Rusya ve Çin’in itirazları BM’nin Yemen tasarısını değiştirdi

YDH- BM Güvenlik Konseyi, Yemen’e yönelik yaptırım rejimini bir yıl uzatan 2837 sayılı kararı 12 Kasım’da uzlaşıyla kabul etti. Müzakerelerde Ensarullah’ın “terörist grup” olarak tanımlanması ve çift kullanımlı malzemelere yeni kısıtlamalar getirilmesi tartışıldı. Rusya ve Çin’in itirazları tasarıda değişikliklere yol açtı; ancak karar reddedilmedi.

Yemen dosyasında tasarı hazırlama sorumluluğunu üstlenen İngiltere, ilk metne Ensarullah için “terörist grup” nitelemesini ekledi. Rusya, bu tanımın siyasi diyaloğu ve Yemen’deki çözüm sürecini zedeleyebileceğini savundu. İngiltere, itirazların ardından ifadeyi taslaktan çıkardı. Bahreyn, ABD desteğiyle nitelemeyi yeniden ekletmeye çalıştı ancak talep son metne alınmadı.

Tasarıdaki bir diğer anlaşmazlık, silah üretiminde kullanılabileceği belirtilen çift kullanımlı malzemeler ve öncül kimyasallarla ilgiliydi. İngiltere, devletlerden uzmanlar heyetinin listesindeki malzemelerin askerî amaçlara yönlendirilmesini önlemelerini istedi. Çin, listedeki bazı kalemlere ilişkin kanıtların yetersiz olduğunu savundu; Rusya da itirazlara destek verdi.

Uzlaşma metni, Güvenlik Konseyi’nin uzmanlar heyetinin listesini temel alarak bu malzemelere ilişkin olası adımları 11 Ocak 2027’ye kadar değerlendirmesini öngörüyor. Böylece belirli malzemelere yönelik yeni tedbirler hemen yürürlüğe girmedi. Çin ve Rusya’nın itirazlarına rağmen uzmanlar heyetinin üye sayısını artırma ve deniz güvenliği uzmanlığı ekleme hükümleri tasarıda korundu. Yemen-Somali arasındaki silah akışı ve Ensarullah’ın el-Şebab’la olası ilişkilerine dair bazı hükümler ise itirazların ardından çıkarıldı.

Kararda, Ensarullah’ın kontrolündeki ekonomik kaynaklardan elde edilen gelirlerin askerî amaçlarla kullanılmasının izlenmesi de öngörüldü. Uzmanlar heyetinden, meşru ticaret ve insani faaliyetlere zarar vermeden bu gelirlerin askerî ve güvenlik amaçlarına aktarılmasını önleyecek tedbirler önermesi istendi. Bahreyn’in ABD desteğiyle sunduğu bir başka düzenleme, BM, diplomatik misyon ve insani yardım çalışanlarının keyfî biçimde gözaltına alınmasını yaptırım listesine alınma ölçütleri arasına ekledi. Bu hüküm, Yemen’de tutulan uluslararası görevliler ve gözaltında hayatını kaybeden bir BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği çalışanı bağlamında gündeme geldi. www.securitycouncilreport.org

2837 sayılı karar, belirli kişi ve kuruluşlara yönelik mal varlığı dondurma ve seyahat yasağı tedbirlerini 14 Kasım 2027’ye kadar uzattı; Yemen Yaptırımlar Komitesi’ne bağlı uzmanlar heyetinin görev süresini de 15 Aralık 2027’ye kadar yeniledi.

Karar, Ensarullah’ın askerî tırmanışını, Suudi rejimine yönelik sınır ötesi misillemelerini ve ticari gemilere yönelik tehditlerini kınadı. Rusya karara oy verdi; ancak yaptırımların genişletilmesinin siyasi çözümü zorlaştırabileceği uyarısını yineledi.