Netanyahu’yu devirmek için 41 vekilli hükümet planı

YDH ― İsrail’de Netanyahu hükümetini değiştirmeyi hedefleyen muhalefet bloğu, 41 milletvekilinin desteğine dayanacak bir azınlık hükümeti kurma seçeneğini değerlendiriyor.

Gadi Eisenkot’un Yaşar Partisi, Naftali Bennett’in Birlikte Partisi ve Yair Golan’ın Demokratlar Partisi tarafından oluşturulması planlanan hükümetin, Knesset’ten güvenoyu alabilmek için dışarıdan desteğe ve ek siyasi anlaşmalara ihtiyacı olacak.

Bu arada Tevrat Yahudiliği Birleşik Partisi (Yahadut HaTora), askerlik yasası konusunda güvence verilmesi şartıyla Eisenkot’la görüşmeye açık olduğunun sinyalini verdi.

Muhalefet 41 vekille hükümet kurmayı değerlendiriyor

Değişim bloğu, seçmenlere verdiği temel sözü yerine getirmek, yani Netanyahu hükümetinin yerine yeni bir hükümet kurmak için çabalarını artırıyor. Bu hedefe ulaşmak için azınlık hükümeti seçeneği de masada bulunuyor.

İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Lieberman, Netanyahu’yla veya ultra-Ortodoks partilerle aynı hükümette yer almayacağını ve Arap partilerinin desteğine dayanan bir hükümetin parçası olmayacağını açıklamıştı. Bu tutumun ardından muhalefet cephesinde, üç partinin toplam 41 milletvekiline dayanacak bir hükümet formülü üzerinde duruluyor. Böyle bir hükümetin göreve başlayabilmesi için dışarıdan destek alması ve diğer siyasi aktörlerle uzlaşması gerekecek.

Eisenkot, Golan ve Lapid’le görüştü

Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, hükümet kurma seçeneklerini ele almak üzere bugün Gadi Eisenkot ve Yair Lapid’le görüştü. Eisenkot da Naftali Bennett’le, Bennett’in Ra’anana’daki evinde bir araya geldi. Görüşmeye ilişkin açıklamada, iki liderin “İsrail’de mümkün olan en kısa sürede iyi bir hükümet kurmak için izlenecek yolları” ele aldığı belirtildi.

Arap partilerinin dışarıdan desteği yeniden gündemde

Seçimlere yabancı müdahale edildiği yönündeki şüpheler etrafında yaşanan tartışmalara ve Likud bloğunun Arap partilerinin desteğine dayanma seçeneğini gayrimeşru göstermeye yönelik kampanyasına rağmen muhalefet cephesinde tansiyonun düşebileceği düşünülüyor. Muhalefet içindeki değerlendirmelere göre, kamuoyundaki sert tartışmalar Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un hükümet kurma istişarelerine başlayacağı tarihe kadar yatışabilir. Yaklaşık bir hafta içinde başlaması beklenen istişarelerde, yeni hükümetin kurulmasına yönelik seçenekler ele alınacak.

Değişim bloğundan bir yetkili, bu konuda Gazze’deki 2021 tarihli Duvarların Muhafızı Operasyonu sonrasındaki gelişmeleri hatırlattı. Yetkili, o dönemde Ra’am Partisi’nin hükümet ortağı olmasının imkânsız görüldüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Herkes o zaman Ra’am’ın imkânsız bir ortak hâline geldiğinden emindi. Sonunda Mansur Abbas Lod’a gitti, olayları ve taşkınlıkları kınadı ve değişim hükümetine katıldı.”

Yetkiliye göre, İsrail İç Güvenlik Servisi Şin Bet’in şu anda yürüttüğü soruşturma da Arap partilerinin dışarıdan destek vereceği bir hükümet kurulması ihtimalini tamamen ortadan kaldırmıyor. Mevcut Knesset başkanının değiştirilmesine yönelik bir girişim de hâlâ seçenekler arasında bulunuyor.

“Bu hâlâ mümkün ve bunun için çalışıyoruz” diyen yetkili, hükümetin destek tabanını genişletmek amacıyla yedi milletvekiline sahip Tevrat Yahudiliği Birleşik Partisi’yle de temas kurulması seçeneğinin değerlendirildiğini aktardı.

Tevrat Yahudiliği Birleşik Partisi’nden askerlik yasası şartı

Aşkenaz ultra-Ortodoks partisi Tevrat Yahudiliği Birleşik Partisi’nden yetkililer, özellikle askerlik yasası konusunda Eisenkot’la görüşmeye açık olduklarının sinyalini verdi.

Parti kaynakları, “Askerlik yasası konusunda Eisenkot’la diyalog kurulabileceğine inanıyoruz. Netanyahu, taleplerimizi karşılayamayacağını zaten gösterdi. Eisenkot’un ne önereceğini, hangi taahhütleri vermeye hazır olduğunu ve en önemlisi bu taahhütleri yerine getirebileceğini nasıl kanıtlayacağını dinleyeceğiz” dedi.

Ancak parti yetkilileri, bu yaklaşımın koalisyona katılmaya koşulsuz hazır oldukları anlamına gelmediğinin altını çizdi. Parti kaynakları, “Birden fazla kez açıkça belirttik: Askerlik yasası, hükümete ve koalisyona katılma müzakereleri için bizim açımızdan ön koşuldur” ifadelerini kullandı.

Eisenkot’tan seçim soruşturması açıklaması

Gadi Eisenkot, gelişmeler üzerine kamuoyuna özel bir açıklama yaptı. Şin Bet Başkanı ve Merkez Seçim Komitesi Başkanı’yla görüştüğünü belirten Eisenkot, soruşturmanın henüz başında olunduğunu ve yaşananların niteliğini anlamak için erken olduğunu söyledi.

Eisenkot, “Bugün daha önce Şin Bet Başkanı ve Merkez Seçim Komitesi Başkanı’yla görüştüm. Kendilerinden mevcut durum hakkında bilgi aldım. Ne olduğunu, hatta gerçekten bir şey olup olmadığını anlamak için henüz erken. Uzmanların incelemelerini siyasi müdahale olmadan tamamlamalarına izin vermeliyiz” dedi.

İsrail’e yabancı müdahalesinin kabul edilemez ve ciddi bir mesele olduğunu vurgulayan Eisenkot, söz konusu müdahale iddialarının terörü finanse eden ve Hamas’ı destekleyen bir devletle ilişkilendirilmesinin durumu daha da ağırlaştırdığını savundu. Eisenkot, aynı devletin son yıllarda İsrail başbakanının ofisine kadar sızmayı başardığını öne sürdü.

“Onların etkilemeye çalışıp çalışmadıklarını ve bunu kimler üzerinden yapmaya çalıştıklarını araştırmak önemli” diyen Eisenkot, soruşturmanın bu sorulara yanıt vermesi gerektiğini belirtti.

Eisenkot: Likud seçim sonuçlarını gayrimeşru göstermeye çalışıyor

Eisenkot, açıklamasının devamında Likud ve Netanyahu’yu seçim sonuçlarını tartışmalı hâle getirmek amacıyla koordineli bir kampanya yürütmekle suçladı.

“Şimdiden açık olan şu ki Likud ve Netanyahu, seçim sonuçlarını gayrimeşru göstermek için eşgüdümlü ve organize bir kampanya başlattı. Açıklamaları ve basına verdikleri mesajlar önceden hazırlanmıştı. Bunu yapıyorlar çünkü seçimi kaybettiler. Çoğunlukları yok” ifadelerini kullandı.

İsrail’de hukukun üstünlüğünün geçerli olduğunu söyleyen Eisenkot, Knesset’in planlandığı şekilde göreve başlamasının önüne geçilmesine izin vermeyeceğini belirtti. “Knesset’in planlandığı gibi göreve başlamasından bir santimetre bile sapılmasına izin vermeyeceğim” dedi.

Eisenkot’tan askerlik ve soruşturma yasaları için hazırlık mesajı

Eisenkot, açıklamasında askerlik yapanlara ve çalışanlara da seslendi. İsrail’in Yahudi ve demokratik, liberal, güçlü ve güvenli bir devlet olarak kalmasını isteyen kesimlere hitap eden Eisenkot, yeni yasama dönemine yönelik hazırlıkların sürdüğünü söyledi.

Eisenkot, “Buradan, hizmet eden ve çalışan halka seslenmek istiyorum. İsrail’in Yahudi ve demokratik, liberal, güçlü ve güvenli bir devlet olarak yaşamasını kararlılıkla isteyenlere sesleniyorum” dedi.

Kendi ofisinin yakınındaki çalışma ekiplerinin çeşitli yasal düzenlemeler üzerinde çalıştığını belirten Eisenkot, bütün İsrail vatandaşlarını kapsayacak askerlik ve hizmet yasası, 7 Ekim katliamına ilişkin devlet soruşturma komisyonunun kurulması ve bütçe dağıtım mekanizmasının değiştirilmesine yönelik yasa tasarısı için hazırlık yapıldığını aktardı. Bu çalışmalar kapsamında askerlik yapan kesimlere öncelik verilmesinin de hedeflendiğini söyledi.

“Planlar hazır. Ortaklarımla koordinasyon içinde, Knesset oturumu açılır açılmaz bunları oylamaya sunmak için harekete geçeceğiz” diyen Eisenkot, çalışanların, askere gidenlerin ve İsrail Bağımsızlık Bildirgesi’nin değerlerine bağlı olanların çıkarlarını korumak için çalışacağını belirtti.

Eisenkot: Netanyahu’nun kişisel çıkar dönemi sona erdi

Eisenkot, Netanyahu’nun devlet kurumlarını İsrail’in çıkarları yerine kendi kişisel amaçları doğrultusunda kullandığı dönemin sona erdiğini ileri sürdü.

“Bir şey kesin: Netanyahu’nun devlet kurumlarını İsrail’in çıkarlarına karşı ve kendi kişisel ihtiyaçları için kullandığı günler sona erdi. Hiçbir algı operasyonu ve hiçbir kamuoyu yönlendirme kampanyası şu gerçeği ortadan kaldıramayacak: İsrail halkının çoğunluğu, 7 Ekim’deki felaketin ardından kurulan hükümete ve askerlikten kaçınmaya karşı oy kullandı” dedi.

Eisenkot, bundan sonraki süreçte de soğukkanlı ve kararlı hareket edeceğini belirterek herkesi sakinliğini korumaya çağırdı.

“Herkesi soğukkanlılığını korumaya ve itidalli davranmaya çağırıyorum. Sabırlı olun, umut var. O umudu gerçeğe dönüştüreceğiz. Bunun sözünü veriyorum” ifadelerini kullandı.