İngiliz yardım kuruluşlarından İsrail ordusuna uzanan ağ

YDH- Middle East Eye (MEE), İngiltere'de kayıtlı yardım kuruluşları ve diğer örgütlerin, İngiliz Yahudilerini İsrail'e “göçe teşvik eden programlar” aracılığıyla işgal altındaki Filistin topraklarına götürdüğünü, İsrail ordusuyla askeri eğitim almalarına veya yasa dışı yerleşimlerde yaşamalarına imkân sağladığını bildirdi.

MEE'nin haberine göre, 2025 yılında 742 İngiliz İsrail'e göç ederek 1980'lerden bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bu göçlerin, İngiltere'de kayıtlı yardım kuruluşları ve diğer örgütlerin sunduğu bir yıllık ara programları, sübvansiyonlu "doğuştan hak" gezileri ve göç yardımlarıyla desteklendiği belirtildi.

Bu programların katılımcılara işgal altındaki Filistin topraklarına gitme, İsrail ordusuyla eğitim alma veya yasa dışı bir yerleşimde yaşama fırsatı sunduğu kaydedildi.

İngilizleri İsrail'e bağlayan en önemli yardım kuruluşunun, 2024 yılında 12,8 milyon sterlin gelir beyan eden United Jewish Israel Appeal (UJIA) olduğu belirtildi. Kuruluşun açıklanan misyonunun, geziler ve bir yıllık ara programları düzenleyen örgütleri destekleyerek "genç Yahudilere İsrail'le ilişki kurmaları için ilham vermek" olduğu aktarıldı.

UJIA'nın kökenlerinin, Siyonist proje ve ardından İsrail için küresel çapta bağış toplamak üzere 100 yılı aşkın süre önce kurulan Keren Hayesod'a dayandığı belirtildi. Günümüzde de faaliyetlerini sürdüren Keren Hayesod'un İsrail hükümetiyle yakın ilişkilerini koruduğu kaydedildi.

Dönemin İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun 2010 yılında Keren Hayesod ile resmi bir işbirliği bildirisi imzaladığı hatırlatıldı.

Günümüzde ayrı bir kuruluş olan UJIA'nın hâlâ Keren Hayesod'un bağlı kuruluşu olarak listelendiği, ancak aralarındaki işbirliğinin kapsamının belirsizliğini koruduğu ifade edildi. Her iki kuruluşun da MEE'nin yorum taleplerine yanıt vermediği belirtildi.

UJIA gibi İngiltere'de kayıtlı bir yardım kuruluşu olan Keren Hayesod'un ülkede çevrimiçi bir varlığının bulunmadığı, ancak uluslararası düzeyde Yahudilerin İsrail'e göçünü ifade eden "Aliyah" sürecine yardım ettiği kaydedildi.

İsrail yasalarına göre her Yahudinin İsrail'e sınırsız göç etme ve İsrail vatandaşlığı alma hakkına sahip olduğu hatırlatıldı.

Keren Hayesod'un İsrail hükümetiyle işbirliği içinde, 1920'deki kuruluşundan bu yana üç milyondan fazla Yahudinin İsrail'e göç etmesine yardımcı olduğu belirtildi.

UJIA'nın ise kamuya açık biçimde doğrudan Aliyah yardımı sunmadığı, bunun yerine sübvansiyonlu İsrail turları olan "doğuştan hak" gezilerinin reklamını yaparak göç için zemin hazırladığı ifade edildi.

İşgal altındaki topraklara geziler

MEE, İsrail'e göçü teşvik etmenin yasal olduğunu ancak UJIA'nın internet sitesinde tanıttığı bazı programların katılımcıları yasa dışı olarak işgal edilen topraklara götüren geziler içerdiğini bildirdi.

Bunlardan birinin, İsrailli Aardvark kuruluşu tarafından yürütülen ve UJIA'nın internet sitesinde tanıtılan "Israel Classic Track" adlı bir yıllık ara programı olduğu belirtildi.

Beş ila 10 ay süren program kapsamında katılımcıların haftalık gezilere çıkarıldığı, ziyaret edilen yerler arasında işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Ein Mabua Doğal Kaynağı ve "Yahudiye Çölü"nün de yer aldığı aktarıldı.

Aardvark'ın UJIA tarafından tanıtılan "Tech Track" ve "Culinary Track" programlarının da geziler içerdiği kaydedildi. Aardvark'ın internet sitesine göre katılımcılar, İsrailli yerleşimcilerin İsrail ordusunun koruması altında yasa dışı olarak yaşadığı işgal altındaki Batı Şeria'nın el-Halil kentini ziyaret ediyor.

Katılımcıların ayrıca Batı Şeria'daki antik Herodion kalesine gittikleri ve işgal altındaki Suriye toprağı Golan Tepeleri'nde gecelik gezilere katıldıkları bildirildi.

UJIA'nın ayrıca İsrailli Bina kuruluşu tarafından yürütülen ve el-Halil ile Golan Tepeleri'ne geziler düzenleyen bir yıllık ara programını da tanıttığı belirtildi.

İsrail askeri üssünde altı ila sekiz hafta

Aardvark'ın katılımcıları "Marva" adlı gönüllü program aracılığıyla İsrail ordusuyla da buluşturduğu bildirildi.

İsrail ordusu ve İsrail Yahudi Ajansı tarafından yürütülen askeri simülasyon programına, UJIA'nın tanıttığı Israel Classic Track kapsamında katılmanın mümkün olduğu belirtildi.

Programın tanıtım metninde şu ifadelere yer verildi:

"Hiç merak ettiniz mi... İsrail ordusunun üniformasını giymek nasıl bir duygu? İsrailliler askere gittiklerinde neler yaşıyor? Bunu gerçekten yapabilir miyim? O halde Marva tam size göre olabilir."

Aardvark'a göre, Marva katılımcıları altı ila sekiz hafta boyunca bir askeri üste yaşıyor; askerlerle buluşuyor, İsrail ordusu üniforması giyiyor, silah taşıyor ve hayatta kalma, arazi eğitimi, öz savunma, topografya ve navigasyon becerileri öğreniyor.

İsrail ordusuna göre Marva'nın amacı, katılımcılara "askerlik hayatının tadını" yaşatmak.

Programın tanıtımında, "Dünyanın dört bir yanından gelen Yahudi gençlerle birlikte görev yaptıktan sonra, İsrail ordusunun iç işleyişi hakkında hayal ettiğinizden daha fazlasını öğrenecek ve bunu bizzat deneyimlemiş olacaksınız." ifadeleri kullanılıyor.

Siyonist eğitim için yüz binlerce sterlin

UJIA'nın ayrıca, dünyanın en büyük dini Siyonist gençlik hareketi Bnei Akiva tarafından yürütülen bir yıllık ara programlarını tanıttığı bildirildi.

İngiltere Yardım Kuruluşları Komisyonuna sunulan belgelere göre UJIA, Bnei Akiva'ya 2023 yılında 194 bin sterlin, 2022 yılında ise 214 bin sterlin hibe sağladı.

37'den fazla ülkede faaliyet gösteren gençlik örgütünün İngiltere'de 20 yerel şubesinin yanı sıra Londra ve Manchester'da ofisleri bulunuyor.

Kuruluşun, "genç Yahudilere Yahudi halkına, İsrail Toprağı'na ve Tevrat'a bağlılık duygusu kazandırmayı ve onları güçlendirmeyi" amaçlayan haftalık etkinlikler, turlar, kamplar ve İsrail'de bir yıllık ara programları düzenlediği belirtildi.

İngiltere'de "Bnei Akiva UK" adıyla kayıtlı bir yardım kuruluşu bulunmazken, "Friends of Bnei Akiva (Bachad)" adlı bir yardım kuruluşunun faaliyet gösterdiği kaydedildi. Kuruluşun 2025 yılında 141 bin 735 sterlin gelir, 390 bin 347 sterlin gider beyan ettiği ve yaklaşık 1,86 milyon sterlinlik mali rezerve sahip olduğu belirtildi.

Bnei Akiva UK'nin internet sitesinde Friends of Bnei Akiva'ya bağış yapılmasını teşvik ettiği ve kuruluşla "dostluk ve işbirliği ruhu içinde yakın çalıştığını" belirttiği aktarıldı.

Yardım kuruluşunun son yıllık raporunun da güçlü bağları doğruladığı; başlıca faaliyetleri arasında Bnei Akiva'ya hibe sağlamak, etkinlikler düzenlemek ve Londra ile Manchester'daki gençlik merkezlerini işletmek bulunduğu kaydedildi.

Friends of Bnei Akiva'nın bağımsız bir çevrimiçi varlığının bulunmadığı ve kayıtlı adresinin Bnei Akiva UK'nin Londra ofisiyle aynı olduğu belirtildi.

Yasa dışı yerleşimde yaşam

MEE, Bnei Akiva'nın kendisini çevrimiçi ortamda zararsız bir gençlik örgütü olarak tanıtmasına rağmen bazı faaliyetlerinin yasa dışı olarak işgal edilen topraklarda gerçekleştirildiğini bildirdi.

Kuruluşun uluslararası Instagram hesaplarından birinde yayımlanan fotoğraflarda katılımcıların, işgal altındaki Batı Şeria'daki Vadi Kelt'e düzenlenen bir gezi sırasında "İsrail'in güzelliklerini keşfederken" gösterildiği aktarıldı.

Ancak Bnei Akiva'nın yalnızca işgal altındaki topraklara geziler düzenlemekle kalmadığı, bir yıllık ara programına katılanları yasa dışı bir yerleşimde barındırdığı da belirtildi.

Kuruluşun uluslararası Instagram hesabında yayımlanan bir videoda, "Mechina Olamit" adlı programın katılımcılarının Migdal Oz'daki konaklama yerlerini tanıttıkları görüldü.

Bnei Akiva'nın, söz konusu evin katılımcıların "bir yıllık ara programı boyunca yuvası" olduğunu belirttiği, Migdal Oz'un ise işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan yasa dışı bir İsrail yerleşimi olduğu kaydedildi.

Yakın zamana kadar Bnei Akiva'nın hem İngiltere hem de uluslararası internet sitelerinde Mechina Olamit katılımcılarının söz konusu yerleşimde yaşadığı açıkça belirtiliyordu. Ancak MEE'nin kuruluşla iletişime geçmesinin ardından uluslararası internet sitesindeki bu bilginin değiştirildiği ve artık katılımcıların Kudüs'te yaşadığının belirtildiği bildirildi.

Buna rağmen sitenin sıkça sorulan sorular bölümünde hâlâ "Mechina Olamit'in Migdal Oz merkezli olduğu" ve "yurt dışından gelen katılımcıların İsrailli akranlarıyla birlikte yaşadığı" ifadelerinin yer aldığı kaydedildi.

Haberde, Migdal Oz'un Bnei Akiva'nın işgal altındaki topraklardaki tek varlığı olmadığı belirtildi. Google Maps verilerine göre örgütün Giv'at Ze'ev, Ofra, Hasmona'im, Gilo ve Sha'arei Tikva'daki yasa dışı yerleşimlerde de bulunduğu aktarıldı.

"Gerçekten ilham verici" askerlik öncesi program

Bnei Akiva, Mechina Olamit öğrencilerinin İsrail ordusuna katılmaya teşvik edilmediğini savunsa da katılmak isteyenlerin "mümkün olan en iyi şekilde hazırlanmasını sağladığını" belirtiyor.

Bu kapsamda programda askerlik hizmetiyle ilgili "çok çeşitli konuları" kapsayan dersler ve etkinlikler sunulduğu, katılımcıların haftada üç kez fiziksel eğitime katıldığı bildirildi.

İngiliz bir Mechina Olamit mezununun Bnei Akiva International'ın şubat ayında yayımladığı paylaşımda, "Koşma, sürünme ve sedyeyle yürüme gibi birçok farklı fiziksel egzersiz yaptık ve İsrail ordusu hakkında daha fazla bilgi edindik," dediği aktarıldı.

Bir başka İngiliz katılımcı ise ocak ayında, "Şu ana kadar yılın en sevdiğim anlarından biri İsrail ordusu haftasının son günüydü... Bu askerlik öncesi program mümkün olan her açıdan gerçekten ilham verici," ifadelerini kullandı.

Bnei Akiva UK'nin ayrıca "Kadima" adlı bir yıllık ara programı yürüttüğü ve küresel Instagram hesaplarında düzenli olarak Marva katılımcılarının fotoğraflarını paylaştığı belirtildi.

İsrail askeri üniforması giyen katılımcıların askerlerden ayırt edilemediği ve bazı fotoğraflarda silahlarla poz verdikleri kaydedildi.

Bnei Akiva'ya göre İsrail ordusu tarafından yürütülen bu "deneyim", "üniformayla ülkeyi dolaşmayı, arazi koşullarında yaşamayı, çöllerde yön bulmayı ve seminerlerle konferanslara katılmayı" içeriyor.

İsrail'e kalıcı göç teşvik ediliyor

Bnei Akiva'nın bir yıllık ara programlarının ötesinde yabancıları İsrail'de kalıcı olarak yaşamaya da teşvik ettiği bildirildi.

Kuruluşun açıklanan misyonunun "Siyonist eğitim yoluyla İsrail sevgisini aşılamak" olduğu ve ideolojisinin "nihai ifadesinin" Aliyah, yani İsrail'e göç olduğu belirtildi.

Gençlik örgütünün göçü "teşvik etmek" amacıyla İsrail Aliyah ve Göçmen Kabul Bakanlığıyla işbirliği yaptığı, 1929'daki kuruluşundan bu yana 100 binden fazla yabancının İsrail'e göç etmesine yardımcı olduğunu öne sürdüğü kaydedildi.

İngiltere'de toplanan fonların İsrail ordusu veya yerleşimlerle bağlantılı faaliyetlerde kullanılıp kullanılmadığının ise belirsiz olduğu belirtildi. MEE'nin bu konudaki sorularının yanıtsız bırakıldığı bildirildi.

UJIA'nın İngilizleri İsrail ordusuna veya işgal altındaki topraklara bağlayan projeleri finanse edip etmediğinin de net olmadığı ifade edildi. Kuruluşun, Bnei Akiva'nın Migdal Oz yerleşiminde yürütülen Mechina Olamit programının kamuya açık biçimde reklamını yapmadığı kaydedildi.

UJIA, son yıllık raporunda İsrail'deki harcamalarının "uluslararası alanda tanınan sınırlar içindeki projelerle sınırlı" olduğunu savundu.

Hukuki sonuçları olabilir

Uluslararası Filistinliler için Adalet Merkezi (ICJP), Bnei Akiva ve UJIA'nın faaliyetlerinin ciddi hukuki sorular doğurduğunu MEE'ye bildirdi.

Uluslararası Adalet Divanının Temmuz 2024'te İsrail'in Filistin topraklarındaki işgalinin hukuka aykırı olduğuna ve sona ermesi gerektiğine hükmettiği hatırlatıldı.

ICJP, "İngiltere hükümeti bu hukuki durumu görmezden gelemez; bu, konuya ilişkin uluslararası hukukun yetkili beyanıdır. İngiltere, kendi yetki alanında faaliyet gösteren kuruluşların faaliyetleri de dahil olmak üzere, hukuka aykırı durumu tanımamasını veya buna yardım etmemesini sağlamakla yükümlüdür," açıklamasında bulundu.

Merkez, "Yerleşimleri tanıtamaz veya katılımcıları oralara götüremezsiniz, çünkü yerleşimlerin kendisi yasa dışıdır," ifadelerini kullandı.

ICJP'ye göre Bnei Akiva, insanları işgal altındaki topraklara düzenlenen gezilere götürerek ve Migdal Oz'da barındırarak, uluslararası hukuka aykırı biçimde "İsrail yerleşimlerine İsrail topraklarının ayrılmaz bir parçasıymış gibi davranıyor."

Aynı durumun UJIA için de geçerli olduğu belirtildi. ICJP, yardım kuruluşlarının uluslararası hukuku ihlal eden program veya örgütlerin finansmanı ve reklamı da dahil olmak üzere, yurt dışındaki hukuka aykırı faaliyetleri kolaylaştırmadıklarından emin olmak konusunda yasal yükümlülüklere sahip olduğunu bildirdi.

Marva programının ise ayrı hukuki sorular doğurduğu kaydedildi.

ICJP, "Bu programların yalnızca eğitim veya gözlem amaçlı olmadığı anlaşılıyor. Silah taşımak, üniforma giymek ve askeri bir üste kalmak, kültürel değişimden ziyade askerlik öncesi askeri eğitime benziyor." değerlendirmesinde bulundu.