HABERLER    ANALİZLER
ARAP DÜNYASI | SURİYE | FİLİSTİN | IRAK | İRAN | İSRAİL | LÜBNAN | ASYA | RUSYA | KÜRDİSTAN | ANALİZLER | KİMDİR? | RÖPORTAJ |
12-10-2012 tarihinde, 16:26 saatinde eklendi
Suriye krizinin çözümü için üçüncü yol
Robert Pastor

YDH- ABD’deki Carter Merkezi Danışmanlarından Robert Pastor, Amerika’nın Sesi Farsça servisinde yayımlanan yazısında Suriye’deki sorunun çözümü için üçüncü bir yol öneriyor.

 

YDH-ABD’deki Carter Merkezi Danışmanlarından Robert Pastor, Amerika’nın Sesi Farsça servisinde yayımlanan yazısında Suriye’deki sorunun çözümü için üçüncü bir yol öneriyor.

 

Birleşmiş Milletler ve Arap Birliği Özel Temsilcisi Ahdar İbrahimi eylül ayındaki Güvenlik Konseyi toplantısında Suriye deki çatışmaları çok kötü ve vahim olarak tanımladı.

İbrahimi dünyanın en deneyimli diplomatlarından biridir. Küresel güçler onun açıklamalarını duydular. Ama bu krizin sona erdirilmesi için hiçbir yeni düşünce öne sürmediler. Bu yaklaşımın değiştirilmesi gerekir.

Suriye krizini çözmek için şu ana kadar iki strateji denenmişti. Birleşmiş Milletler eski Genele Sekreteri ve eski Suriye Özel Temsilcisi  Kofi Annan da İbrahimi’den önce ateş kesin müzakere yoluyla sağlanması, güçler arasında bir orta yolun bulunması yönünde çalışmıştı; ama onun çabaları da sonuçsuz kaldı.

İkinci strateji Beşar Esed’i devirmek için kendi içinde birlik ve bütünlük içinde olmasalar da muhalif guruplara, Türkiye ve Körfez ülkeleri tarafından silah yardımı yapılmasını öngörüyordu. ABD gibi diğer ülkeler de bu işte yardım edeceklerdi.

Muhalif guruplar on sekiz ay öncekine göre daha güçlenmiş ve hemen hemen her cephede hükümete saldırı yapabilecek durumdadır. Uluslar arası destek bazı guruplar için tatmin edici boyuttadır; bazı guruplar ise Esed’i yıkacak bir dış müdahalenin acilen yapılmasını istemektedirler; ama böyle bir müdahale ihtimali son derece azdır.

Suriye ordusu hala muhalifler tarafından işgal edilmiş bölgeleri geri alabilecek güçtedir. İran, Suriye ordusunu silahlandırmakta, Rusya da bu ülkenin askeri güçlerini desteklemektedir.

Esed, ülkenin bazı bölgelerinin desteğinden faydalanmaktadır. Ordu güçlerin bir bölümünün halk isyanına destek vermesine rağmen azınlıktaki Alevi ailelere ve sisteme bağlı güçler gücü ellerinde tutmaktadırlar. Ayrıca yenilginin sonları olacağı inancıyla sert direniş göstermektedirler. Barışı zayıflık olarak algıladıkları için daha sertleşmektedirler.

Çatışan tarafların ciddi ve adil bir müzakereye direniş gösterdiği şu anda çatışmaların sona ermesi hayli uzak görülmektedir. İç savaşın ikinci yılını doldurması, hatta bir on yıla kadar uzaması muhtemeldir. Etnik şiddet her yıl vahim noktalara ulaşıyor. Cinayetlerin oranı katlanarak artacak, köktenci guruplar daha da güçlenecek ve komşu ülkeler daha fazla müdahaleci rol oynayacaktır.

Bazıları ısrarla ABD’nin Esed karşıtı kanada destek vermesini istiyor; ama Başkan Obama’nın ihtiyatlı davranması akıllıcadır. Eğer  Birleşik Devletler onların istediği yolda adım atarsa yenilginin bedeli bu kavgada ağır olacaktır. Az bir bedelle kısa sürede zafer muhtemel değildir.

Amerikan halkı Birleşik Devletler ordusunun Ortadoğu’da savaşmasından yoruldu ve bıktı. Onlar Irak savaşı tecrübesinden zaferin kolay kazanılmadığını öğrendi. Muhtemelen Suriye deki çatışmaların gerçek galipleri cihatçılar olacak ve belki bu çatışmalar Kürtler ile diğerleri arasında bölgesel bir çatışmaya da dönüşebilecek.

Başka bir strateji ve hedef seçme zamanı gelmiştir ve İbrahimi bu yolda başarılı olacak tek kişidir. Uzun süren Lübnan iç savaşından getirdiği tecrübe ile kuralları ve şartları zaten bilmektedir.

Birçoğu bunu istiyor olsa bile Esed’in devrilmesi hedef olmamalıdır. Bütün Suriye halkının görüş bildirebileceği, oy kullanabileceği, temel hakların ve azınlık haklarının korunabileceği, etnik ve dini kesimlerin haklarının güvence altına alındığı bir siyasi nizamın oturtulması için bir yol haritası üzerinde odaklanılmalıdır.

Bu uzlaşma nasıl sağlanacak ve bunda hangi maddeler yer alacaktır? Suriye’de halk isyanı başladığında Esed yönetimi herkesin görüş bildirebileceği, bütün kesimlerin katılabileceği bir seçim için yapısal reformlar önerdi. Ayrıca Siyasi parti reformu, basın, sivil toplum ve diğer alanlar için reformlar teklif etmişti. Bu program doğrudur. Ancak önerilen reformların ciddi eksiklikleri ve kusurları vardı ve kimse onları ciddiye almadı.

Ben ve Hrair Balian, Carter Merkezi adına demokrasi isteyen muhalif kanatları ikna edebilecek ve reformları daha itibarlı hale getirecek bir reform revize planını Esed’e sunduk.

Yönetimden bazı üst düzey yetkililer bu düşünceyi paylaştılar; ama o dönemde güvenlik güçleri muhalifleri yok edeceklerinden emindi; ama onlar yanıldılar.

Muhalifler ile Esed yönetimi arasında bir irtibat olmadığından Özel Temsilcinin saygın bir reform paketi sunabilmesi ve bunun uygulanması için de uluslararası gözlemcilerin gözetiminde bütün gurupların katılımıyla yapılacak seçimin yolunun açılabilmesi için taraflar arasında istişareler yapması gerekiyor. Uluslararası Barışı Koruma Gücü’nün bulunması hem gözlemcilik hem de anlaşmanın uygulanması için hayati önemde olacak. Çatışmalar artmış ve hatta çıkmaza girmiş iken herhangi bir liderin bu reformlara muhalefet edebileceği uzak bir ihtimal olarak görülüyor.

Suriye’de demokrasiyi yerleştirmek mümkün müdür? Bu iş ihtimal dışı görülüyor. Ama en muhtemel alternatif seçenek, düşüncesi bile çok acı verici olan yıllar sürecek yıkım sarmalına düşmektir. Uluslararası toplumun bu üçüncü seçeneği desteklemesinin belki zamanı gelmiştir.

Çeviren: Tarık Benna Göç

Paylaşım
Facebook da Paylaş
Yorum Yaz Yorum
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış
Diğer İlgili Başlıklar
ABD-İran sessiz savaşı Irak isyanına dönüştürüldü 06-10-2019 tarihinde eklendi
Rusya ve İran nasıl rakiplerinin stratejilerini yeniyor 24-09-2019 tarihinde eklendi
Arhangelsk’te patlama. Gerçekte ne oldu? 19-08-2019 tarihinde eklendi
İran ve Amerika arasında savaş çıkarsa… 16-06-2019 tarihinde eklendi
Türkiye ve Rusya: İdlib’de neler oluyor? 14-06-2019 tarihinde eklendi
Geçen hafta Balkanlar: Kosova’da neler oldu? 04-06-2019 tarihinde eklendi
Bızov’un makalesi için okuma notları ve bazı değiniler 08-05-2019 tarihinde eklendi
Putin dönemine dair bir analiz 08-05-2019 tarihinde eklendi
Yalan, provokasyon, bombardıman: Yugoslavya’nın yok edilişinin kısa tarihi 30-03-2019 tarihinde eklendi
Rusya: Sermaye ve iktidar arasındaki açı 09-03-2019 tarihinde eklendi
Güncel
13:35 (24.10.2019)
Reuters: Rusya Dışişleri Bakanlığı, Türkiye güçlerinin Suriye'de bulunması konsunda belirli bir zaman çizelgesi olmadığını açıkladı.
23:53 (14.04.2019)
İsrail Kanal-12 TV: Birleşik Arap Emirlikleri uçakları ve subayları ile İsrail hava kuvvetleri Yunanistan'da ortak askeri tatbikat yaptı.
23:36 (25.03.2019)
İsrail kabinesi, ateşkesi reddetti, Gazze'ye yönelik saldırıların sürdüğünü açıkladı.
22:44 (25.03.2019)
SANA: Terörist gruplar, Halep'in el-Cedide mahallesine roket saldırısı yaptı.
22:22 (25.03.2019)
El Kuds: İşgalci rejim uçakları Cibaliya'nın doğusunu vurdu.
22:11 (25.03.2019)
El Hades: Halk Cephesi: İsrail bombardımanı, ateşkes ilan edildikten sonra durdu.
22:06 (25.03.2019)
El Cezire: İsrail Han Yunus'un batısındaki balıkçı limanına hava saldırısı yaptı.
21:50 (25.03.2019)
Direniş Grupları Ortak Operasyon Odası: Mısır'ın çabaları ile ateşkes anlaşması gece saat 10'da başlayor.
Haftanın Yorumu
Alptekin DURSUNOĞLU
Barış Pınarı’nda neye niyet neye kısmet
Siyasi Analizler
En Çok
Okunan Yorumlanan Paylaşılan
Hava Durumu
İstanbul Ankara İzmir
ISTANBUL ANKARA IZMIR
Piyasa Verileri
Anket
Türkiye'nin Irak politikasının hedefi ne olmalıdır?
Üç ayrı devlete bölünmesini desteklemek.
Ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak.
Yeni federal bölgelerin kurulmasını sağlamak.
Mevcut durumun devamını desteklemek.
Yakın Doğu Haber ® 2006 - 2012
Sitede bulunun içerikler ve analizler kaynak gösterilerek alıntılanabilir  RSS Tasarım & Yazılım : Network Yazılım