ABD Başkanı Trump'ın NATO müttefiklerine yönelik baskısı, Doğu ve Batı Avrupa arasındaki savunma harcamaları uçurumunu gözler önüne serdi.
YDH- Fox News'in bildirdiğine göre, Başkan Donald Trump'ın NATO müttefiklerine Avrupa'nın savunma yükünün daha fazlasını üstlenmeleri yönündeki baskısı devam ederken, Rusya'ya en yakın ülkeler en hızlı şekilde hareket ediyor.
Batı Avrupa'nın en büyük ekonomilerinden bazıları ise bu ülkeleri yakalamak için artan bir baskı altında bulunuyor.
"Avrupa açıkça adım atıyor, ancak coğrafi farklılıklarla"
Emekli Tuğamiral Mark Montgomery, Fox News Digital'e yaptığı açıklamada, "Avrupa açıkça adım atıyor, ancak bu adımı coğrafi farklılıklarla gerçekleştiriyor" dedi.
Montgomery, "Bana en çok kimin yaptığını sorarsanız, Doğu Avrupalılar açık ara önde" ifadelerini kullandı.
Fox News'in aktardığına göre Montgomery, Baltık ülkeleri, Polonya, Romanya ve Bulgaristan'ı Rusya'ya karşı caydırıcılığı güçlendirmek için agresif şekilde hareket eden ülkeler olarak işaret etti.
Yeni savunma harcama hedefi: GSYH'nin %5'i
Habere göre, Montgomery'nin değerlendirmesi, NATO müttefiklerinin 2025'te Lahey'deki zirvede üzerinde anlaştıkları yeni savunma harcama hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğü bir dönemde geliyor.
Bu hedef, üyelerin 2035 yılına kadar GSYH'lerinin %5'ini savunma ve güvenlikle ilgili harcamalara ayırmasını öngörüyor.
Bunun %3,5'i temel savunma gereksinimleri, %1,5'i ise savunma altyapısı ve güvenlik yatırımları için ayrılacak.
Doğu Avrupa'nın hızlı yükselişi beklenmedik değil
ABD Ordusu Savaş Koleji'nden araştırma profesörü John Deni, bu eğilimin şaşırtıcı olmaması gerektiğini söyledi.
Deni, Fox News Digital'e yaptığı açıklamada, "Rusya tehdidi göz önüne alındığında, Doğu'daki müttefikler yetenekleri daha hızlı ediniyor ve Batı'daki müttefiklerden daha fazla harcama yapıyor. Bu bizi şaşırtmamalı çünkü onlar tehdide en yakın olanlar." dedi.
Fox News'in aktardığına göre Deni, birçok doğulu müttefikin, yerli savunma programlarının olgunlaşmasını yıllarca beklemek yerine, halihazırda piyasada bulunan ekipmanları hızla satın aldığını belirtti.
Doğu ve kuzey kanadında dönüşüm
Habere göre, dönüşüm NATO'nun doğu ve kuzey kanatlarında açıkça görülüyor. Polonya, ittifakın en büyük askeri harcama yapan ülkelerinden biri haline geldi. Romanya savunma yatırımlarını artırıyor.
Finlandiya ve İsveç ise üyeliklerinin ardından NATO'ya gelişmiş askeri yetenekler ekledi.
Rubio: "Finlandiya ve İsveç harika ortaklar oldu"
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, perşembe günü Senato Dış İlişkiler Komitesi duruşmasında Finlandiya ve İsveç'i övdü.
Rubio, "İsveç ve Finlandiya, kendi savunma sanayilerini ve ileri teknolojilerini getirdikleri için gerçekten katkıda bulundular. Harika ortaklar oldular." ifadelerini kullandı.
Romanya Dışişleri bakanı: "Trump ile aynı fikirdeyiz"
Fox News'in haberine göre, Romanya Dışişleri Bakanı Oana-Silvia Ţoiu, bir Rus drone saldırısının Galați kentinde sivilleri yaralamasının ardından toplanan acil BM Güvenlik Konseyi oturumunun hemen sonrasında Fox News Digital'e bir röportaj verdi.
Ţoiu, "Başkan Trump ile bütçeleri artırma gerekliliği konusunda hemfikiriz" dedi. Fox News'in aktardığına göre Ţoiu, Romanya'nın Trump'ın önceki döneminde savunma harcamalarını GSYH'nin %2'sine çıkardığını ve önümüzdeki yıl askeri tedarik ile stratejik altyapı yatırımları yoluyla "ortalama yüzde 3,4" ayırmayı planladığını söyledi.
Ţoiu, "Doğu kanadına yönelik girişimler başlattık çünkü bunun korunması gerektiği giderek daha da netleşiyor." dedi.
Romanya'nın rolünün ulusal savunmanın ötesine geçtiğini savunan Ţoiu, "Daha iyi caydırıcılığa, daha iyi savunma yeteneklerine ihtiyacımız var.
Bu, sadece savaşa en uzun sınır olan Romanya sınırını değil, aynı zamanda bir Avrupa sınırını ve Müttefik topraklarının sınırını koruma sorumluluğumuzu yerine getirmek için" ifadelerini kullandı.
Coğrafyanın belirlediği “aciliyet”
Fox News'in bildirdiğine göre, cephe hattındaki ülkeler için aciliyet, siyaset kadar coğrafya tarafından da belirleniyor.
Romanya, Ukrayna ile sınır komşusu ve Rus dronlarının hava sahasına girmesiyle defalarca kez uğraştı.
Polonya, NATO'nun en büyük askeri harcama yapan ülkelerinden biri haline gelirken, Baltık ülkeleri savunma harcamalarını GSYH'nin %5'ine yaklaştırmak için yarışıyor.
Batı Avrupa'nın farklı hızı
Montgomery, doğu kanadındaki “aciliyetin”, Batı Avrupa'nın büyük bölümündeki hızla keskin bir tezat oluşturduğunu söyledi.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, kıtanın en büyük beş ekonomisi arasında, 2025'te askeri harcamalarda hafif bir düşüşe rağmen, Birleşik Krallık GSYH'ye oranla %2,4 ile en büyük yatırımcı olmaya devam ediyor.
Onu %2,3 ile Almanya, %2,1 ile İspanya, %2 ile Fransa ve %1,9 ile İtalya takip ediyor.
Almanya: "Doğru yatırımları yapmaya başlayan büyük ekonomi"
Montgomery, "Almanlar, bence, büyük ekonomiye sahip olup doğru türde yatırımlar yapmaya başlayan tek ülke" dedi. Almanya'nın, Avrupa'nın gelecekteki savunma sanayi üssünün belkemiği olabileceğini savundu.
Montgomery, "Almanya'nın büyük, etkileyici bir savunma sanayi üssü geliştirmesi NATO için iyi, Batı güvenliği için iyi ve hatta bizim ana yüklenicilerimiz için bile iyi" ifadelerini kullandı.
Fox News'in haberine göre, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz daha yüksek savunma harcamalarını benimsemiş ve NATO'nun yeni harcama hedeflerine destek vermiş durumda.
Bu, müttefiklerin ABD'ye olan uzun vadeli bağımlılıklarını azaltmaya çalıştığı bir dönemde Berlin'i Avrupa'nın gelecekteki savunma sanayi üssü için potansiyel bir merkez haline getiriyor.
Uzmanlardan uyarı: "Avrupa hâlâ ABD'ye bağımlı"
Fox News'in aktardığına göre, artan savunma bütçelerine rağmen uzmanlar, Avrupa'nın hâlâ “ağır bir şekilde” Amerikan askeri yeteneklerine “bağımlı” olduğu konusunda uyarıyor.
Henry Jackson Derneği'nden kıdemli üye Barak Seener, Avrupa'nın modern bir savaşı yürütmek için gereken sistemlerin çoğunda hâlâ ABD'ye “güvendiğini” söyledi.
Seener, "Avrupa, stratejik hava ve deniz ikmali, havadan havaya yakıt ikmali, siber yetenekler, uzay varlıkları, istihbarat, gözetleme ve keşif konularında NATO'ya ağır bir şekilde bağımlı." dedi.
Bu yetenekler olmadan, Avrupa kuvvetlerinin büyük bir çatışma sırasında durumsal farkındalığı sürdürmekte “zorlanacağı” uyarısında bulundu.
"30 yıl boyunca beleşçilik yaptığınızda devasa açıklar yaratırsınız"
Montgomery, Avrupa'nın “üç büyük zorlukla” karşı karşıya olduğunu söyledi: askeri kapasiteyi genişletmek, savunma sanayi üssünü yeniden inşa etmek ve uzun süredir ABD tarafından sağlanan üst düzey destek yeteneklerini geliştirmek.
Montgomery, "30 yıl boyunca beleşçilik yaptığınızda, insan, ekipman, teknoloji ve uzmanlık açısından devasa açıklar yaratırsınız." dedi.
"Avrupa'yı savunacak birincil güçler Avrupalı olmalıdır." diyen Montgomery, "ABD, manevra ve taarruz operasyonlarına izin verecek ek güçler sağlamalıdır." ifadelerini kullandı.
Montgomery ayrıca, Pentagon'un uzun menzilli saldırı birliklerinin Almanya'ya konuşlandırılmasını geciktirme ve gelecekteki Tomahawk füzesi satışlarını yeniden değerlendirme yönündeki sözde müzakerelerini eleştirdi. Bu sistemlerin Rusya'yı caydırmak için kritik olduğunu savundu.
Montgomery, "Amaç burada Rusya ile Baltık'ta veya Polonya'da savaşmak değil. Buradaki fikir, Rusya'nın saldırmayı denemesini bile caydırmak." dedi.
"NATO beş yıl içinde daha güçlü olacak"
İleriye dönük olarak Montgomery, NATO'nun geleceği konusunda “iyimserliğini” koruyor. Montgomery, Avrupa'nın savunma harcamalarını artırmaya ve savunma sanayi üssünü genişletmeye devam edeceğini, ittifakın ise “daha istikrarlı” transatlantik ilişkilerden faydalanacağını öngördü.
Montgomery, "Sanırım, Avrupalıları muhtemelen bu kadar fazla kışkırtmayacak bir ABD başkanınız olacak. Daha fazla yatırım yapan bir Avrupa'nız olacak." dedi.
Ayrıca, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin, ittifakı önemli bir değişim döneminde bir arada tutmaya yardımcı olduğu için hatırlanacağını tahmin etti.
Montgomery, "Beş yıl sonra NATO'nun daha güçlü olacağını düşünüyorum." dedi ve "Umarım Ukrayna da oradadır." ifadelerini ekledi.
