Burkina Faso ilk altın rafinerisini açtı

YDH ― Burkina Faso, ülkenin ilk altın rafinerisini açarak mineral zenginliğinin daha büyük bölümünü ülke içinde işlemeye ve ekonominin en önemli sektörlerinden biri üzerindeki devlet kontrolünü güçlendirmeye yönelik yeni bir adım attı.

Askeri Konsey Başkanı İbrahim Traoré, başkent Ouagadougou'daki tesisin açılışında yaptığı konuşmada, projenin ham madde ihracatına bağımlılığı sona erdirmeyi amaçlayan daha geniş bir politikanın parçası olduğunu söyledi. Traoré, yetkililerin altının tüm değer zincirini ülke içinde tutmak istediğini vurguladı.

Burkina Faso, Afrika'nın önde gelen altın üreticileri arasında yer alıyor. Rafinerinin açılışı, hükümetin madencilik sektöründeki devlet müdahalesini artırmaya ve kaçakçılık, kayıt dışı ticaret ile ülkenin bazı bölgelerinde yaşanan şiddetin yol açtığı sorunlarla karşı karşıya kalan küçük ölçekli madencilik faaliyetlerini düzenlemeye çalıştığı bir dönemde geldi.

Burkina Faso Cumhurbaşkanlığına göre Raffinor-BF adı verilen yeni rafinerinin maliyeti 11 milyar CFA frangını, yani yaklaşık 19 milyon doları aştı. Proje, Ulusal Değerli Metaller Şirketi (Sonasp) de dahil olmak üzere devlet kurumları tarafından yerel özel sektörle ortaklaşa finanse edildi.

Rafinerinin başlangıçta yılda yaklaşık 164 ton altın işleme kapasitesine ulaşması bekleniyor. Bu kapasite, Burkina Faso'nun mevcut yıllık altın üretimini önemli ölçüde aşıyor. Hükümet, tesisin kapasitesinin ilerleyen dönemde yıllık yaklaşık 515 tona çıkarılabileceğini belirtiyor.

Söz konusu hedef, Ouagadougou yönetiminin Burkina Faso'yu bölgesel bir altın rafineri merkezine dönüştürme hedefini ortaya koyuyor. Bu kapsamda tesisin yalnızca ülke içinde çıkarılan altını değil, diğer Batı Afrika ülkelerinden gelen altını da işlemesi planlanıyor.

Madencilik Bakanı Yacouba Zabri Goba da açılış konuşmasında, temel amacın altının yarattığı katma değerin rafinaj ve işleme faaliyetleriyle yurt dışına aktarılması yerine ülke içinde kalmasını sağlamak olduğunu söyledi.

Madencilik sektöründe devletin rolü artıyor

Traoré hükümeti iki yıl önce devlete ait bir madencilik şirketi kurdu. Hükümet ayrıca yabancı madencilik şirketlerine, yerel işçileri eğitmenin yanı sıra işletmelerinde devlete yüzde 15 hisse verme zorunluluğu getirdi.

Dünya Altın Konseyine göre Burkina Faso'da altın üretimi, çeşitli madenlerdeki üretim artışının etkisiyle 2026'nın ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17 arttı.

Hükümet, yasa dışı yollarla ticareti yapılan altının bir bölümünün silahlı grupların finansmanında kullanıldığını söylüyor. Burkina Faso, yıllardır El Kaide ve IŞİD bağlantılı gruplarla mücadele ediyor.

Yetkililer 2024 yılında, sektörün düzenlenmesini iyileştirmek ve değerli metalin ülkeden çıkışını kontrol altına almak amacıyla geleneksel ve yarı mekanize madenlerde üretilen altının ihracatını askıya aldı.

Ham madde yerine yerel işleme politikası

Raffinor-BF, Traoré hükümetinin ham maddeleri yurt dışına göndermek yerine ülke içinde işlemeye yönelik daha geniş politikasının bir parçasını oluşturuyor. Bu politika kapsamında pamuk, tekstil ve gıda sektörlerine de yatırımlar yapılıyor.

Bu adımlar, küresel altın fiyatlarının yükseldiği ve dünya genelindeki altın üretiminin arttığı bir döneme denk geliyor. Dünya Altın Konseyine göre küresel maden üretiminin 2025 yılında yaklaşık 3.672 tonla rekor seviyeye ulaşması bekleniyor. 

Batı Afrika'daki birçok ülke de altının yerel olarak işlenmesini artırmaya yönelik adımlar atıyor. Gine ve Gana işlenmemiş altın ihracatına kısıtlamalar getirirken, Mali Rus bir şirketin desteğiyle ilk altın rafinerisini inşa ediyor. Fildişi Sahili ise gelecek yıl bir rafineri açmayı planlıyor.