Batı Şeria'da işgal hattı genişliyor

YDH- Lübnan merkezli el-Ahbar gazetesinin haberine göre, işgal güçleri haftalardır Cenin vilayetinde arazi tahribatı, ağaç sökümü ve bina yıkımlarını sürdürüyor. Cenin, Batı Şeria’da İsrail’in yerleşim planlarının en yoğun şekilde hedef aldığı bölgelerden biri haline gelirken, bölgedeki yerleşim faaliyetlerinin yeniden canlandırılması için onlarca proje hayata geçiriliyor.

İsrail, 20 yılı aşkın süre önce boşaltılan yerleşimlerin ardından Cenin’de yeniden yerleşimci varlığı oluşturmaya çalışırken, aynı zamanda daha fazla toprağa el koymanın önünü açacak askerî uygulamalara hız veriyor.

El-Ahbar, bu sürecin bölgenin hem coğrafi yapısını hem de demografik dengesini önemli ölçüde değiştirebileceğine dikkat çekiyor.

Son günlerde Cenin köylerinde onlarca yıkım gerçekleştirildi. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Ganim ve Kadim bölgelerinde 26 Filistin yapısının yıkımına başlandığını açıklayarak, bunu yerleşimlerin yeniden kurulmasına yönelik bir hazırlık olarak sundu.

İsrail hükümeti, 2025'in sonunda 2005 yılında boşaltılan Ganim ve Kadim yerleşimlerinin yeniden kurulmasını onaylamıştı. Karar, Batı Şeria’da toplam 19 yerleşimin kurulmasını veya yeniden faaliyete geçirilmesini öngören daha geniş kapsamlı planın parçasıydı.

Yeni yerleşim, yeni yollar ve toprak kaybı

Geçen pazar günü Arrabe kasabası yakınlarında yeni bir yerleşimin temel atma töreni gerçekleştirildi. İsrailli bakanlar, milletvekilleri ve diğer yetkililerin katıldığı törende “Emek Dotan” adlı yerleşimin kuruluşu resmen başlatıldı. İsrail kaynakları, Cenin’de kurulması planlanan 18 yerleşime taşınmak üzere 300’den fazla ailenin kayıt yaptırdığını belirtiyor.

Yaklaşık üç ay önce kurulan Emek Dotan yerleşimi, Arrabe ve çevresindeki 72 dönümlük Filistin toprağı üzerinde bulunuyor. Bölge, Cenin’in önemli tarım alanlarından biri ve çok sayıda ailenin geçim kaynağını oluşturuyor.

Yerleşime paralel olarak yeni bir yerleşim yolu projesi de planlanıyor. Yolun Cenin’in güneyindeki Tersela yerleşiminden başlayarak çok sayıda Filistin köyünün topraklarından geçip Nablus yakınlarındaki Deyr Şeref bölgesine ulaşması öngörülüyor. Bu yolların tarım arazilerini bölmesi ve çiftçilerin topraklarına erişimini zorlaştırması, binlerce kişinin geçim kaynaklarını tehdit ediyor.

Cenin’in batısındaki köylerde de yıkım ve arazi tahribatı sürüyor. Zebuba köyünde çiftçi Münir Ebu Bekir yaklaşık 50 dönüm arazisini kaybetti; zeytin ağaçları ve tarım ürünlerinin yanı sıra bir artezyen kuyusu da tahrip edildi.

Ebu Bekir, arazileri ve ağaçları zarar gören yaklaşık 50 çiftçiden yalnızca biri.

Yerleşimci saldırılarında sert artış

Yerleşim faaliyetlerinin genişlemesine, Batı Şeria genelinde yerleşimci saldırılarındaki artış da eşlik ediyor. İsrail güvenlik birimlerinin verilerine göre 2026’nın ilk altı ayında “milliyetçi suç” kategorisinde 660 saldırı kaydedildi. Bu sayı, 2025’in ikinci yarısındaki 405 saldırıya göre yaklaşık yüzde 63’lük artış anlamına geliyor.

Aynı dönemde Filistinliler arasında 140 yaralı ve 6 can kaybı kaydedildi. Temmuz ayında ise İsrail makamlarının verilerine göre yaklaşık 100 saldırı daha gerçekleşti.

Ancak Filistin Duvar ve Yerleşimlere Direniş Komisyonu’nun verileri çok daha yüksek bir tablo ortaya koyuyor. Kurum, 2026’nın ilk altı ayında yerleşimcilerin Filistinlilere ve mülklerine yönelik 3 bin 488 saldırısını belgeledi. Bu rakam, İsrail güvenlik birimlerinin “milliyetçi suç” başlığı altında kaydettiği vakaların çok üzerinde.