Avrupa Birliği, küresel tedarik krizleri ve jeopolitik gerilimler karşısında yarı iletken sektörünü kontrol altına almayı hedefleyen "Çip Yasası" hazırlığını sürdürüyor.
YDH - Avrupa Birliği (AB) yönetimi, yarı iletken tedarikinde yaşanabilecek olası krizlerin önüne geçmek ve Çin’den yapılan ithalata olan bağımlılıkla mücadele etmek amacıyla kapsamlı tedbirler içeren bir yasa tasarısı hazırlıyor.
Financial Times (FT) gazetesinin ulaştığı belge taslağına göre, üzerinde çalışılan yeni "Çip Yasası", Brüksel’e tedarik açığı durumunda yarı iletken üreticilerinin mevcut ticari sözleşmelerini zorunlu olarak yeniden müzakere etme yetkisi tanıyacak.
Hazırlanan yasa tasarısı uyarınca Avrupa Komisyonu, kriz dönemlerinde şirketlerin üretim kapasitelerine ilişkin verileri paylaşmayı reddetmesi halinde 300 bin avroya kadar para cezası uygulayabilecek.
Taslak belgede yer alan bilgilere göre Komisyon ayrıca, yarı iletken üreticilerini mevcut sözleşmelerini iptal etmeye zorlayarak, kriz anında kritik öneme sahip olduğu belirlenen ürünlerin siparişlerine öncelik vermekle yükümlü kılabilecek.
Brüksel’in planları arasında, kısıtlı kaynaklar için üye ülkeler arasındaki rekabeti önlemek ve müzakere pozisyonunu güçlendirmek amacıyla merkezi bir satın alma mekanizmasının kurulması da yer alıyor.
Söz konusu mekanizmanın, koronavirüs pandemisi dönemindeki aşı tedarik sürecine benzer bir modelle işletilmesi öngörülüyor.
Avrupa Komisyonu konuya ilişkin açıklama yapmaktan kaçınırken, mevzuatın nihai versiyonunun önümüzdeki hafta hazır hale getirilmesi bekleniyor.
Yasa tasarısına yönelik çalışmaların hız kazanmasında, Washington ile Pekin arasındaki gerilimin artmasıyla birlikte yarı iletkenlerin birer "ekonomik baskı aracına" dönüşebileceği yönündeki kaygılar etkili oldu.
Bunun yanı sıra, en gelişmiş çip üretiminin yüzde 90’ından fazlasını gerçekleştiren Tayvan’a olan kritik bağımlılık da süreci hızlandırdı.
Gazetede yer alan analize göre, bu bölgede yaşanabilecek olası bir askeri ya da siyasi ihtilaf; akıllı telefonlardan veri merkezlerine, otomobillerden tıbbi cihazlara kadar çok geniş bir yelpazede küresel bileşen açığına yol açma riski taşıyor.
Söz konusu tedarik riskleri, geçtiğimiz yılın ekim ayında Hollanda’nın, çip üreticisi Nexperia’nın kontrolünü Çinli sahibinden geri almasıyla somut bir şekilde gözlendi.
Bu müdahalenin ardından şirketin Çin’deki birimlerinden yapılan sevkiyatlarda ciddi yavaşlamalar meydana geldi ve bu durum bazı Avrupalı otomotiv üreticilerini üretimi azaltmaya zorladı.
Aynı dönemde Almanya Ekonomi Bakanlığı yetkilileri, derinleşen çip krizi nedeniyle üreticilerle acil bir toplantı gerçekleştirdi. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, şirketlerin karşı karşıya kaldığı sorunların ciddiyetle ele alındığı ifade edildi.
Bloomberg tarafından paylaşılan bilgilere göre AB, Avrupa pazarında faaliyet göstermek isteyen Çinli şirketleri teknoloji transferine zorlama seçeneğini de değerlendiriyor.
Bu adımın, otomotiv ve batarya üretimi gibi temel dijital ve endüstriyel pazarlara girmek isteyen yabancı firmaları hedef alarak Avrupa sanayisinin küresel rekabet gücünü artırmayı amaçladığı belirtiliyor.
