkerson, ABD’nin hava saldırılarının sahadaki etkisine ilişkin olarak, “Sivil kayıplar İran toplumunu daha da kenetliyor. Öfkeyi ve direnci artırıyor” dedi. ABD’li üst düzey bir hava kuvvetleri komutanının Kongre’de verdiği ifadeye atıf yapan Wilkerson, “Bu saldırılar İran toplumunu birleştiriyor” diye konuştu.
Savaşın kısa sürede biteceğine yönelik söylemleri eleştiren Wilkerson, “Bu savaş en iyi ihtimalle bir yıl sürer ve sonunda net bir sonuç çıkmaz” dedi. Küresel ekonomiye etkilerine de değinen Wilkerson, “Sadece petrol değil, gübre ve gıda tedariki de ciddi şekilde etkilenir” ifadelerini kullandı.
“İsrail’in nükleer seçenek kullanma ihtimali var”
Wilkerson, İsrail’in nükleer silah kullanma ihtimaline ilişkin değerlendirmesinde, “Bu ihtimal gerçek ve ciddiye alınmalı” dedi. Tek bir nükleer silahın İran üzerinde belirleyici olmayacağını belirten Wilkerson, “Etkili olmak için 10’dan fazla nükleer silah kullanılması gerekebilir” ifadelerini kullandı.
İsrail’in böyle bir kararı ABD’ye danışmadan alabileceğini öne süren Wilkerson, “Netanyahu bunu Trump’a bile söylemeyebilir. Zincir içinde gizli tutulur ve ancak patlamalar gerçekleştiğinde öğrenilir” dedi.
“Trump bu savaş nedeniyle görevden alınabilir”
Wilkerson, savaşın ABD iç siyasetine etkisine ilişkin olarak, “Bu savaş Amerikan halkı tarafından desteklenmiyor. Zorunlu askerlik gündeme gelirse büyük tepki olur” dedi. Trump’ın siyasi geleceğine ilişkin ise, “Bu savaş devam ederse Trump görevden alınır” değerlendirmesinde bulundu.
ABD savunma sanayisinin üretim kapasitesine de değinen Wilkerson, “Tomahawk ya da THAAD gibi sistemlerin üretimini artırmak yıllar alır. Kısa vadede kapasite artırımı mümkün değil” ifadelerini kullandı.
“Çatışma bölgesel olmaktan çıkabilir”
Wilkerson, savaşın bölgesel sınırları aşma ihtimaline dikkat çekerek, “Türkiye, Irak, Ürdün ve Mısır gibi ülkeler sürece dahil olabilir. Bu çatışma küresel bir savaşa dönüşebilir” dedi.
Avrupa’nın tutumuna da değinen Wilkerson, “Avrupa ülkeleri ABD’ye destek verme konusunda isteksiz. Trump müttefiklerini kaybediyor” değerlendirmesinde bulundu.
“Diplomasi Netanyahu engeline takılıyor”
Diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin konuşan Wilkerson, “En büyük engel Netanyahu. ABD, İsrail’e açık şekilde ‘dur’ demeden diplomasi işlemez” dedi. İran’ın ABD’ye güvenmediğini belirten Wilkerson, “İranlılar açıkça ‘liderinizi değiştirirseniz konuşuruz’ diyor” ifadelerini kullandı.
“Bu savaş öngörülemez değildi”
Wilkerson, savaşın öngörülemez olduğu yönündeki söylemleri reddederek, “Bu saldırıların gerçekleşeceği en öngörülebilir şeydi” dedi. ABD askeri bürokrasisinde de itirazların olduğunu ancak dikkate alınmadığını belirten Wilkerson, “Trump askeri tavsiyeleri dikkate almıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Mülakatın son bölümünde küresel güç dengelerine değinen Wilkerson, Çin’in Kuşak ve Yol girişimi ile kara ticaret yollarını güçlendirdiğini belirterek, “ABD deniz gücüne dayalı bir sistemin dışına itiliyor” dedi.
Wilkerson, “Dünya ticaretinin kara yollarına kayması ABD için stratejik bir tehdit” ifadesini kullandı. Çin’in finansal sistem kurma girişimlerine de değinen Wilkerson, “Bu Bretton Woods düzenine meydan okumadır” dedi.
“Trump bir anda ‘kazandık’ deyip çekilebilir”
Savaşın nasıl sona erebileceğine ilişkin soruya yanıt veren Wilkerson, “Trump bir anda ‘kazandık’ deyip çekilebilir” dedi. Böyle bir senaryoda İsrail’in yalnız kalacağını belirten Wilkerson, “Bu durum uzun vadede bölge için daha istikrarlı bir sonuç doğurabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Wilkerson, son olarak, “Daha iyi bir liderliğe acilen ihtiyaç var” diyerek sözlerini tamamladı.
