İsrail, İran’la yeni savaşın daha karmaşık olacağını düşünüyor

YDH- İsrail’deki güvenlik ve askeri çevrelerin, İran’la savaşın yeniden başlaması ihtimaline karşı hazırlıkları yoğunlaştırdığı bildirildi. Yedioth Ahronoth’un aktardığı değerlendirmelere göre Tel Aviv, olası yeni bir saldırıda kısa sürede sonuç almayı hedefleyen yoğun bir saldırı seçeneğini inceliyor. Ancak İran’ın önceki saldırılardan ders çıkararak savaş yöntemlerini geliştirmesi, yeni bir savaşın daha karmaşık ve uzun süreli olabileceği endişesini artırıyor.

İsrail’in planlamasında hızlı bir askeri sonuç alma hedefi ile savaşın bölgesel bir savaşa dönüşme riski birlikte ele alınıyor. Güvenlik çevreleri, İran’ın vereceği karşılığın ve savaşın sey­rinin önceden öngörülemeyebileceğini değerlendiriyor.

Kısa saldırı hedefi, uzun savaş endişesi

İsrail güvenlik kurumları, İran’ın önceki saldırıları yalnızca karşılamakla kalmadığını; askeri kabiliyetlerini ve planlarını gözden geçirerek İsrail ve ABD operasyonlarının güçlü ve zayıf yönlerini incelediğini düşünüyor.

Tel Aviv’in hedefi, açık uçlu bir yıpratma savaşına girmeden yoğun bir saldırıyla kısa sürede askeri sonuç elde etmek. Ancak savaşın birden fazla cepheye yayılması ve bölgesel bir savaşa dönüşmesi ihtimali, askeri, güvenlik ve ekonomik maliyetleri artırabilecek başlıca riskler arasında görülüyor.

İsrail güvenlik kurumları, olası bir saldırının planlanan takvimde tamamlanacağını garanti etmenin ya da savaş başladıktan sonra gelişmelerin seyrini öngörmenin güç olduğunu da değerlendiriyor. İran’ın karşılık verme kapasitesi, askeri planların beklenmedik engellerle karşılaşabileceği endişesini besliyor.

Füze ve hava savunma sistemleri öne çıkıyor

İran, olası yeni bir savaşta füze cephaneliğine ve hava savunma sistemlerine daha fazla ağırlık verebilir. Bu kapasite, İsrail ve ABD’nin hava üstünlüğüne karşı koymada Tahran’ın başlıca araçları arasında görülüyor.

İran, önceki savaşlarda hava kuvvetlerini geniş ölçekte kullanmadı. İsrail saldırılarının İran’a ait bazı askeri uçakları, havalanmadan önce hedef aldığı ve imha ettiği öne sürüldü. Bu durumun, İran’ın İsrail ve ABD uçaklarıyla doğrudan hava muharebesine girme imkânını sınırladığı iddia edildi.

Tel Aviv, İran’ın yeni bir savaşta hava kuvvetlerini kullanma ihtimalini düşük görürken, füze ve hava savunma sistemlerine daha fazla dayanmasını bekliyor. Bu kapasitenin, askeri operasyonların maliyetini yükseltmesi ve İsrail’in hesaplarını zorlaştırması hedeflenebilir. İsrail ordusu da önceki savaşlarda  kullandığı yöntemlerin aynı etkiyi yeniden yaratacağını varsaymamak üzere planlarını gözden geçiriyor.

ABD’yle koordinasyon belirleyici

İsrail, İran’a yönelik olası bir saldırıda ABD’yle işbirliğini temel unsurlardan biri olarak görüyor. Washington’ın askeri ve istihbarat imkânlarının, İsrail ordusunun tek başına sağlayamayacağı destek unsurları sunabileceği değerlendiriliyor.

İki ülke arasındaki askeri işbirliği karşılıklı kapasite paylaşımına dayanıyor. İsrail de sahip olduğu operasyonel ve istihbarat imkânlarının ABD açısından önem taşıdığını düşünüyor. Tel Aviv’e göre hava, istihbarat ve operasyon alanlarındaki bu kapasite tamamlayıcılığı, muhtemel bir saldırıya daha fazla güç kazandırabilir.

Bu yaklaşım, İran’la olası bir savaşın yalnızca İsrail’in askeri kapasitesine bağlı olmadığını; Washington’ın ne ölçüde devreye gireceğinin ve nasıl bir destek sunacağının da belirleyici olacağını gösteriyor.

450 kilogram zenginleştirilmiş uranyum

İsrail’in kaygıları askeri kapasiteyle sınırlı değil. İran’ın nükleer programı, önceki saldırının programda hasara yol açtığı ve ilerlemeyi geciktirdiği yönündeki İsrail iddialarına rağmen, Tel Aviv’in öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Değerlendirmelere göre, “Aslan Kükremesi” adı verilen saldırı beklenenden uzun sürdü. Saldırıların önemli bir bölümü askeri altyapıya, enerji tesislerine ve İran yönetimiyle bağlantılı hedeflere yöneldi. Bu durum, nükleer tesislerin diğer hedeflere kıyasla ne ölçüde önceliklendirildiği konusunda tartışmalara yol açtı.

Saldırı sırasında İran yönetimini devirme hedefinin daha fazla öne çıktığı belirtilirken, İsrail güvenlik kurumları operasyonun hedeflerine ulaşmadığı yönündeki eleştirilere karşı çıktı. Tel Aviv, nükleer programın ağır hasar gördüğünü savunurken tehdidin ortadan kalkmadığını da kabul ediyor.

İsrail ve Batılı istihbarat değerlendirmelerine göre İran’daki yaklaşık 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun bulunduğu yer biliniyor ve bu stok izleniyor. Tel Aviv, söz konusu malzemenin İran’ın elinde kalmasını nükleer tehdidin devamı olarak değerlendiriyor. Bu stokun akıbetinin siyasi bir anlaşmayla ya da başka adımlarla ele alınması gerektiğini savunuyor.

Yeni savaşın seyri belirsiz

İsrail’in değerlendirmeleri, olası bir savaşta hızlı sonuç alma isteği ile İran’ın gelişen askeri kapasitesinin yaratabileceği riskler arasındaki gerilimi ortaya koyuyor. Tel Aviv, hava ve askeri üstünlüğünü kullanmayı hedeflerken Tahran’ın yeni bir savaşa farklı plan ve taktiklerle girebileceğini de hesaba katıyor.

Bu nedenle İsrail’in hazırlıkları iki ihtimali birlikte gözetiyor: kısa ve yoğun bir saldırıyla sonuç almak ve savaşın daha uzun, karmaşık bir savaşa dönüşmesine karşı hazırlıklı olmak. İran’ın nükleer programı ve zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceği de belirsizliğini koruyor.

Söz konusu değerlendirmeler, İsrail’in İran’a yeniden saldırma kararı aldığı anlamına gelmiyor. Ancak askeri seçeneğin güvenlik kurumlarının gündeminde tutulduğunu ve Tel Aviv’de muhtemel yeni bir savaşın önceki karşılaşmalardan farklı, daha maliyetli olabileceği kaygısının arttığını gösteriyor.