Türkiye, Başika'dan çekiliyor, Irak'taki askerî ağını koruyor

YDH — Türkiye, yıl sonuna kadar Irak'ın kuzeyindeki Başika-Zilkan Üssü'nden çekilmeye hazırlanıyor.

Polonya merkezli Defence24'e göre, diplomatik çevrelerde Irak'ın egemenliği açısından gecikmiş bir kazanım olarak değerlendirilen bu karar, Ankara'nın Irak'taki nüfuzunu kaybettiği anlamına gelmiyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak'taki askerî varlığını sona erdirmek yerine artık operasyonel açıdan önemini yitiren bir üssü boşaltarak güvenlik yükünü daha zayıf durumdaki komşusuna bırakıyor.

Çekilmenin arkasındaki anlaşma

Defence24'ün haberine göre çekilme kararı, Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi arasında eylül ayında varılan anlaşmaya dayanıyor.

Anlaşma kapsamında, Kürdistan İşçi Partisi'nin (PKK) kalıcı biçimde bölgeden çıkarıldığını doğrulamakla görevli Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi kuruldu.

Çekilmenin zamanlaması da dikkat çekiyor. PKK, geçen yıl silah bırakacağını açıklamasının ardından geçen ay Irak'ın kuzeyindeki dört büyük kampını boşalttı.

Böylece Türkiye'nin 2015 yılında bölgeye asker konuşlandırmasının temel gerekçesi de büyük ölçüde ortadan kalktı.

Sınırın yaklaşık 80 kilometre güneyinde bulunan bir askerî garnizonu bölgede tutmak, operasyonel açıdan Türkiye'ye artık kayda değer bir avantaj sağlamıyordu. Üstelik üs, Ankara ile Bağdat arasındaki ilişkilerde sürekli bir gerilim kaynağı olmayı sürdürüyordu.

Bölgesel gelişmeler Ankara'nın kararını kolaylaştırıyor

Defence24'e göre bölgedeki genel siyasi ve askerî koşullar da Türkiye'nin bu kararını destekliyor. ABD askerlerinin Irak'tan çekilme sürecinin iki ay önce resmen tamamlanmasının ardından, Suriye'de de Şam yönetiminin yabancı askerî birliklerin ülkedeki varlığına karşı itirazları giderek artıyor.

Bu gelişmeler, sınır ötesinde uzun süreli askerî varlık bulundurmayı siyasi açıdan daha zor hâle getiriyor. Ankara da güvenliğin yeniden devletlerin kontrolüne geçmesi yönündeki bölgesel eğilime karşı çıkmak yerine kendi koşullarına göre bu değişime uyum sağlıyor.

Türkiye'nin Irak'taki askerî ağı yerinde kalıyor

Ancak Başika'dan çekilmek, Türkiye'nin Irak'ın kuzeyindeki askerî varlığını ortadan kaldırmıyor.

Defence24, Ankara'nın sınır bölgelerinde geniş bir ileri harekât üssü ve istihbarat noktaları ağı bulundurmaya devam ettiğine dikkat çekiyor.

Bu ağ, Türkiye'nin bölgedeki gelişmeleri izleme ve gerektiğinde hızla müdahale etme kapasitesini koruyor.

Dolayısıyla kamuoyunda öne çıkan üslerden birinin boşaltılması, Bağdat ile Ankara arasındaki ilişkilerdeki bir gerilim unsurunu ortadan kaldırsa da Türkiye'nin Irak'taki hareket alanını daraltmıyor.

Güvenlik sorumluluğu Bağdat'a geçiyor

Defence24'e göre anlaşmanın siyasi ve güvenlik alanındaki riskleri artık büyük ölçüde Irak'ın omuzlarında.

Bir askerî üssü yeniden kontrol altına almak nispeten kolay olsa da yerel milislerin ve silahlı grupların ortaya çıkabilecek güvenlik boşluğundan yararlanmasını engellemek çok daha zor.

Bu düzenlemeden Erdoğan'ın kayda değer bir kayıp yaşaması beklenmiyor.

Ali Zeydi hükümeti sınır güvenliğini sağlayabilir ve bölgeyi istikrara kavuşturabilirse Türkiye, bölgesel ticaret ve transit geçiş hedefleri açısından güvenilir bir ortak kazanacak.

Ancak Bağdat bölgedeki kontrolünü sağlayamazsa Ankara, yeniden müdahale etmek için güçlü bir gerekçe elde edecek.

Üstelik bu kez diplomatik açıdan da elini güçlendiren bir zemin oluşacak.

Defence24'ün değerlendirmesine göre Türkiye'nin Başika'dan çekilmesi, Irak'ın egemenliği açısından diplomatik bir kazanım gibi görünse de Ankara'nın bölgedeki nüfuzunu ve gerektiğinde müdahale etme kapasitesini ortadan kaldırmıyor.