Son Dakika
İnşa

Hürmüz’ün açılması için İran’dan iki aşamalı plan

18 Kasım 2026 12:31 Bu sayfayı yazdır

Arakçi’nin Pakistan ve Umman’daki temasları ile yarınki ABD-Rusya-Çin zirvesi öncesinde Tahran, Washington’dan yaptırımları ve deniz ablukasını kaldırmasını istiyor.

Hürmüz’ün açılması için İran’dan iki aşamalı plan
Hürmüz’ün açılması için İran’dan iki aşamalı plan YDH
Yazı boyutu
100%
3 dk okuma

YDH- Hürmüz Boğazı’nda İran ile ABD arasındaki çatışmaların şiddetlendiği ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin İslamabad ile Maskat’taki diplomatik temaslarını sürdürdüğü bir sırada, ABD, Rusya ve Çin liderlerinin yarın yapacağı üçlü zirvenin savaşın seyrini nasıl etkileyeceği merak ediliyor.

İran ordusu bugün Ali Salim Hava Üssü’ne İHA saldırısı düzenlediğini ve Patriot sistemleriyle ABD’ye ait füze ve İHA fırlatma platformlarını hedef aldığını bildirdi. İran, dün de Bahreyn’deki Şeyh İsa Üssü’nde bulunan ABD radarını hedef aldığını duyurmuştu. Bu, beş gün içindeki üçüncü saldırı oldu. ABD ise Hürmüz Boğazı’ndaki Qeşm Adası’nın bazı bölgelerini hedef aldı.

Arakçi, gerilimin tırmandığı sırada Maskat’ta Umman Sultanı Heysem bin Tarık ve Dışişleri Bakanı Bedir Buseydi’yle görüştü. Buseydi, X hesabından yaptığı açıklamada bölgesel sorunlara ilişkin son diplomatik girişimlerin ele alındığını; gerilimi azaltmak ve barışçıl çözümlere ulaşmak için diyalog ve istişarenin sürdürülmesinin öneminin vurgulandığını bildirdi.

Arakçi ise İran’ın diplomasiyi kullanma konusunda her zaman ciddi olduğunu, ülkesinin toprak bütünlüğünü ve ulusal çıkarlarını savunma konusunda kararlı davrandığını söyledi.

“İki günlük plan” yeni öneri değil

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar’ın, Arakçi’yle İslamabad’da düzenlediği basın toplantısında Tahran’ın Washington’la anlaşmaya varmak için “iki günlük bir plan” sunduğunu ve ABD’nin yanıtını beklediğini söylemesi dikkat çekti. Açıklama, Katar’ın son arabuluculuk girişiminin sonuçsuz kalmasının ardından yeni bir gelişme yaşanıp yaşanmadığı sorusunu gündeme getirdi.

El-Ahbar’a konuşan diplomatik bir kaynak, Dar’ın sözünü ettiği planın yeni bir öneri olmadığını, İran’ın geçen eylül ayında sunduğu yedi günlük planın kısaltılmış biçimi olduğunu söyledi. Plan kapsamında ABD’nin ilk gün; savaşın bütün cephelerde sona erdirilmesi, petrol yaptırımlarının kaldırılması, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması dâhil tüm yükümlülüklerini eksiksiz ve fiilen yerine getirmesi öngörülüyor.

İkinci gün, bu adımların tamamlanmasının ardından İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ticari gemi trafiğine açması ve İran’ın nükleer programını da kapsayan nihai anlaşma için müzakerelerin başlaması planlanıyor.

Kaynak, taraflar arasındaki temel anlaşmazlığın yükümlülüklerin hangi sırayla yerine getirileceği olduğunu belirtti. İran, ilk aşamada bütün şartların derhal ve eş zamanlı uygulanmasında ısrar ederken ABD bazı adımların ileri bir tarihe bırakılmasını ve Tahran’ın önceden nükleer tavizler vermesini istiyor. Katar’ın arabuluculuk girişimleri bu konuda ilerleme sağlayamadı.

Katar Dışişleri Bakanlığı dün, tarafların tutumlarını yakınlaştırmak ve savaşı sona erdirmek amacıyla arabuluculuk çalışmalarının sürdüğünü duyurdu. Ancak Washington’ın “iki günlük planı” kabul etmesi beklenmiyor.

Üçlü zirveye ilişkin beklentiler sınırlı

Diplomatik çıkmaz sürerken gözler, yarın Çin’in Shenzhen kentinde ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i bir araya getirecek üçlü zirveye çevrildi. Ancak süreci izleyen çevreler, zirvenin bölgesel gerilimlerin seyrini değiştireceğine ilişkin beklentileri düşük tutuyor.

Washington’ın Moskova ve Pekin’le daha önce bu düzeyde yürüttüğü temaslar krizde ilerleme sağlayamadı. ABD yönetimi içinde bir sonraki adım konusunda yaşanan görüş ayrılıkları, ülkedeki iç siyasi karmaşa ve İsrail’in savaşı yeniden başlatma yönündeki baskısı da süreci zorlaştırıyor.

İlgili Haberler