İzedi: Hürmüz’den para kazanmanın yolu ortada, ama Meclis’te bekliyor

YDH ― Uluslararası ilişkiler analisti Fuad İzedi, Hürmüz Boğazı’nın İran için yalnızca stratejik bir geçiş noktası olmadığını, doğru bir ekonomik modelle yönetilmesi halinde ülkeye yılda on milyarlarca dolarlık gelir sağlayabilecek önemli bir ekonomik kaynak olduğunu söyledi.

İzedi, Reuters’ın geçen ay boru hattıyla Umman Denizi’ne ulaştırılarak Doğu Asya’ya gönderilen petrolün sigorta maliyetinin varil başına 11,5 dolara yükseldiğine ilişkin haberine dikkat çekti.

İzedi, savaş öncesinde aynı petrolün sigorta maliyetinin varil başına yaklaşık 5 sent olduğunu hatırlattı.

İzedi, daha önce de İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan gelir elde etmemesi halinde, petrol taşımacılığındaki yüksek sigorta maliyetlerinden kaynaklanan gelirin Batılı sigorta şirketlerine aktarılacağı değerlendirmelerinin yapıldığını söyledi.

Uluslararası ilişkiler analisti, Oxford Process düşünce kuruluşunun daha önce yaptığı bir hesaplamaya da atıfta bulunarak İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan yılda 85 milyar dolara kadar gelir elde edebileceğini ifade etti.

İzedi’ye göre bu hesaplama, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol, doğal gaz, kükürt ve üre için belirli geçiş ücretleri uygulanması esasına dayanıyor.

Oxford Process’in hesaplamasında petrolün varili başına 5 dolar, bin fit küp gaz başına 20 sent, kükürdün tonu başına 25 dolar ve ürenin tonu başına 30 dolar ücret öngörülüyor.

İzedi, “İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yönetmesi halinde varil başına 5 dolar gelir elde etmesi, varil başına 11,5 dolarlık sigorta maliyetinden daha iyi” değerlendirmesinde bulundu.

İranlı analist, Hürmüz Boğazı’nın ekonomik kapasitesinin bazı İranlı yetkililer tarafından yeterince dikkate alınmadığını savundu.

İzedi, boğazın ekonomik potansiyelinden yararlanılmasına yönelik “Hürmüz Boğazı Stratejik Eylem Planı”nın yaklaşık altı aydır İran Meclisi’nde onaylanmayı beklediğini belirterek yetkilileri eleştirdi.

İzedi’nin değerlendirmesinin temelini, Hürmüz Boğazı’nın yalnızca İran’ın enerji ihracatı açısından stratejik bir geçiş noktası olarak görülmemesi, aynı zamanda geçişlerden alınabilecek ücretler yoluyla ülkeye önemli miktarda döviz kazandırabilecek bir ekonomik araç olarak kullanılması gerektiği görüşü oluşturuyor.