Netanyahu İran tehdidini iktidarda kalma aracına mı dönüştürüyor?
Netanyahu, İran’a saldırı ihtimalini rakiplerini kendi liderliğinde hükümete katılmaya zorlamak için kullanabilir. Ordu ve ABD desteği olmadan atılacak adımın geniş çaplı savaşa dönüşme riski bulunuyor.
YDH- Al-Ahbar yazarı Yahya Debuk, İsrail’de İran’a saldırı tartışmalarının hükümet kurma mücadelesiyle iç içe geçtiğini yazdı. Debuk’a göre geçici Başbakan Benyamin Netanyahu, İran tehdidini seçim sonuçlarının ortaya çıkardığı siyasi dengeyi değiştirmek ve rakiplerini kendi liderliğindeki bir hükümete katılmaya zorlamak için kullanabilir.
Yisrael Beiteinu Partisi lideri Avigdor Lieberman ile Yeshar Partisi lideri Gadi Eisenkot, acil olmayan ve güvenlik kurumlarının tamamının desteğini almayan bir askerî girişimin ertelenmesi gerektiği uyarısında bulundu. Tartışmanın merkezinde, Netanyahu’nun İran’a karşı yeni bir saldırı kararı alıp alamayacağı ve böyle bir adımın ülkeyi kapsamlı bir savaşa sürükleyip sürüklemeyeceği yer alıyor.
Geçici hükümetin savaş kararı alması tartışılıyor
İsrail yasaları, geçici hükümetin savaş kararı almasını ya da geniş çaplı askerî operasyonlar düzenlemesini yasaklamıyor. Bu hükümetler, acil güvenlik gelişmelerine müdahale etmekten sorumlu kabul ediliyor.
İsrail Demokrasi Enstitüsü’ne göre Yüksek Mahkeme, güvenlik ve dış politika alanlarında geçici hükümetlere geniş bir takdir yetkisi tanıdı; ancak alınan kararların esaslı bir güvenlik ihtiyacına dayanmasını şart koştu.
Hukuk uzmanları, geçici hükümetin sonraki yönetimin devralacağı yeni bir durumu tek başına yaratmaması için bu tür kararların muhalefetle koordine edilmesi gerektiğini savunuyor. Ancak hangi güvenlik tehdidinin “acil” sayılacağı konusunda değerlendirme payı bulunması, konuyu tartışmalı hale getiriyor.
Debuk, Netanyahu’nun başbakanlıktan ayrılmasını kişisel ve siyasi geleceğiyle ilişkilendirmesinin ve İsrail’deki derin siyasi bölünmelerin, bu kaygıları artırdığını belirtiyor.
Ordu yeni saldırıya mesafeli
İran’a yönelik bir saldırının riskleri, maliyeti ve olası sonuçları konusunda İsrail ordusunun değerlendirmeleri de siyasi karar sürecinde önem taşıyor. Nihai kararı siyasi yönetim verse de operasyonları uygulamakla yükümlü olan ordu, genellikle bu değerlendirmeleri karar alıcılara sunuyor.
Debuk, İsrail tarihinde ordunun karşı çıktığı bir savaşı hükümetin başlattığı bir örnek bulunmadığını hatırlatıyor. Ordu daha önce Netanyahu’nun bazı askerî operasyonlarını da sınırlamıştı; ancak o dönemlerde Netanyahu’nun kişisel ve siyasi geleceği doğrudan tehlikede değildi.
İsrail basınındaki haberlere göre Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, İran’a yönelik herhangi bir operasyonun ancak ABD’nin katılımıyla gerçekleştirilmesini önerdi. ABD Başkanı Donald Trump ise şu ana kadar yeni bir saldırıya dönüp dönmeyeceği konusunda kesin bir tutum ortaya koymadı. Böyle bir harekâtın sonuçları ve yaratacağı riskler de belirsizliğini koruyor.
Buna rağmen Netanyahu, “tam kapsamlı savaşın altında kalan” düşmanca operasyonların sürdürülmesi için baskı yapıyor. İsrail’deki değerlendirmeler, bu tür operasyonların İran’dan geniş çaplı bir karşılık doğurabileceği ve ABD’nin de çatışmaya çekilebileceği yönünde. İsrail basınında yer alan bilgilere göre Mossad Başkanı Roman Gofman’ın Washington ziyareti, ABD’li yetkilileri askerî operasyonları yeniden başlatmaya ikna etmeyi ve İsrail’in tek taraflı harekâtına onay almayı amaçlıyordu.
İran tehdidiyle mücadele edilmesi gerektiği konusunda İsrail’de siyaset ve güvenlik kurumları arasında genel bir uzlaşma bulunsa da bu uzlaşma, hemen askerî seçeneğe başvurulmasını destekledikleri anlamına gelmiyor. Netanyahu ile Eisenkot arasındaki son güvenlik bilgilendirme toplantısına ilişkin sızan bilgilere göre taraflar, İran tehdidinin “ortadan kaldırılması” gerektiği konusunda hemfikir. Ancak olası bir saldırının sonuçlarına karşı ABD’den güvence bulunmaması, askerî seçeneğe yönelik itirazları güçlendiriyor.
Tel Aviv’in önünde üç seçenek bulunuyor
Debuk, İsrail’in önündeki seçenekleri üç başlıkta ele alıyor. İlk seçenek, İran’a yönelik abluka ve ekonomik baskıyı sürdürmek. ABD’nin şu an tercih ettiği bu yolun, önümüzdeki haftalar ve aylarda etkisini göstererek Tahran’ı tutumunu yumuşatmaya zorlayabileceği değerlendiriliyor. Bu senaryoda yeni askerî saldırılara gerek kalmayabilir.
İkinci seçenek, ABD ile İran arasında İsrail’in yetersiz bulduğu bir anlaşmayı kabul etmek. Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ve İran’ın nükleer programında kısmi taviz vermesini; buna karşılık deniz ablukasının kaldırılmasını, yaptırımların hafifletilmesini ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını öngören bir anlaşma Washington açısından kabul edilebilir olabilir.
Ancak Debuk’a göre İsrail, böyle bir anlaşmayı savaş sonrasındaki mevcut durumu kalıcılaştıran bir sonuç olarak görüyor. Anlaşmanın İran’ın konumunu korumasına, kabiliyetlerini ve bölgesel nüfuzunu güçlendirmesine ve yönetiminin istikrarını pekiştirmesine imkân vereceği; bunun da Tahran’ın ileride İsrail’i yeniden tehdit etmesi ihtimalini sürdüreceği düşünülüyor.
Üçüncü seçenek, İsrail’in ABD’nin doğrudan desteği olmaksızın İran’a saldırması. Tel Aviv sınırlı saldırılar düzenleyebilecek kapasiteye sahip olsa da bu saldırıların ardından çıkabilecek geniş çaplı bir çatışmayı yönetme ya da sonuçlarına katlanma gücüne sahip olmayabilir. Bu nedenle ABD desteği yalnızca saldırıyı kolaylaştıran bir unsur değil, kararın şekillenmesi ve uygulanması açısından belirleyici bir koşul olarak öne çıkıyor.
Debuk, Netanyahu’nun rakipleri hükümeti kurmayı başarırsa siyasi kurallara uyup uymayacağı ve ABD’nin, İsrail ordusunun ve İsrail kamuoyunun önemli bir bölümünün karşı çıktığı bir saldırıyı başlatmaya cesaret edip edemeyeceği sorularının yanıtsız kaldığını belirtiyor.
Netanyahu konusunda kesin yargılara varmaktan ve olasılıkları baştan elemekten kaçınmak gerekiyor.
İlgili Haberler
İsrail istihbaratı yeni İran savaşında Hizbullah’ı da hesaba katıyor
18 Kasım 2026 13:43
İsrail’in Gazze, Lübnan ve İran’daki tünelleri yok etme girişimleri so…
18 Kasım 2026 13:11
Netanyahu’dan Mossad’a İran’da gizli operasyon hazırlığı talimatı
18 Kasım 2026 08:49
JINSA’dan Trump rejimine İran savaşı eleştirisi
17 Kasım 2026 08:32
