Eritre ve Etiyopya diplomatik ilişkileri kesti

YDH ― Eritre ve Etiyopya, birbirlerini düşmanca eylemlerde bulunmakla suçladıktan sonra diplomatik ilişkilerini kesti.

İki ülke arasındaki gerilimin tırmanması, hassas Kızıldeniz bölgesinde yeni bir savaş ihtimalini gündeme getirdi.

Etiyopya Perşembe günü yaptığı açıklamada, Addis Ababa'daki patlamalara ilişkin haberlerin ardından 10 Eritreli diplomatı sınır dışı ettiğini ve Eritre'nin başkenti Asmara'daki büyükelçiliğini kapattığını duyurdu.

Addis Ababa'daki bu gelişme, Etiyopya federal hükümetinin Tigray, Amhara ve Afar bölgelerinde Başbakan Abiy Ahmed'e karşı çıkan isyancı hareketlerin oluşturduğu ittifakla mücadele ettiği bir dönemde yaşandı. Söz konusu patlamalar, başkentteki görece sakin ortamı da bozdu.

Addis Ababa'daki patlamalar gerilimi artırdı

Addis Ababa'daki Batılı ve bölgesel yetkililer, insansız hava aracı saldırısı nedeniyle başkentte patlama sesleri duyulduğunu Middle East Eye'a doğruladı. AFP'nin haberine göre patlamalar, Addis Ababa'nın Tor Hayloch bölgesindeki Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri karargahını sarstı.

Etiyopya yönetimi, Eritre'yi kendisine karşı "doğrudan ve dolaylı düşmanlık ve saldırganlık eylemlerinde" bulunmakla suçladı.

Eritre ise Etiyopya'nın diplomatik ilişkileri kesme kararının ardından Etiyopya ile tüm diplomatik ilişkilerini kestiğini açıkladı. Asmara ayrıca Addis Ababa'yı kendisine karşı "sürekli düşmanlık içeren bir gündem izlemekle" suçladı.

Eritre Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, "Bu saldırgan niyetlere paralel olarak Etiyopya, Eritre'de 'rejim değişikliği' için iç çatışmayı körüklemek amacıyla 'Eritre silahlı muhalif grupları' olarak adlandırdığı çeşitli gruplara ev sahipliği yapmış, onları eğitmiş ve silah sağlamıştır" denildi.

İlişkiler aylardır kötüleşiyordu

Eritre ve Etiyopya aylardır anlaşmazlık yaşıyor. Bölgedeki diplomatlar da iki ülke arasındaki ilişkilerin hızla kötüleştiği konusunda uyarılarda bulunuyor.

İki ülke, Etiyopya'nın 2020-2022 yılları arasında yaşadığı iç savaş sırasında kısa süreli bir ittifak kurmuştu. Eritre ve Etiyopya, Tigray bölgesindeki iktidar partisi olan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne (TPLF) karşı birlikte savaşmıştı. Ancak savaşın ardından iki ülke yeniden birbirlerinin amansız rakipleri haline geldi.

Addis Ababa, Eritre'nin Kızıldeniz kıyı şeridi üzerinde hak iddia ettiğini ve TPLF gibi isyancı grupları desteklediğini öne sürüyor. Asmara ise bu suçlamaları reddediyor.

Asmara'dan Abiy Ahmed'e İsrail benzetmesi

Eritre Dışişleri Bakanı Osman Saleh, geçen ay Asmara'da Middle East Eye'a verdiği özel röportajda Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed'in bölgesel hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Saleh, "[Abiy Ahmed'in] İsrail gibi iki su stratejisi var. Sadece onunki Nil Nehri'nden Kızıldeniz'e kadar uzanıyor" dedi.

Saleh bu ifadeyle, İsrail'in Gazze Şeridi'nden işgal altındaki Batı Şeria sınırındaki Ürdün Nehri'ne kadar uzanan yayılmacı vizyonuna atıfta bulundu.

Çatışmanın Kızıldeniz'e yayılma riski

Etiyopya federal hükümeti ile TPLF arasındaki çatışmaların ardından Eritre ile ilişkilerin yeniden bozulması, Yemen ve Sudan'da da çatışmaların sürdüğü bir dönemde savaşın Kızıldeniz'e yayılmasına yol açabilir.

Böyle bir çatışmanın Mısır, Türkiye, Somali ve Körfez ülkeleri dahil olmak üzere bölgedeki diğer aktörleri de içine çekmesi riski bulunuyor.

TPLF, Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile aynı safta yer alıyor. SAF ise Birleşik Arap Emirlikleri tarafından desteklenen ve Etiyopya'da eğitim kampları bulunan Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (RSF) karşı savaşıyor. RSF, soykırım yapmakla suçlanıyor.

Eritre de SAF'ı destekleme konusunda Mısır ve Suudi Arabistan ile aynı safta yer alıyor.

BAE'nin Etiyopya'ya askeri desteği

Etiyopya'nın en sadık destekçilerinden biri Birleşik Arap Emirlikleri. BAE, Abiy Ahmed hükümetinin güçlerine insansız hava araçları ve diğer askeri malzemeler sağladı.

Saleh ayrıca Middle East Eye'a verdiği demeçte, Asmara'nın BAE'nin İsrail ile işbirliği yaparak Eritre'ye karşı hareket ettiğine inandığını söyledi.

İsrail'in Etiyopya'ya verdiği desteğin ise uzun bir geçmişi bulunuyor. İsrail, 1970'lerin sonları ile 1980'lerin sonları arasında Etiyopya'nın Marksist Derg hükümetine silah sağladı. Bu silahlar Eritreli savaşçılara karşı kullanıldı.