Zeydi ile Hizbullah Tugayları arasında gerilim tırmanıyor

YDH- Irak Başbakanı Ali Zeydi ile direniş grupları, özellikle Hizbullah Tugayları arasındaki gerilim, karşılıklı tehditlerle yeni bir aşamaya taşındı. Silahların devlet kontrolünde toplanması tartışmasıyla başlayan anlaşmazlık, güvenlik ve ekonomi alanlarında devlet kurumlarındaki nüfuz mücadelesine yayıldı. Koordinasyon Çerçevesi liderlerinin arabuluculuk girişimlerine rağmen müzakerelerin tıkanmasının, kontrol edilmesi güç bir çatışmaya yol açabileceği uyarıları yapılıyor.

Hizbullah Tugayları güvenlik sorumlusu Ebu Mücahid Asaf, yayımladığı açıklamada direniş silahlarının “inanç, ahlak ve ilke meselesi” olduğunu ve bu konuda taviz verilmeyeceğini söyledi. Asaf, direnişin ya da Haşdi Şabi birliklerinin karargâhlarına yönelik olası saldırılardan Zeydi’yi sorumlu tuttu. Irak güvenlik kurumlarının bazı birimlerini, ABD’ye ve ardından İsrail’e saldırılarda kullanılmak üzere bilgi aktarmakla suçladı. Bu faaliyetlerin Zeydi’nin bilgisi dahilinde yürütüldüğünü belirtti.

Zeydi, silahların devletin elinde toplanması için 30 Haziran 2027’ye kadar tamamlanacak bir takvimde ısrar ediyor.

El-Ahbar’a konuşan grup kaynaklarına göre Bağdat, direniş gruplarını silahlarını teslim etmeyi ya da devlet otoritesine bağlamayı içeren bir anlaşmaya yöneltmeye çalışıyor. Hizbullah Tugayları ise silah konusunun bölgesel tehditlerden ve ABD’nin Irak’taki varlığından ayrı ele alınamayacağını vurguluyor. Grup, Irak içindeki operasyonlarını durdurduğunu açıklamış ancak bu kararın silahları teslim etme anlaşmasının parçası olduğunu reddetmişti.

Arabuluculuk girişimleri ve ekonomik gerilim

Koordinasyon Çerçevesi’nden bir yetkili, el-Ahbar’a, Hizbullah Tugayları’nın Zeydi’yi önceki mutabakatları aşmak ve grubun “hayati” gördüğü konulardaki uyarılarını dikkate almamakla suçladığını söyledi. Grup ayrıca kendisiyle bağlantılı olduğu öne sürülen şirketlere yönelik hükümet işlemlerine, Genel Sekreteri Hüseyin Hamidavi’nin oğlu hakkında tutuklama emrinin uygulanmasına ve bazı resmî kurumlara kendisiyle iş yapmamaları yönünde talimat verildiği iddiasına itiraz ediyor.

Hükümete yakın çevreler ise bu işlemlerin devletin yetkileri kapsamında olduğunu belirtiyor. Bu çevrelere göre sözleşmelerin incelenmesi, yolsuzluk şüphelerinin soruşturulması ve yargı kararlarının uygulanması siyasi hedef alma anlamına gelmiyor.

Yerel basında, hükümetin Musul Havalimanı’ndaki bazı ticari sözleşmeleri silahlı gruplarla bağlantılı şirketler gerekçesiyle iptal ettiği yönünde haberler yayımlandı. Hizbullah Tugayları bu sözleşmelere sahip olduğunu reddetti. Asaf ayrıca Irak Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu’na, Zeydi’nin Koordinasyon Çerçevesi’ndeki bir toplantıda açıkladığını öne sürdüğü 21 trilyon dinarlık servetini soruşturma çağrısı yaptı. Gruba yakın Hukuk Hareketi’nden milletvekilleri de başbakan hakkında dosya açılması ve parlamentoda sorgulanması için imza toplamaya başladı.

Stratejik işler uzmanı Durgam Hamdani, el-Ahbar’a yaptığı değerlendirmede hükümetin gerilimi tırmandıran adımlarının Irak’taki güç unsurlarını tasfiye etmeye yönelik ABD baskısından ayrı ele alınamayacağını söyledi. Ekonomik işlemlerin ve suçlamaların seçici biçimde uygulanmasının toplumsal barışı tehdit edebileceği uyarısında bulunan Hamdani, direniş gruplarının devletin inşasına karşı olmadığını, ancak kurumların dış gündemlerin aracı haline getirilmesini reddettiğini savundu.

Siyaset araştırmacısı İbrahim Serrac ise taraflar arasındaki diyaloğun sürdüğünü ve krizin çözülmesi yönünde işaretler bulunduğunu belirtti. Serrac, dış aktörlerin iki tarafı çatışmaya sürüklemeye çalıştığını söyledi.

Koordinasyon Çerçevesi liderleriyle Zeydi arasında 9 Kasım’da yapılması planlanan toplantı, gerilime nasıl yaklaşılacağı konusundaki anlaşmazlık ve dörtlü komitenin gruplarla yürüttüğü görüşmelerin sonuçsuz kalması nedeniyle ertelendi. Yerel medyaya konuşan bir kaynak, Koordinasyon Çerçevesi’ndeki bazı tarafların hükümetin izlediği çizgiden rahatsız olduğunu ve gerilimin sürmesi halinde başka grupların da Hizbullah Tugayları’yla dayanışmaya yönelebileceğini bildirdi.