diplomatik süreçlerdeki aksamalara bağlı olarak küçük çaplı çatışmalar muhtemel olsa da bu savaş, ABD ve İsrail’in açık yenilgisi nedeniyle askeri açıdan sona erdi.
Amerika ve İsrail’in İran’a karşı 28 Şubat’ta başlattıkları savaş, 8 Nisan’da yapılan geçici ateşkesle sona erdi.
Rusya Güvenlik Konseyi, 8 Nisan’da başlayan geçici ateşkesin ABD ve İsrail’in İran’a yönelik kara saldırısı için bir paravan olarak kullanılabileceği uyarısında bulundu.[1]
Amerikan rejiminin imzaladığı resmi anlaşmalara dahi bağlı kalmama ve müzakere sırasında savaş başlatma sabıkası Rusya’nın kaygısını haklı çıkarıyor.
Ancak diplomatik süreçlerdeki aksamalara bağlı olarak küçük çaplı çatışmalar muhtemel olsa da bu savaş, ABD ve İsrail’in açık yenilgisi nedeniyle askeri açıdan sona erdi.
ABD rejimi elini açık etti
Aşağıdaki sebepler Amerika’nın 7 Nisan’da Pakistan başbakanına metnini dikte ettirdiği geçici ateşkesi, savaşı sürdürmek için kullanabilecek durumda olmadığını gösteriyor.
1- Ateşkesi, İran değil ABD talep etti. ABD Başkanı Donald Trump, elinin zayıflığını açık ederek İran’ın 10 maddelik şartlarından oluşan metni “müzakere edilebilir bir temel” olarak kabul ettiğini” açıkladı.[2]
İran’ın müzakere şartları şunlardı:
- Amerikan güçlerinin bölgedeki tüm üs ve mevzilerden tamamen çekilecek.
- Hürmüz Boğazı’nın kontrolü İran’da olacak.
- Yaptırımlar kaldırılacak, İran’ın dondurulmuş varlıkları serbest bırakılacak ve İran’a savaş tazminatı ödenecek.
- İran’ın nükleer programı uluslararası alanda tanınacak.
- Lübnan’a ve diğer direniş cephelerine yönelik tüm askeri saldırılar durdurulacak.
2- Bu kez şapkadan tavşan çıkaramadı. ABD rejimi, 10 Nisan’da Pakistan’da yapılan müzakerelerde İran’ın 10 maddelik şartlarını değil, kendi gündemini dayatmak istedi. Lübnan’ın ateşkes kapsamına alınması şartını gündem dışı bırakmaya çalıştı.
İran’ın şartlarında ısrar etmesine rağmen diplomatik süreci noktalayıp savaş seçeneğine dönmedi. Lübnan’la İsrail arasında alel acele ikili bir müzakere ayarladı. Böylece Lübnan konusunu İran ateşkesinden ayrı bir bağlama oturtarak Lübnan’da ateşkese kesinlikle karşı olan İsrail rejimini ateşkese mecbur etti.
3- Ellerinin titrediğini açık etti. ABD rejimi deniz ablukası kararı alarak İran’ı şartlarını esnetmeyi denedi; ancak ne herhangi bir İran gemisine saldırdı ne de alıkoydu.[3]
5- Panik yaşadı taviz verdi. Süresi dolmakta olan geçici ateşkesi kaybetmemek için Pakistan aracılığıyla İran’la dolaylı görüşmeler yaptı. 10 Nisan’da müzakere dışı yapmaya çalıştığı konularda tavizler verdi.
Daha önce Lübnan’da hiçbir şekilde ateşkes olmayacağını belirten ABD ve İsrail rejimleri, Lübnan’da 10 günlük ateşkes ilan etti. İran da bu yeni tavır karşılığında 17 Nisan’da bir iyi niyet adımı olarak Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri kontrollü olarak açtığını açıkladı.[4]
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail rejimine Lübnan’a saldırmayı “yasak”layarak geçici ateşkesi kurtarmıştı.
İran’ın geçmişte kalan müzakere geleneği Trump’a cesaret verdi
İran’ın müzakere masasına dönmesi, Trump’ın aşamalı olarak fabrika ayarlarına dönmesine sebep oldu.
Trump’ın kibirle kurulmuş fabrika ayarlarının motivasyon kaynağı ABD ile İran arasındaki müzakere geleneğiydi.
İran’la ABD arasında özellikle de Ruhani hükümetleri döneminde oluşturulan müzakere geleneği, İran’ın tavizlerine karşılık Amerika’nın asla gerçekleşmeyen vaatler vermesi esasına dayanan bir müzakere için müzakereden ibaretti.
17 Nisan’dan itibaren kendi sosyal medya hesabı üzerinden verdiği mesajlara bakılınca Trump’ın şöyle düşündüğü anlaşılıyordu:
Hürmüz Boğazı’nı açan ve masaya dönmeye hazır olan İran, bu geleneğe uygun şekilde asla verilmeyecek havuçlarla oyalanabilir, sopayla da korkutulabilir.
Trump’ın fabrika ayarlarına dönüşü
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail rejimini Lübnan’da ateşkese mecbur etmese İran’ın, savaşa geri döneceğini açıkça görmüştü.
İran 16 Nisan’da saat 20.00 itibarıyla İsrail’e yönelik geniş kapsamlı bir askeri operasyona başlamak üzereydi. Bu yüzden de “Trump rejimi İran saatiyle yaklaşık 19.00’da Lübnan’da ateşkesin sağlandığını resmen duyurdu.”[5]
Trump’ın kendilerine danışmadan aldığı bu ateşkes kararı İsrail rejiminde şok etkisi yaptı. Rejim liderlerinden itirazlar yükselince Trump tavrını sertleştirdi ve İsrail’e Lübnan’a saldırmayı büyük harflerle “yasak”layan şu gönderiyi paylaştı.
“Bu anlaşma hiçbir şekilde Lübnan'a bağlı değil, ancak ABD ayrı olarak Lübnan ile çalışacak ve Hizbullah durumunu uygun bir şekilde ele alacaktır. İsrail artık Lübnan'ı bombalamayacak. ABD tarafından bunu yapmaları YASAKLANDI. Yeter artık!!! Teşekkürler!”
Amerika’dan yayın yapan Axios haber sitesinin İsrailli sahibi Barak Ravid, rejim liderlerinin “ABD Başkanı Donald Trump’ın Lübnan operasyonlarına ilişkin yayımladığı son mesajla büyük bir diplomatik şok yaşadığını” duyurdu.[6]
Trump’ın paniği ve İsrail’e Lübnan’a saldırmayı yasaklaması, diplomasiye yeniden şans veren İran’ın bir iyi niyet adımı olarak Hürmüz’ü açmasını sağlamıştı.
Trump, tam bu aşamadan İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını açıkladığı 18 Nisan’a kadar saat saat, fabrika ayarlarına dönüşü konusunda şu ibret verici twitleri attı:
17 Nisan saat 16.06
“İran, az önce İran Boğazı’nın açık ve geçişe hazır olduğunu duyurdu, teşekkür ederiz.”
Saat 16.27
“Hürmüz Boğazı tamamen açık ve ticarete ve tam geçişe hazır, ancak İran ile olan anlaşmamız %100 tamamlanana kadar, sadece İran'la ilgili olarak deniz ablukası tam olarak yürürlükte kalacaktır. Çoğu nokta zaten müzakere edildiği için bu süreç çok hızlı ilerlemelidir. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim!”
Saat: 17.13
“Hürmüz Boğazı meselesi bittiğine göre, NATO'dan yardıma ihtiyacımız olup olmadığını soran bir telefon aldım. Onlara, gemilerini petrolle doldurmak istemedikleri sürece uzak durmalarını söyledim. İhtiyaç duyulduğunda işe yaramaz oldular, kağıttan kaplan!”
Saat 17.16
“Büyük cesaretiniz ve yardımınız için Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'a teşekkür ederim!”
Saat 17.20
“İran, ABD'nin yardımıyla tüm deniz mayınlarını kaldırdı veya kaldırıyor! Teşekkürler!”
Saat 17.27
“Tekrar ediyorum! Bu anlaşma hiçbir şekilde Lübnan'la bağlantılı değil, ama biz Lübnan'ı yeniden büyük yapacağız!”
Saat 17.30
“Pakistan'a ve onun Büyük Başbakanına ve Mareşaline, iki muhteşem insana teşekkür ederim!!!”
Saat 17.40
“İran, Hürmüz Boğazı'nı bir daha asla kapatmayacağına söz verdi. Artık dünyaya karşı bir silah olarak kullanılmayacak!”
18 Nisan saat 05.25
“Başkan Xi, Hürmüz Boğazı'nın açılmasından ve/veya hızla açılmasından çok memnun. Çin'deki görüşmemiz özel ve potansiyel olarak tarihi bir görüşme olacak. Başkan Xi ile bir arada olmayı dört gözle bekliyorum — Çok şey başarılacak!”
Trump, İran’ın bir iyi niyet adımı olarak Hürmüz Boğazı’nı açmasını kendi zaferi olarak satıyor, NATO’ya size ihtiyacım yok diyor, savaştaki destekleri için körfezdeki Arap rejimlerine, müzakere masasının kurulmasına olan katkısı sebebiyle de Pakistan’a teşekkür ediyordu.
Daha da ötesi, ‘Hürmüz zaferi’ni Çün Devlet Başkanı Xi’ye pazarlamaya çalışıyordu. Trump, zafer sarhoşluğunu İran’a ‘intihar saldırısı’ ile taçlandırdı.
Saat 05.27
Trump, Cincinnati'deki bir ilaç üretim tesisini ziyaret etti ve İran savaşında ABD’nin "planlanandan çok ileride" olduğunu belirtti. Savaşı "bir gezi" olarak nitelendirdi ve şunları söyledi:
“Küçük bir gezi yaptık. Bu birkaç haftalık kısa süreyi buna ayırmak zorunda kaldık… Ama inanılmazdı. Ordumuz inanılmaz, yaptıkları iş inanılmaz. Hafifçe söylemek gerekirse, planlanandan çok daha ilerideler. Donanmalarını, ordularını her biçimde alt ettik. Liderliklerini iki kez de dahil olmak üzere, neredeyse her şeylerini alt ettik. Şimdi yeni bir grup geliyor; bakalım onlara ne olacak, Onlarla birlikte 47 kötü yıl geçirdik. Sadece biz değil, tüm dünya. Biz görevimizi yapıyoruz."
Fox News muhabiri Peter Doocy'nin bunun bir savaş mı yoksa bir gezi mi olduğunu sorması üzerine Trump, "Şey, ikisi de... Bir gezi bizi savaştan uzak tutacak ve savaş onlar için bir savaş olacak. Bizim için ise düşündüğümüzden daha kolay çıktı," dedi.[7]
İran’ın fabrika ayarları
İran’ın Trump’ın bu açıklamalarına tepkisi sert oldu. Savaşa komuta eden Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, Hürmüz Boğazı konusundaki iyi niyet adımını geri aldıklarını açıkladı. Bu, boğazdaki geçişlerin önceki haline geri döndürülmesi yani kapatılması anlamına geliyordu.
Trump’ın İran’ın Amerikan rejimi ile tıpkı geçmişte olduğu gibi tek taraflı tavizler vererek ‘müzakere için müzakere’ yapacağına ilişkin beklentisi boşa çıkmış oldu.
İran da tıpkı Trump gibi fabrika ayarlarına geri dönmüştü; ama bu nükleer anlaşma macerasıyla tanık olunan Ruhani hükümetleri döneminin fabrika ayarları değil; 1979’daki devrimin fabrika ayarlarıydı.
İran artık, gücüyle elde ettiğini diplomasi masasında harcamayı diplomasi olarak görmüyor.
İran, kendisine dayatılan savaşla elde ettiklerini korumak için savaşa dönmeye hazır. Savaştan önce Hürmüz Boğazı zaten açıktı ve Amerikan rejimi dayattığı savaşla kaybettiği Hürmüz ve Körfez hakimiyetini savaşla geri alamıyor.
Amerikan rejiminin savaşın 49’uncu gününde elinde fiili olarak uygulamaktan çekindiği ‘deniz ablukası’ dışında bir silahı kalmadı.
ABD rejiminin İran ticari gemilerine saldırısı veya alıkoyması, İran’a Hürmüz’ün yanı sıra Babu’l Mendeb kartını armağan edecek.
ABD yenildi, İsrail de ABD yenildiği için yenildi. Dolayısıyla bu savaş askeri açıdan İran’ın zaferiyle bitti.
Bu sebeple kısa süreli çatışmalar yaşansa da kapsamlı savaşa geri dönmek seçenek dışı gözüküyor.
[1] YDH, 15 Nisan 2026, Rusya’dan şok uyarı: 'İran görüşmeleri kara harekatı için bir paravan olabilir'
[2] Donald Trump, Truthsocial, 8 Nisan 2026. https://truthsocial.com/@realDonaldTrump/116365796713313030
[3] YDH, 15 Nisan 2026 ABD'nin abluka kararına rağmen Hürmüz’de geçişler devam ediyor
[4] Hürriyet, 18 Nisan 2026, Lübnan’da ateşkes Hürmüz’ü de açtı
[5] YDH, 17 Nisan 2026, İran'ın İsrail'e geniş çaplı saldırısına 'son dakika' freni
[6] YDH, 17 Nisan 2026, Axios: Trump'ın İsrail'e yasak koyan paylaşımı Netanyahu'yu şok etti
[7] Breitbart, Trump Gives Update on Iran: 'Way Ahead of Schedule"
